Nieuw stopcontact nodig? Koop het in eigen land en niet in het buitenland

17 februari 2021
© Markus Spiske (Pixabay)
Wie nieuwe stopcontacten wil installeren, doet er goed aan om die in eigen land te kopen en niet in het buitenland. Dat zegt professor elektrische energiesystemen Johan Driesen van de KU Leuven in 'De Wereld Vandaag'. Zelfs in 2021 bestaan tussen landen in Europa nog altijd technische verschillen waardoor een niet-Belgisch stopcontact een keuring hier mogelijk niet doorstaat.

Stopcontacten en stekkers: ze komen in vele vormen en maten. Dat ze er in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten helemaal anders uitzien dan bij ons, had je ongetwijfeld al gemerkt. Maar wist je dat ze zelfs tussen landen van de Europese Unie onderling zodanig kunnen verschillen dat je er beter aan doet je stopcontacten in eigen land te kopen?

"Tussen België en Nederland is de aarding het verschil", legt Johan Driesen uit in 'De Wereld Vandaag'. Hij is professor elektrische systemen van de KU Leuven. "Wij zijn gewoon dat in onze stopcontacten de aarding via een pin in het midden loopt, de aardingspin. In Nederland, maar bijvoorbeeld ook in Duitsland, loopt de aarding via contactjes langs de zijkanten."

Een stopcontact met een aardingspin in het midden, zoals we dat in België kennen (© Siska Gremmelprez, Belga)
Een stopcontact met een aardingspin in het midden, zoals we dat in België kennen (© Siska Gremmelprez, Belga)

"Daarom mag je stopcontacten niet zomaar in Nederland kopen", zegt Driesen. "Onze stekkers zullen wel werken in die stopcontacten omdat de meeste stekkers van apparaten hybrides zijn die op vele types stopcontacten werken, maar het is niet helemaal volgens de veiligheidsvoorschriften. Mocht je een elektrische keuring krijgen, dan zou je installatie om die reden kunnen worden afgekeurd. Let dus goed op welk type stopcontact je in huis haalt."

Een stopcontact met contactjes langs de zijkanten als aarding, zoals in Nederland gebruikelijk is (© Sven Brandsma, Unsplash)
Een stopcontact met contactjes langs de zijkanten als aarding, zoals in Nederland gebruikelijk is (© Sven Brandsma, Unsplash)

Standaardisering

Deze kleine en grote verschillen tussen landen zijn volgens Driesen historisch gegroeid. "Elektriciteit is een beetje overal tegelijk en los van mekaar geïnstalleerd. Een eeuw geleden hadden elektrische netwerken verschillende spanningen en had iedereen verschillende stekkers en stopcontacten."

"Na een poosje is dat op het niveau van landen gestandaardiseerd geraakt, maar het is nooit gelukt om in Europa afspraken te maken over een eengemaakt stopcontact. Dat nu introduceren zou een enorme praktische omschakeling met zich meebrengen. Iedereen zou koppelstukjes moeten kopen en ook alle stopcontacten in huis moeten vervangen. Het zou decennia duren vooraleer alles is omgezet."

"Om die reden laat men alles liever zoals het is. Het is je misschien al opgevallen, maar bij een apparaat zit het netsnoer er meestal los bij. Dat wordt letterlijk op het laatste moment met de juiste stekker in de doos gestopt wanneer men weet voor welk land het apparaat is bestemd. Dat is nog altijd een goedkopere manier om met de verschillen om te gaan."

USB

Mogelijk maken technologische vernieuwingen de verschillen tussen stopcontacten op een dag irrelevant, bijvoorbeeld door USB-stopcontacten die steeds vaker opduiken. "De elektriciteit uit zo'n USB-stopcontact is wel niet dezelfde als die uit een gewoon stopcontact", waarschuwt Driesen. "In een stopcontact in de muur zit wisselspanning, 230 volt. In USB-stopcontacten zit lage gelijkspanning waaruit je een beperkt vermogen krijgt."

"Oorspronkelijk waren USB-stopcontacten nooit bedoeld om bijvoorbeeld je telefoon mee op te laden. Er zat wel een klein spanninkje in om een sensor te voeden of een lampje te laten branden, maar gaandeweg is men dat een beetje beginnen te misbruiken om ook tablets en telefoons op te laden."

"Het is zelfs zover gekomen dan men nieuwe USB-standaarden is gaan definiëren. De jongste standaard heeft een ander stekkertje en stopcontact, het zit al in de nieuwste laptops en smartphones. Daarmee kan je een paar honderd watt leveren."

Parallel systeem

"Je ziet dus een soort parallel elektriciteitssysteem ontstaan voor onder meer kleinere apparaten, IT en verlichting. Het gewone stopcontact is traditioneel voor zwaardere apparaten bedoeld, maar we gebruiken het steeds minder omdat onze apparaten vaker oplaadbaar zijn en we die traag via een USB-stopcontact kunnen opladen."

"Misschien zal de kwestie van verschillende stopcontacten en stekkers op termijn verdwijnen en gaan we pakweg binnen een halve eeuw eens goed lachen omdat we dan allemaal een ander soort gelijkspanningsstopcontact zullen gebruiken in gebouwen en kantoren."

Beluister het gesprek met Johan Driesen via Radio 1 Select

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook: