Neurenberg 1945

20 februari 2021
In de winter van 1945/46 stond de blik van heel de wereld gericht op Neurenberg. Vierentwintig kopstukken van het nazisme moesten er zich verantwoorden voor een internationaal tribunaal.

Voor het eerst in de geschiedenis moesten in Neurenberg politici en militairen zich verantwoorden voor een oorlog. 24 beklaagden werden beschuldigd van samenzwering, misdrijven tegen de vrede en tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. Rijksmaarschalk Hermann Göring was de bekendste. 

Het proces duurde tien maanden. Op 16 oktober 1946 werden tien veroordeelden opgeknoopt. Er waren drie vrijspraken en enkele lange gevangenisstraffen. Göring pleegde zelfmoord voor hij naar de galg moest. 

Het proces van Neurenberg was een mediaspektakel. Kranten en tijdschriften van over de hele wereld stuurden hun beste pennen. Een paar wereldberoemde auteurs brachten verslag uit van de zittingen: John Steinbeck, Erich Kästner, Alfred Döblin en Ernest Hemingway waren aanwezig.

Voor het eerst werd er geexperimenteerd met simultaanvertaling. Tweehonderdvijftig verslaggevers, waaronder slechts vijf Duitsers, bevolkten het perskamp in het kasteel van de familie Faber-Castell - van de kleurpotloden. De teksten die ze doorstuurden naar hun kranten werden verslonden.

Ze beschrijven de aanblik van de beschuldigden, de sfeer van het proces, de werkomstandigheden van de verslaggevers, de sfeer 's avonds in de stad en het leven in het verwoeste Neurenberg. De verslaggevers luisteren en kijken, en in hun poging dit vreemde land en zijn raadselachtige inwoners te begrijpen, twijfelen ze tussen afschuw en medelijden.

Steffen Radlmaier heeft kranten- en tijdschriftartikels uit die tijd samengebracht in Het proces van Neurenberg, oorlogsmisdadigers, sterreporters en het eerste Internationale Gerechtshof. Dat boek is nu in het Nederlands heruitgegeven.

Geert Van Istendael is het voor ons aan het lezen. Tegen zaterdag is hij klaar.

Beluister het volledige gesprek :