Moederstress is "besmettelijker" dan vaderstress

19 mei 2020
© Jon Flobrant (via Unsplash.com)
Kan je stress verstoppen voor je kinderen? Moeders zijn er alvast minder goed in dan vaders, blijkt uit Canadees onderzoek. Moeders die doen alsof er niks aan de hand is, geven hun stress makkelijker door aan hun kinderen. Vaders nemen dan weer sneller stress over van hun kinderen.

Kan je stress verstoppen voor je kinderen? Veel mensen denken van wel. Ze willen hun kinderen beschermen en vrijwaren van hun ‘grotemensenzorgen’ en doen dus alsof er niets aan de hand is. Maar werkt die aanpak wel? Dat werd onderzocht aan een Canadese Universiteit.

Het onderzoek

De testpersonen waren 107 ouders (mannen en vrouwen) en hun kinderen tussen 7 en 11 jaar, vertelt pedagoog Pedro De Bruyckere in ‘Nieuwe Feiten’. Bij al die personen werd “het hart gevolgd” in verschillende situaties. “Ze namen de ouders even apart en brachten hen onder stress: eerst moesten ze 5 minuten over zichzelf babbelen en daarna kregen ze 5 minuten kritische vragen bij een jury van 2 personen.” Die jury reageerde ook nog eens erg negatief: hun armen waren gekruist en ze schudden nee met het hoofd.

Vervolgens kreeg de helft van de ouders te horen dat ze hun stress niet mochten tonen aan hun kinderen: ze moesten het onderdrukken. De andere helft kreeg die opdracht niet. “Hen werd gezegd: ‘doe gewoon met je kinderen, het is niet belangrijk’.” Alle ouders kregen vervolgens de boodschap om 6 minuten met hun kinderen te praten over een ruzie die ze ooit hadden, om 6 minuten met blokken te spelen en om 6 minuten vrij te spelen.

En wat bleek? Kinderen namen de stress over van de ouders die hun emoties moesten onderdrukken. “Het spel verliep ook veel minder positief en de gesprekken liepen stroever.” Opvallend: papa’s gaven hun stress niet door, mama’s wel.

“De onderzoekers vermoeden dat dit is omdat vaders meer gewoon zijn om hun gevoelens weg te stoppen, en omdat moeders meer gewoon zijn om hun gevoelens te uiten” zegt De Bruyckere. “Ik vind dat een moeilijke uitspraak. Maar er is ook positief nieuws op het vaderfront: vaders waren sneller geneigd om de stress van de kinderen over te nemen. Het zegt iets over het empathisch vermogen van vaders.”

Toxische stress

Naar dit mechanisme van ‘toxische stress’ (besmettelijke stress) werd al eerder onderzoek gedaan, “en we weten dat dit mechanisme al langer in gezinnen speelt” zegt De Bruyckere. Let wel: indien de moeder zou zeggen waarom ze het moeilijk heeft, wordt het kind ook wel "besmet", maar op een niet zo toxische manier. Daarom is het belangrijk om open naar je kinderen te zijn: “We krijgen vanuit een onderzoek, waarbij vooral naar de psychologie gekeken werd, ook wel een onderbouwing voor wat we vaak ook zeggen in de pedagogiek: wees transparant naar je kinderen.”

Wees transparant naar je kinderen.

Dat wil niet zeggen dat je je kinderen alle mogelijke doemscenario’s moet meegeven, maar wel dat je eerlijk en duidelijk mag communiceren dat het minder goed met je gaat. Doen alsof werkt net contraproductief. En zeker bij moeders, zo blijkt toch uit dit onderzoek. “Maar papa’s zouden ook wel beter eerlijk zijn” besluit De Bruyckere.

Beluister het gesprek met Pedro De Bruyckere in 'Nieuwe Feiten':

Lees ook:

Radio 1 Select