“Noach had een drankprobleem”

21 oktober 2017
Het lijkt een monnikenwerk, maar de Nederlandse schrijver Guus Kuijer deed het toch maar even: het Oude Testament herschrijven. Op geheel eigen wijze herinterpreteert Kuijer de eeuwenoude verhalen in zijn ‘Bijbel voor ongelovigen’ en beeldt hij zich in hoe het voor de personages moet gevoeld hebben om alles mee te maken. Een gloednieuwe, zesdelige bijbel is het resultaat.

Kuijer stapte al vroeg af van zijn geloof, maar hij werd wel katholiek opgevoed. De verhalen die hij als kind van zijn juffen en meesters hoorde, bleven hem bij omdat die veel menselijker werden verteld en veel aantrekkelijker waren dan de evangelies uit de kerk.

Ik heb geprobeerd de emotionaliteit terug in de verhalen te brengen

Nu, zoveel jaar later, vindt Kuijer de bijbel ook om een andere reden aantrekkelijk. “Je merkt dat er al vanaf de oudheid een inspanning wordt gedaan om de dingen te begrijpen. Ik denk dat de verhalen in het Oude Testament slechts korte uittreksels zijn van de orale tradities die doorheen de geschiedenis werden doorgegeven. Ik heb geprobeerd terug emotionaliteit in de verhalen te brengen, zoals ze vroeger werden doorgegeven rond het kampvuur.”

Dronken Noach

Zo is er bijvoorbeeld het verhaal van Noach, bekend van zijn ark. “Noach had een drankprobleem”, knipoogt Kuijer in zijn boek. “Toen zijn zoon Cham hem naakt aantrof op zijn bed - en daarvoor later verbannen werd - lag die namelijk zijn roes uit te slapen omdat hij na de waterramp alweer in staat was druiven te telen om daar wijn van te maken. Noach was ook 600 jaar, maar nergens staat dat zijn kleinkinderen mee mochten op zijn ark, alleen zijn kinderen mochten aan boord.”

De verveling slaat toe bij Adam en Eva

Kuijer nam ook de plaats in van Adam in het scheppingsverhaal. “Adam en Eva leefden lange tijd zonder zorgen in het aartsparadijs, maar Eva vroeg zich na een tijdje wel af of Adam nu die God had bedacht om de baas over haar te kunnen spelen”, grapt Kuijer. Zo vond Adam dat er wel eens iets verboden mocht worden om de stierlijke verveling in het paradijs tegen te gaan. “Als er iets verboden wordt, wordt het spannend en Eva vindt dat meteen leuk. Van welke boom mag er niet gegeten worden?”

De vertellingen uit het oude testament die hij als kind van zijn leerkrachten te horen kreeg, inspireerden Kuijers hele leven. “De verhalen die daar verteld werden, zijn misschien wel het begin van mijn schrijverscarrière geweest”, besluit hij.

Radio 1 Select