"Neergeschoten worden omwille van politieke overtuiging: verschrikkelijk"

17 juni 2016
Flowers surround a picture of Jo Cox during a vigil in Parliament Square on June 16, 2016 in London,
Gisteren werd de jonge, beloftevolle politica Jo Cox vermoord door een fanaticus. Ze was 41 jaar, moeder van 2 kinderen. Een geëngageerde vrouw die nog maar een jaar in het parlement zat. Daarvoor had ze voor Oxfam gewerkt en was ze naar Syrië getrokken om er de situatie in te schatten. Jo Cox werd doodgeschoten toen ze op drie kilometer van haar geboorteplaats een bibliotheek uitstapte waar ze een pleidooi had gehouden tegen een Brexit. Wat dacht Yasmine Kherbache toen ze het bericht hoorde?

"Ik was enorm geschrokken en geschokt toen ik het nieuws vernam" zegt Vlaams sp.a-parlementslid Yasmine Kherbache. "Dat iemand zomaar neergeschoten wordt omwille van haar overtuiging en politieke werk is ronduit verschrikkelijk."

Is dit een geïsoleerd incident, of staat de aanslag op Jo Cox toch ook symbool voor een bredere evolutie?

"De beweegreden is nog niet duidelijk, maar je ziet toch dat het ene incident het andere opvolgt: Orlando, radicalisering in de samenleving, het is kennelijk zo dat anders denken of anders zijn je kwetsbaar maakt. Of dat de stap naar geweld kleiner is geworden.

Anders zijn of denken maakt je kwetsbaar

Ik vind dat een verontrustende evolutie. Jo Cox was iemand die de nadruk legde op verbondenheid. Ik was ook erg aangedaan door het bericht dat haar echtgenoot onmiddelijk na haar overlijden verspreidde: haat heeft geen overtuiging, ras of religie, het is giftig."
Heeft het beschaafde debat plaatstgemaakt voor demonisering van 'de vijand'?
Kherbache merkt toch wel een verruwing in het politieke discours en in de media. "Als je andersdenkenden als vijanden gaat bestempelen, moet je niet versteld staan dat sommigen die haat gaan omzetten in actie. Wie haat zaait, zal geweld oogsten." 
Zelf probeert ze altijd de nadruk te leggen op het belang van een beschaafd debat, zegt ze. "Je kan grondig van mening verschillen, maar daarom is je tegenstander nog niet de vijand."
 
Zijn de media mee verantwoordelijk voor de verruwing van het politieke discours?
"Wie grof gebekt is en straffe quotes post op twitter, krijgt meer aandacht dan de bruggenbouwer. Dat leidt in het algemeen tot een veel ruwere communicatie.
Als er een algehele context is van polarisatie en vijandbeelden, wordt de stap naar geweld kleiner. Het oppoken van een haatdiscours is niet onschuldig. Ik denk dat we ons daar meer rekenschap van moeten geven. Het stemt toch tot nadenken dat verzoenende figuren in de media veel makkelijker ondergesneewd raken door het grofgebekte polariserende discours."
 
Wie straffe taal gebruikt, krijgt meer aandacht van de media
 
Ben je zelf ooit bedreigd?
"In 2012 heb ik de stap naar de actieve politiek gezet. Dat betekent dat je dan op het voorplan treedt. Als linkse politica met een migratie-achtergrond ben ik vooral geconfronteerd geweest met haat uit extreemrechtse hoek. 
Ik vind het heel belangrijk dat je als politicus aanspreekbaar bent, dat je in de samenleving staat. Ik heb me nooit fysiek bedreigd gevoeld. Eén keer heb ik meegemaakt dat twee skinheads bijna naar binnen tuimelden toen ik de deur opendeed. Toen voelde ik me kwetsbaar, het komt dan toch wel heel dichtbij. 
We moeten niet overdrijven, maar het is wel een realiteit. De Nederlandse groenlinkse politica Femke Halsma is een paar jaar geleden met politiek gestopt omwille van de bedreigingen die ze continu kreeg.
 
Moeten politici niet het voorbeeld geven door zelf beschaafd te debateren?
"Het is niet omdat je beschaafd bent, dat je niet van mening kan verschillen. Dat is een grote misvatting. In een democratie is het belangrijk dat problemen benoemd worden en dat er een duidelijk discussie wordt gevoerd. Maar dat betekent niet dat je je tegenstander moet gaan beledigen of dat je een vijandbeeld moet ophangen en groepen tegen elkaar opzetten. Polarisering wordt electoraal soms beloont, maar de samenleving wordt er niet beter van."