Nieuwe fase Zomerplan treedt in werking: welke maatregelen blijven over, en waarom?

27 juni 2021
© Toa Heftiba (Unsplash)
Vandaag gaat de tweede fase van het Zomerplan in, en die brengt een nieuwe reeks versoepelingen met zich mee. Vraag niet langer “wat mogen we nog wel”, maar “moeten we nog ergens rekening mee houden”. Het slechte nieuws: ja. De grenzen van het rijk der vrijheid zijn weer een flink eind verlegd, maar nog niet onbeperkt. Het goede nieuws: er schieten maar weinig maatregelen meer over. Welke dat zijn, en waarom ze voorlopig nog worden opgelegd, lees je in dit overzicht.

Sociaal contact

We zijn nog geen baas in eigen huis: je mag binnen maximum acht personen over de vloer krijgen. Kinderen tot en met 12 jaar worden daarbij niet meegeteld, en het mag telkens om acht andere mensen gaan. Je hoeft van deze personen geen afstand te houden.

Een onbelemmerd feest voor alle kinderen en kleinkinderen zit er dus nog niet voor ieder kroostrijk gezin in, maar er zijn alternatieven: in je tuin geldt geen enkele beperking meer, en ook in feestzalen mag je met een onbeperkt aantal mensen vieren. In die laatste gelden wel de regels van de horeca (zie verderop dit artikel).

Familieweekend gepland? In een zogezegde "kleine toeristische logie", oftewel een vakantiewoning tot vijftien mensen, mag je met maximum acht personen buiten je eigen huishouden vertoeven. Het huren van een grotere vakantiewoning is toegestaan, maar daar moet je je aan protocollen houden.

Het samenscholingsverbod van maximum 10 personen overdag en 4 personen ‘s nachts is vanaf vandaag opgeheven.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“Ja, de vaccinatiecampagne gaat vooruit. Ja, België is bij de beste van de klas in Europa. Maar zelfs dan is vandaag slechts 30% van de totale Belgische bevolking volledig gevaccineerd en beschermd.” Infectiologe Erika Vlieghe windt er geen doekjes om. “Voeg daaraan toe dat onze vaccins goed werken maar niet volledig waterdicht zijn en dat er een zeer besmettelijke Deltavariant rondwaart, en je begrijpt: we kunnen niet alle remmen loslaten.”

Ja, de vaccinatiecampagne gaat vooruit. Maar zelfs dan is vandaag slechts 30% van de bevolking volledig beschermd.

Waarom mogen we dan wel met een onbeperkt aantal mensen feestvieren in de tuin of in een feestzaal? “In een zaal gelden de regels van de horeca: per 8 aan tafel, mondmasker aan tijdens het rondwandelen. Dat toomt het gevaar in. Buiten heb je dan weer de veel gezondere openlucht. Ventilatie en vaccinatie zijn twee sleutelwoorden om op een veilige manier andere mensen te zien."

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

Momenteel staat er in het Zomerplan – dat tot 1 september is uitgestippeld – niets over de uitbreiding van sociale contacten. “Op het Overlegcomité van 16 juli ligt dit op tafel”, weet Vlieghe.

Mondmaskers

Mondmaskers: heel wat mensen zijn er klaar mee, maar ze opbergen zit er voorlopig niet in. Over een einddatum van de mondmaskerplicht is nog niet gecommuniceerd. Zorg daarom zeker dat je er één bij de hand hebt op de volgende plekken:

  • Op het openbaar vervoer
  • Bij de kapper
  • Op café of restaurant (behalve aan tafel)
  • In winkels en winkelcentra
  • In conferentiezalen en auditoria
  • In gebedshuizen en bezinningsplaatsen
  • Tijdens erediensten en ceremonies
  • In musea
  • In bibliotheken
  • In spelotheken en mediatheken
  • In pretparken
  • In gerechtsgebouwen en zittingszalen
  • Tijdens handelsbeurzen en congressen
  • Tijdens evenementen, voorstellingen, wedstrijden en buitenactiviteiten, afhankelijk van de protocollen
  • Op markten en kermissen
  • De lokale overheid beslist of een mondmasker verplicht blijft in winkelstraten en andere openbare plaatsen
  • Op drukke plaatsen waar een veilige afstand van 1,5 meter niet gegarandeerd kan worden

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“De viruscirculatie is momenteel nog erg hoog”, zegt Vlieghe. “Het is belangrijk dat de vaccinatiecampagne zijn ding kan doen, zodat die circulatie geminimaliseerd wordt en het virus geleidelijk aan evolueert naar iets vergelijkbaar met een griep. Mondmaskers kunnen – zeker bij binnenactiviteiten – mee helpen voorkomen dat het virus blijft razen.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

“Dat zal met stukjes en beetjes gebeuren. We zullen – naargelang de vaccinatiecampagne vordert en met de cijfers in het achterhoofd – de afweging moeten maken welke activiteiten te risicovol zijn om zonder mondmasker te ondernemen. Neem nu het openbaar vervoer: dicht op elkaar gehoopt in een ruimte zonder ventilatie, daar zullen we een mondmasker wellicht nog een tijd zien.”

Horeca

De regels voor de horeca werden de voorbije weken flink versoepeld, maar een nacht doorhalen zit er voorlopig niet in: tussen 01.00 en 05.00 uur moeten horecazaken de deuren sluiten. 

Je mag er met maximum 8 personen aan tafel zitten, kinderen tot en met 12 jaar niet meegeteld. Ook grotere gezinnen mogen een tafel delen. Wordt je tafel buiten niet omringd door plexiglas van minstens 1,8 meter hoog, dan moet de afstand tussen de tafelgezelschappen nog steeds 1,5 meter bedragen. Binnen mag het maximum geluidsniveau niet meer dan 80 decibels bedragen.

Een mondmasker is verplicht zodra je van tafel gaat. Voordeel is wel dat je op die manier vanaf vandaag weer cafésporten (biljart, snooker, darts, tafelvoetbal...) mag beoefenen.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“Mondmaskers af, luid babbelen, een groep mensen die je waarschijnlijk niet dagdagelijks ziet: op café en restaurant gaat blijft tricky”, aldus Vlieghe. “En dus worden de groepen beperkt tot 8 personen. Hoe later op de avond, hoe meer de drank vaak vloeit, hoe plezanter het wordt. Met het sluitingsuur hoopt de regering te vermijden dat mensen te lang blijven hangen.”

De viruscirculatie is nog erg hoog. Mondmaskers kunnen mee helpen voorkomen dat het virus blijft razen.

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

Een vraag die op het Overlegcomité van 16 juli zal worden behandeld. Vicepremier Vincent Van Quickenborne (Open VLD) liet uitschijnen dat het sluitingsuur vanaf 1 augustus kan worden afgeschaft als de cijfers gunstig zijn. Ook horecagerelateerde zaken als dansen, het heropenen van de discotheken en tooghangen worden die dag besproken.

Werk, diensten en winkels

Dringend iets van de nachtwinkel nodig? Zorg dan dat je er voor 01.00 uur ‘s nachts bent geweest, want net als de horeca moeten nachtwinkels tussen 01.00 en 05.00 uur gesloten zijn.

Heb je daarnaast in de winkel je mondmasker op zak, dan voldoe je aan alle maatregelen: er zijn namelijk geen beperkingen meer op het aantal mensen met wie je gaat winkelen, en dat hoeft ook niet meer voor maximum een half uur.

Op de werkvloer ben je weer elke dag van de week welkom, al blijft telewerk sterk aanbevolen.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“Het sluitingsuur van de nachtwinkels ligt in het verlengde van de horecaregels”, zegt Vlieghe. “Men wil voorkomen dat groepen te lang te dicht bij elkaar blijven.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

De regels voor nachtwinkels volgen al sinds het begin van de coronacrisis die van de horeca. Wordt op een gegeven moment het sluitingsuur voor restaurants en cafés opgeheven, dan wordt die lijn vermoedelijk doorgetrokken voor nachtwinkels.

Sport- en jeugdactiviteiten

Gedaan met limieten op het aantal sporters, het verbod op contactsport of thuis douchen na een training: je kan weer sporten alsof het januari 2020 is. Alle beperkingen voor niet-professionele sporten vallen weg, zowel in georganiseerd als in niet-georganiseerd verband.

De enige resterende beperking is die voor het aantal deelnemers aan sportkampen – en bij uitbreiding alle jeugdkampen (jeugdbeweging, themakamp...). Tot 30 juli mogen hier maximaal 100 sporters of jongeren aan deelnemen, daarna worden dat er 200. Overnachtingen zijn wel weer toegelaten. Testen vooraf wordt sterk aanbevolen. Jongeren die op kamp gaan naar het buitenland, moeten een PCR-test afleggen als ze terugkeren uit een rode zone en 12 jaar of ouder zijn. Die test mogen ze ook in ons land afleggen bij terugkomst.

