Na de dodelijke gletsjerbreuk in Italië: hoe groot is de kans dat het opnieuw gebeurt?

5 juli 2022
© AFP
De gletsjerbreuk in de Italiaanse Dolomieten is waarschijnlijk veroorzaakt door uitzonderlijk warm weer, in combinatie met een droge winter en weinig sneeuw. Door de klimaatopwarming zijn zowat overal ter wereld gletsjers aan het krimpen en kunnen ze onstabieler worden. De kans dat ergens opnieuw een stuk gletsjer afbreekt, is dus groot. Hoe gevaarlijk is het tegenwoordig om gletsjers te beklimmen en blijven we dan niet beter ver uit de buurt?

Zeker zeven doden, negen gewonden en een vijftiental vermisten: dat is de voorlopige balans van het ongeluk in de Dolomieten gisteren, in het noorden van Italië. Daar brak plots een groot stuk ijs van de gletsjer op de berg Marmolada. De lawine die erop volgde, sleurde verschillende bergbeklimmers mee.

De gletsjerbreuk werd waarschijnlijk veroorzaakt door een combinatie van factoren. De voorbije dagen was het uitzonderlijk warm in de regio. Op één van de toppen van de Marmolada, op 3.300 meter hoogte, werd het vorig weekend zelfs 10 graden Celsius, een record.

Er is in het noorden van Italië deze winter ook veel minder sneeuw gevallen, waardoor er geen isolerende laag sneeuw op de gletsjer ligt die eerst kan smelten.

En dan is er nog de klimaatopwarming. "Zowat overal ter wereld zijn gletsjers aan het krimpen en wordt het ijs dunner", zegt glacioloog Stef Lhermitte van de Technische Universiteit van Delft.

"Ook de permanent bevroren ondergrond ontdooit steeds vaker, wat ertoe leidt dat gletsjers instabiel kunnen worden. Je krijgt eigenlijk een verzwakte constructie op een verzwakte ondergrond."

Dat een groot stuk gletsjer afbreekt net op het moment dat er mensen in de buurt zijn, is puur pech.
Stef Lhermitte, glacioloog TU Delft

Waarom dan net bij die ene gletsjer een stuk afbreekt, terwijl de andere gletsjer gewoon smelt? "Dat is moeilijk in te schatten vanop afstand, maar de vorm en ligging van de gletsjer spelen een grote rol", zegt Lhermitte.

"Volgens de beelden die ik heb gezien, gaat het om een zogenoemde serac, een enorme blok ijs, die is afgebroken aan de gletsjertong op een steile richel", zegt glacioloog Philippe Huybrechts (VUB).

"Zo'n serac is zo groot als een huis en erg gevaarlijk voor bergbeklimmers. Ze kunnen heel plots afbreken. Als je dan net op het verkeerde moment op de verkeerde plaats bent, kan het fataal aflopen."

Lees verder onder de foto

© AFP
© AFP

Wegblijven van gletsjers?

Wordt het risico dan niet te groot om nog gletsjers te beklimmen? Volgens de glaciologen niet. "De bergen zijn natuurlijk nooit zonder gevaar", zegt Stef Lhermitte. "Je moet altijd goed voorbereid aan een bergbeklimming beginnen en je laten omringen door ervaren gidsen."

"Maar door de klimaatopwarming zijn de omstandigheden in de bergen wel aan het veranderen en moet je beter opletten dan vroeger. Dat er een groot stuk gletsjer afbreekt net op het moment dat er mensen in de buurt zijn, is natuurlijk puur pech."

Volgens Philippe Huybrechts wordt de kans op soortgelijke ongelukken in de toekomst zelfs kleiner. "Er is al veel ijs gesmolten. Dit soort enorme ijsblokken die plots losbreken, zijn op veel plaatsen gewoon al verdwenen. Het risico om in een gletsjerspleet te vallen, is veel groter."

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook