Na urenlang tellen dan toch eerste resultaten van voorverkiezingen in Iowa: "Pete Buttigieg is dé verrassing geworden"

5 februari 2020
© AFP
Met véél vertraging heeft de allereerste voorverkiezing in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen dan toch een eerste (onvolledig) resultaat opgeleverd. Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar voorlopig leidt Pete Buttigieg vóór Bernie Sanders. Oud-vicepresident Joe Biden stevent met 15,6 procent af op slechts een vierde plaats, na Elizabeth Warren. "Er is nog wat voorbehoud, maar er lijkt wel een trend zichtbaar", zegt Amerikacorrespondent Björn Soenens.

De lange race naar het Witte Huis wordt traditiegetrouw afgetrapt in de dunbevolkte landbouwstaat Iowa. Een belangrijk moment, zeker voor de Democraten, want zij hebben nog geen kandidaat die duidelijk naar voren komt als dé uitdager voor de Republikein Donald Trump, de huidige president. Wie in Iowa wint, maakt vaak kans om het ver te schoppen in het verdere verloop van de race.

Maar de langverwachte voorverkiezing werd een enorme anticlimax en ongeziene afgang. Door technische problemen met de app die alle resultaten moest verwerken, bleef de einduitslag uren en urenlang uit.

Voorlopige uitslag

Na een zenuwslopende nacht werd rond 17 uur lokale tijd en 23 uur Belgische tijd dan toch eindelijk een gedeeltelijk resultaat bekendgemaakt.

Intussen is 71 procent van de kiesdistricten geteld. Pete Buttigieg staat met 26,8 procent op kop, op de voet gevolgd door Bernie Sanders (25,2 procent). Daarna - op afstand - volgen senator Elizabeth Warren (18,4 procent) en oud-vicepresident Joe Biden, die slechts op 15,4 procent zit.

Overwinningsspeech

Pete Buttigieg is 38 jaar jong en burgemeester van de stad South Bend in Indiana. Voorgaande nacht, toen er nog hoegenaamd geen resultaten waren, had hij toch al een soort overwinningsspeech gegeven. "Hij zei: "Iowa, you have shocked the nation." (Iowa, je hebt een schokgolf door de natie gestuurd).

Ook Bernie Sanders liet eerder al uitschijnen dat hij het goed zou hebben gedaan. Joe Biden zag op zijn beurt de bui al hangen en zei: "Dit is nog een lange race en het is nog niet voorbij."

"Verrassing"

Komt die (gedeeltelijke) uitslag nu als een verrassing? "Toch wel", zegt Björn Soenens, onze correspondent in Amerika. "Buttigieg was iemand die van nergens kwam en plots als een pijl de hoogte in schoot. Een paar maanden geleden lag hij zelfs lange tijd eenzaam en alleen 10 procent voor in Iowa. Hij had daar een enorme operatie ontplooid, heel veel mensen gezien, veel geld geïnvesteerd. Maar plots zakte hij weer weg." De reden? "Mensen zoeken iemand die president Donald Trump kan verslaan. En plots begonnen mensen te denken: is Buttigieg wel oud genoeg? Is hij niet te jong? Heeft hij niet te weinig ervaring? Maar zijn medewerkers zijn bijzonder enthousiast en hij is toch dé verrassing geworden."

"Bernie Sanders op zijn beurt was verwacht te winnen. Hij ligt vooraan, maar we weten niet of hij nog kan winnen. Vorige keer was hij ook net niet gewonnen tegen Hillary Clinton."

En Joe Biden? "We moeten hem meer en meer zien als een zwakke kandidaat"

En dan is er nog Joe Biden. "We moeten hem meer en meer zien als een zwakke kandidaat, hij zal het moeilijk hebben om ook de volgende races te overleven. Als hij het ook slecht doet in New Hampshire, en ook niet wint in South Carolina, dan denk ik dat hij mag inpakken."

Hoe komt dat nu? "Hij heeft een zwaar leven gehad. Zijn eerste vrouw en zijn dochter zijn verongelukt in een auto-ongeluk, zijn zoon is gestorven aan een hersentumor, nu heeft hij problemen met zijn andere zoon, met het hele gedoe rond Oekraïne. En hij is oud (Biden is 77 jaar). De vraag is dus: kan hij het tempo aan? We zitten nog maar in Iowa, als hij kandidaat zou worden, moet hij voortdurend vliegtuig op en vliegtuig af. Heeft hij genoeg fysieke kracht om dat te doen?"

Ook de voormalige burgemeester van New York, Michael Bloomberg, geeft de strijd nog niet op, hoewel hij niet meegedaan heeft met deze eerste voorverkiezingen. "Hij heeft al meteen gezegd dat hij zijn advertentiebudget voor televisiereclame gaat verhogen, van 250 naar 500 miljoen dollar. Door die reclame stijgt hij ook in de peilingen. Hij is overal, overal hoor je: "Mike Bloomberg for president". Op den duur kennen mensen hem wel. De vraag is of hij nog een rol kan spelen nu hij niet meegedaan heeft met de eerste voorverkiezingen?"

Beluister het gesprek met Björn Soenens in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Radio 1 Select