Voor sportwedstrijden gelden de regels voor evenementen (zie verderop in dit artikel). Minderjarige deelnemers, g-sporters en hulpbehoevenden die deelnemen aan een wedstrijd of sporttraining, mogen vergezeld worden door één of meerdere leden van hun huishouden. Voor deze toeschouwers zijn geen protocollen vereist.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

Maximum 100 deelnemers aan sport- en jeugdkampen: wat Vlieghe betreft, is dat allesbehalve een beperking. “Dit zijn versoepelingen die mij en collega-experten zorgen baren. Kinderen en jongeren zijn deze zomer nog niet gevaccineerd, en dus is de kans groot dat er corona-uitbraken gebeuren. Vervolgens gaan ze besmet naar huis, naar ouders die misschien ook nog niet volledig gevaccineerd zijn. Dat is vragen om problemen.”

100 deelnemers op een sport- of jeugdkamp: het baart mij en collega-experten zorgen.

Ook het toelaten van contactsporten had voor Vlieghe nog niet gehoeven: “Maar dit zijn – net zoals alle maatregelen die we hier overlopen – politieke beslissingen. Experten kunnen alleen maar adviezen geven. En dat van mij luidt nu: het is niet omdat iets mag, dat je het moet doen. Ik zou wachten met contactsporten tot je volledig gevaccineerd bent.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

Vast staat dat jeugdactiviteiten en -kampen vanaf 30 juli met 200 personen mogen doorgaan. Of er nog meer versoepelingen op til staan, zal het Overlegcomité van 16 juli uitwijzen.

Activiteiten

Burgerlijke huwelijken, begrafenissen en crematies en erediensten mogen binnen door 200 en buiten door 400 mensen worden bijgewoond. Een ambtenaar van de burgerlijke stand, bedienaar van een eredienst of ceremoniemeester wordt daarbij niet meegeteld. Op een koffietafel of huwelijksfeest moeten de regels van de horeca worden gevolgd. Dat betekent dat er op een trouwfeest niet mag worden gedanst.

Georganiseerde activiteiten (van natuurwandelingen over repetities met je koor tot gegidste rondleidingen) mogen in groepen van maximum 100 personen. Begeleiders zijn verplicht maar worden niet bij het totaalaantal geteld. Tijdens deze activiteiten mogen groepjes van maximum 8 personen worden gevormd (exclusief kinderen tot en met 12 jaar en grotere huishoudens) waarvan geen veilige afstand moet worden gehouden.

Je kan ook weer naar een jaarmarkt, braderij, rommelmarkt of kermis. Pas wanneer daar meer dan 5.000 bezoekers op hetzelfde moment aanwezig zijn, moet de organisator een éénrichtingsverkeersplan opstellen met afzonderlijke in- en uitgangen.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“Mag ik straks dansen op mijn huwelijksfeest?” Het is een van de meest gestelde vragen de voorbije maanden. Het antwoord blijft voorlopig ‘neen’, en dat heeft volgens Vlieghe een goede reden: “Op een trouwfeest zijn meestal verschillende generaties aanwezig. Er wordt gebabbeld, bij elkaar aan tafel geschoven, gedanst en plezier gemaakt. Zoals een dansfeest hoort te zijn. Maar zolang niet een aanzienlijk aandeel van de bevolking gevaccineerd is, en zolang het coronavirus en zijn varianten in deze hoeveelheden rondwaren, is dat te gevaarlijk.”

Waarom dan wel 2.000 aanwezigen op een indoor event vandaag, en 75.000 op een festival half augustus? “De regels voor evenementen zijn streng: gaan ze binnen door, dan moet je zitten, een mondmasker dragen en afstand houden. Op massa-evenementen zal gebruik worden gemaakt van het COVID Safe Ticket, waarmee je aantoont dat je volledig gevaccineerd of getest bent.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

Het Zomerplan neemt zich voor dat vanaf 1 september zowel erediensten, huwelijken en begrafenissen als feesten en recepties zonder beperkingen kunnen doorgaan. In de wandelgangen wordt gefluisterd dat het op z’n minst het dansen op trouwfeesten al tijdens het Overlegcomité van 16 juli zal worden overwogen. Georganiseerde activiteiten mogen vanaf 30 juli met 200 mensen doorgaan.

Evenementen

Na een rustige opstart en menig proefproject, neemt de evenementensector vandaag een flinke stap vooruit. Binnen mogen weer 2.000 mensen aanwezig zijn op evenementen, wedstrijden, voorstellingen en congressen. Dat moet wel zittend, met een mondmasker en op veilige afstand. Buiten mag publiek 2.500 personen tellen, eveneens op anderhalve meter afstand en met mondmasker. Op een vaste zitplaats, bijvoorbeeld in een voetbalstadion, mag je masker buiten af. Kinderen tot en met twaalf jaar worden in de aantallen niet meegeteld.

