Nationale stakingsdag vandaag: waarom wordt er actiegevoerd? En waar zal de staking zich laten voelen?

29 maart 2021
© Benoit Doppagne (Belga)
De christelijke en de socialistische vakbond voeren vandaag actie voor meer loon, nadat het tweejaarlijks loonoverleg tussen de vakbonden en de werkgeversorganisaties is afgesprongen. Om 22 uur gisteravond zijn de eerste acties, onder meer bij het spoor, begonnen. De bonden roepen stakers op om zoveel mogelijk thuis te blijven in het licht van de coronamaatregelen. VRT NWS lijstte op hoe je de staking kan/zal voelen.

Tijdens de nationale stakingsdag voeren de socialistische (ABVV) en de christelijke (ACV) vakbond actie voor een hogere loonmarge. Maar waarom wordt er nu gestaakt? De Centrale Raad voor het Bedrijfsleven zegt dat de lonen maar kunnen stijgen met 0,4 procent bovenop de index. Maar voor de bonden is dat niet genoeg. Het ACV spreekt van "niet meer dan kruimels - of concreter: twee broden per maand", in een persbericht. Vooral in de bedrijven die het wél goed deden tijdens de coronacrisis mikken de bonden op een hogere loonmarge. Omdat die bonden en de werkgeversorganisaties het maar niet eens geraken, is een tijd geleden het loonoverleg stopgezet zonder resultaat.

Bekijk het gesprek met vakbondssecretaris van het ABVV Miranda Ulens in 'De Zevende Dag' en lees daaronder verder.

Spoor

Zowel het ABVV als het ACV organiseren een 24 urenstaking bij het spoor, en ook de Onafhankelijke Vakbond Spoorwegpersoneel (OVS) gaat deelnemen aan de actie. Die begon op zondagavond om 22 uur en eindigt vanavond op datzelfde tijdstip.

De NMBS verzekert dat de helft van de treinen zal rijden. Twee op de drie IC-treinen, voorstedelijke S-treinen en L-treinen zal rijden. De meeste P-treinen daarentegen niet. In een aantal kleinere stations, zoals Aarsele, Brussel-Kapellekerk en Buda, zullen weinig tot geen treinen stoppen.

Ook het treinaanbod naar de kust zal door de staking beperkt zijn. Er wordt mooi weer voorspeld, dus kan het druk worden op de treinen richting de kust en andere toeristische bestemmingen. De NMBS raadt reizigers aan om de NMBS-app te raadplegen. Daarop is te zien hoe druk het is op de trein en die houdt rekening met de alternatieve dienstregeling.

De spoordirectie stelde naar eigen zeggen alternatieve acties voor, maar dat mocht niet baten. Met de werkwillige werknemers is een alternatieve dienstverlening uitgewerkt.

Bus, tram, metro

Ook bij De Lijn en de MIVB is er een stakingsaanzegging ingediend. De Lijn verwacht "aanzienlijke hinder" en raadt haar reizigers dan ook aan om een vervoersalternatief te voorzien. De impact zal vermoedelijk verschillen van regio tot regio en van dienst tot dienst, maar dat is moeilijk te voorspellen, volgens woordvoerster Karen Van der Sype.

Ook voor de Brusselse MIVB zal de stakingsdag grote gevolgen hebben. De openbaarvervoermaatschappij raadt de reizigers aan om alternatieven te voorzien als ze zich echt moeten verplaatsen.

Door de coronacrisis bestaat de mogelijkheid zelfs dat het net volledig wordt stilgelegd als de MIVB niet voldoende voertuigen in dienst kan nemen om aan de vraag te voldoen, heeft het bedrijf meegedeeld. De maatschappij neemt naar eigen zeggen alle maatregelen om de reizigers zo goed mogelijk te informeren over de toestand op het net. Reizigers kunnen die informatie raadplegen op de website, de klantendienst, de mobiele app en de sociale mediakanalen van de MIVB.

Bedrijven

Ook bij de bedrijven wordt er actiegevoerd, over alle sectoren heen. De actiebereidheid is groot, klinkt het bij verschillende vakbondssecretarissen. Alleen al voor de metaal- en de textielsector, zouden er zo'n 400-tal bedrijven het werk neerleggen.

In enkele grote bedrijven zou de productie helemaal stilliggen, zoals bij Audi in Vorst, Coca Cola in Antwerpen, Volvo Trucks in Gent, busbedrijf Van Hool in Lier of ijsfabrikant Ysco in Langemark. In andere voedingsbedrijven, zoals Sauzen Pauwels in Ranst of Avoko in Poperinge staakt een groot deel van het personeel.

Op Brucargo in Zaventem, één van de belangrijkste logistieke hubs van ons land, zijn er filterblokkades gepland. Vrachtverkeer dat van en naar de luchthaven van Zaventem gaat, zal "gefilterd" doorgelaten worden, bevestigt Olivier Van Camp van de socialistische vakbond. Brucargo is onder meer een belangrijke hub voor het transport van coronavaccins. Er is dan ook heel wat commotie rond de filterblokkades, ook al zou de hinder beperkt blijven.

Ook in de fabriek van Pfizer in Puurs zal een beperkt aantal werknemers staken. Niet zo verwonderlijk, want als er één bedrijf het goed heeft gedaan de laatste periode, is het wel Pfizer. En vooral in de bedrijven die het wél goed deden tijdens de coronacrisis mikken de bonden op een hogere loonmarge. Tegelijk beseffen de bonden dat het niet sympathiek overkomt, al hebben ze het over een beperkt aantal stakers tijdens enkele uren. Het is overigens nog niet duidelijk of dat in de vaccin-afdeling zal zijn, dan wel in de andere afdelingen.

De vrachtafdeling van Brussels Airport zal grotendeels stilliggen. Bij luchtverkeersleider Skeyes is er voorlopig geen stakingsaanzegging ingediend.

Supermarkten

Bij de supermarkten zouden ook heel wat personeelsleden thuisblijven om te staken. "De actiebereidheid is groot, we verwachten in verschillende supermarkten een kleinere bezetting", zegt Kristel Van Damme van ACV Puls. Winkelsluitingen liggen moeilijker omdat er door corona geen grote stakingsposten kunnen worden opgezet.

Waar niet?

Enkele bedrijven en sectoren hebben ook expliciet aangekondigd dat ze niet zullen staken. Zo heeft de socialistische vakbond ACOD Post aangekondigd dat ze geen concrete plannen hebben voor acties. De vakbond benadrukt wel de actiedag te steunen.

Ook bij de vaccinatiecentra is er aangekondigd dat er niet zal worden gestaakt.

'De Ochtend' liet enkele vakbondsleden aan het woord. Beluister de gesprekken via Radio 1 Select.

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'