“Moslims die een zondig leven leiden zijn veel vatbaarder voor de lokroep van predikers”

3 december 2017
Maarten Boudry is filosoof, vooruitgangsfilosoof noemt hij zichzelf. In Touché had hij het over de zin van het leven en de hashtag ‘metoo’, maar gaf hij naar aanleiding van een samenkomst van strikte moslims vorige maand in Genk ook zijn idee over radicalisering. Hoe komt die tot stand? Hoe gaat die evolueren? En wat zijn daarvan de gevolgen?

Vorige maand ontstond er heel wat ophef over een bijeenkomst van strikte moslims in het stadhuis van Genk. Onder meer de voormalige Nederlandse rapper Salah Edin riep jongeren op om niet meer naar muziek te luisteren of op plaatsen te komen waar alcohol wordt geconsumeerd. Het zou een zonde zijn tegen de islam.

Zondig leven

Salah Edin leefde naar eigen zeggen zelf een zondig leven, maar bekeerde zich. “Het idee van de radicale omslag is zeer typisch”, zegt Maarten Boudry. “Neem het voorbeeld van de terrorist van Nice. Dat was iemand die drugs gebruikte, naar feestjes ging en zich vergreep aan de geneugtes van het levens. Plots verdween die persoon van de radar en pleegt hij een aanslag.”

Moslims die een zondig leven leiden zijn veel vatbaarder voor de lokroep van predikers

Heeft die aanslag dan met religie te maken, de man was toch helemaal niet met religie bezig? “Net die mensen zijn vatbaar voor de lokroep van radicale predikers”, legt Boudry uit. “Mensen die zo’n radicale omslag maken, zeggen van zichzelf dat ze gered zijn van de hel. Want als je te veel zonden hebt opgestapeld, ga je voor eeuwig de verdoemenis in.”

Het martelaarschap zorgt voor een rechtstreeks ticket naar de hemel

Boudry noemt dit de doctrine van het martelaarschap, de vraag of je jezelf kan verantwoorden als je voor de schepper zou staan. “Dan slaat vaak de schrik toe en komt de radicale prediker op de proppen”, zegt Boudry. “Word martelaar zeggen ze dan, zet je in voor de heilige zaak, en als je sterft krijg je een rechtstreeks toegangsticket tot de hemel.”

Het gevaar zit hem in het volledig afhankelijk worden van heilige teksten

Hoe moeten we een samenkomst zoals die in Genk inschatten? “De mensen daar waren geen terroristen, maar het gevaar zit hem wel in het volledig afhankelijk worden van de heilige teksten. Daar staan heel wat ontvlambare zaken in zoals de doodzonde van homoseksualiteit en ook dat elke moslim de heilige plicht heeft om de jihad te voeren. We moeten durven erkennen dat ook die eerste stappen gevaarlijk zijn, omdat we weten dat ze de voorbode kunnen zijn van meer onheil.”

Religie staat voor een dilemma

Boudry’s collega-filosoof Patrick Loobuyck zegt dat moslims sowieso gaan seculariseren. Daar is Boudry het mee eens. Religie staat volgens hem voor een dilemma in de huidige maatschappij. “Ofwel moet de religie meer water bij de wijn doen totdat er nog weinig van overschiet behalve rituelen en spiritualiteit. In het christendom is dat bijvoorbeeld op vele plaatsen zo. Ofwel gaat de religie tegen die trend zijn hakken in het zand zetten en radicaler worden, om te vermijden dat moderne gedachtegoed gaat binnensijpelen.”

Afvallige moslims

Boudry heeft ook afvallige moslims opgeroepen om daarvoor uit te komen. “Ik heb toen vooral gemerkt dat die moslims veel steun bij elkaar vonden, want ze voelen zich ook zeer eenzaam. Ik wil proberen een bres te slaan in die muur, want geloofsgemeenschappen werken zo. Ze proberen de rangen te sluiten. Maar - en dan treed ik Loobuyck opnieuw bij - ze zullen daarin falen. Mensen laten zich niet monddood maken.”

Extreme geloofsgemeenschappen proberen de rangen te sluiten, maar ze zullen daarin falen

Op dit moment leven er 7% moslims in ons land, tegen 2050 zal dat cijfer verdubbelen. “De literatuur zegt dat 10% van de mensen die in een islamitisch gezin geboren worden, ongelovig worden of een andere religie gaan aanhangen. Ik denk dat die cijfers op lange termijn belangrijker zijn. Daarbij moet je natuurlijk ook gewoon de moslims rekenen die een liberale vorm van islam beoefenen en geen probleem vormen voor de liberale democratie. Dat neemt niet weg dat een kleine radicale groep ook een grote impact kan hebben.”

Beluister hieronder het fragment in Touché en daaronder de volledige uitzending.