Worden er horeca-activiteiten aangeboden, dan moeten de regels van de horeca worden nageleefd. Het sluitingsuur (01.00 tot 05.00 uur) wordt voor eender welk evenement gehanteerd.

Zolang niet een aanzienlijk aandeel van de bevolking gevaccineerd is, en zolang het coronavirus in deze hoeveelheden rondwaart, is een dansfeest niet verstandig.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

"Des te meer mensen, des te groter het risico”, zegt Vlieghe. “Maatregelen als mondmaskers, verplicht zitten en een veilige afstand moeten voorkomen dat varianten van het coronavirus zich in rap tempo kunnen verspreiden, nu nog lang niet alle Belgen volledig zijn gevaccineerd.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

Vanaf 30 juli zijn binnen evenementen met 3.000 bezoekers toegelaten. Zij moeten niet meer verplicht zitten, maar moeten zich wel op een veilige afstand van elkaar bevinden en een mondmasker dragen. Buiten kunnen tot 5.000 mensen (en mogelijk meer) samenkomen. Vanaf 13 augustus zijn weer massa-evenementen zoals Pukkelpop of Formule 1 mogelijk, waarop niet minder dan 75.000 aanwezigen mogen zijn.

Reizen

Reizen zonder zorgen: het is niet voor 2021. Zonder Europees coronacertificaat geraak je niet ver, en voor veel mensen zijn ook PCR-tests deze zomer schering en inslag. Kom je namelijk uit een rode zone? Dan moet je een negatieve coronatest voorleggen. Dat kan op je vakantiebestemming (max. 72 uur op voorhand) of wanneer je weer in België arriveert, en geldt voor kinderen vanaf 12 jaar. Enkel mensen die al twee weken volledig gevaccineerd zijn of een herstelcertificaat hebben, mogen deze regel naast zich neerleggen. Bij terugkeer uit een oranje of groene zone is een test of quarantaine niet nodig. Je zal ook nog altijd een Passagier Lokalisatie Formulier (PLF) moeten invullen.

We verzamelden alle vragen en antwoorden over reizen binnen Europa in deze artikels:

Op verre wereldreizen is het wellicht nog even wachten. België heeft een inreisverbod ingevoerd voor 27 landen die als ‘heel hoog risico’ worden bestempeld. Het gaat om landen als Brazilië, India en Zuid-Afrika waar varianten van het coronavirus sterk circuleren, maar ook het Verenigd Koninkrijk, Tunesië en Georgië staan op de lijst. Iedereen die zich de afgelopen 14 dagen in een van deze landen bevond, mag niet naar België afzakken, tenzij ze over de Belgische nationaliteit beschikken of hun hoofdverblijfplaats in België hebben. De volledige landenlijst en alle essentiële uitzonderingen – onder meer wat betreft partners en kinderen – kan je hier checken.

Toeristen uit ‘gewone’ rode landen zijn weer welkom in ons land na volledige vaccinatie door een vaccin dat is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenagentschap, of na een negatieve test die niet ouder is dan 72 uur. Dat moeten ze kunnen bewijzen door middel van het Europees coronacertificaat of door een goedgekeurd equivalent.

Waarom is deze maatregel nog nodig?

“De coronacrisis treft de hele wereld, en in heel wat landen loopt de vaccinatiecampagne een stuk trager dan in België. We moeten er eerst voor zorgen dat ons eigen land beschermd is vooraleer we versoepelingen voor en naar de rest van de wereld toelaten”, vindt Vlieghe. “Het laatste wat we willen, is dat we onze eigen – positief evoluerende – situatie onder druk zetten door gevaarlijke varianten binnen te halen.”

Wanneer zullen we deze maatregel kunnen loslaten?

“Pas als het gros van de landen wereldwijd de situatie onder controle heeft, en er geen gevaarlijke broeihaarden meer ontstaan, kunnen we kijken naar internationale reizen zoals we die vroeger kenden.” Wat zijn de vooruitzichten voor zowel Belgen als niet-Belgen die met bijvoorbeeld Russische of Chinese vaccins zijn ingeënt en naar ons land willen afzakken? “Na verloop van tijd, wanneer we meer weten over de doeltreffendheid van vaccins die niet door het Europees Geneesmiddelenagentschap zijn goedgekeurd, kunnen ook op dat vlak versoepelingen mogelijk zijn”, denkt Vlieghe.

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'