Met Freud en Darwin op de sofa

23 september 2017
Darwin leerde ons dat de mens een dier is zoals alle andere. Dat inzicht was een revolutie in ons mensbeeld, enkel te vergelijken met wat er gebeurde toen Copernicus ons van de waan verloste dat we in het centrum van het universum staan. En na Darwin kwam Freud, de derde wetenschappelijke reus die voor een Copernicaanse revolutie zorgde.

Freud toonde aan dat de mens in de illusie leeft dat hij heer en meester is over zichzelf en gestuurd wordt door de rede. Het zijn onderbewuste driften die ons leiden. Eigenlijk verdien ik daarvoor een Nobelprijs, vond Freud. Op 25 april schrijft hij ontgoocheld in zijn dagboek: "Geen Nobelprijs, 1917".

In "Met Freud en Darwin op de sofa" onderzoekt Geerdt Magiels hoe die twee wetenschappelijke iconen tot hun wereldschokkende inzichten gekomen zijn. Hun methode verschilde sterk, Magiels gebruikt ze als voorbeeld van hoe je tot betrouwbare kennis kan komen.

Zowel Darwin als Freud werden aanvankelijk niet geloofd en stuitten op heftig protest. Darwins evolutietheorie wordt ondertussen algemeen aanvaard. Maar de psychoanalyse van Freud blijft tot op deze dag controversiëel. De strengste critici noemen psychoanalyse pseudowetenschap en Freud een charlatan. Geerdt Magiels legt zaterdag uit waarom.

Radio 1 Select