"Netflix, Whatsapp, Google.... wiskunde is overal"

19 oktober 2018
Stefan Buijsman is een wonderkind. Hoe noem je anders iemand die op zijn vijftiende naar de universiteit gaat en op zijn twintigste al een doctoraat afwerkte? In zijn boek ‘Plussen en minnen’ legt hij uit waarom wiskunde belangrijk is.

“Ik had op de middelbare school zelf ook niet meteen hoge cijfers op school voor wiskunde”, vertelt Buijsman. “Maar als je naar de maatschappij van vandaag kijkt, waarin Google, Netflix en Whatsapp een belangrijke rol spelen, dan zie je dat overal wiskunde achter zit.”

Buijsman neemt de versleuteling van Whatsapp als voorbeeld. De versleuteling moet ervoor zorgen dat niemand anders je berichten kan lezen. “Iedere keer dat je met Whatsapp iets verstuurt, ziet Whatsapp dat als een stel getallen. Voor je telefoon zijn dat allemaal ééntjes en nullen. Die getallen gaan er onderweg anders uitzien, als je iets verstuurt. Daarvoor gebruikt Whatsapp een wiskundige formule: als je een vermenigvuldiging uitrekent zoals negen maal dertien, is dat makkelijk. Maar de andere kant op is dat veel moeilijker. Het is moeilijk om te vinden welke getallen je met elkaar moet vermenigvuldigen om uit te komen op 117. Zeker als je nog een groter getal pakt, doet ook een computer daar lang over. Whatsapp gebruikt de uitkomst van de berekening (die 117) om je bericht te vervormen, zodat alle getallen er onderweg anders uitzien. Je kan de uitkomst alleen maar terug lezen, als je de oorspronkelijke getallen vindt die met elkaar vermenigvuldigd werden.”

Wiskundeknobbel

“De middelbare school loopt een beetje achter op dat soort hedendaagse wiskunde”, vertelt Buijsman. “Als je natuurkunde gaat studeren zijn dingen als sinus, tangens en cotangens wel nuttig, maar de meeste mensen komen de schoolwiskunde nooit meer tegen en hebben het ook niet nodig om met de maatschappij om te gaan.”
Het boek van Buijsman legt precies uit waarom het wel handig is om de wiskunde te zien achter hedendaagse fenomenen, zoals bijvoorbeeld politieke peilingen. Ook de geschiedenis van de wiskunde komt aan bod. “Want handel drijven zonder wiskunde is stukken moeilijker dan zonder.”

Wiskunde als vak heeft een moeilijke reputatie. Heb je een wiskundeknobbel nodig om er goed in te zijn, of is het voor iedereen weggelegd? “Dat van die knobbel klopt deels”, aldus Buijsman. “Maar wiskunde bouwt vaak voort op eerdere kennis. Als je achterstand oploopt, dan wordt het snel moeilijk. Maar dat wil zeker niet zeggen dat wiskunde niets voor jou is.”
Elke dag je wiskundeles herhalen… er lijkt dus weinig anders op te zitten.

Herbeluister 

Lees ook: