Nooit had ik een beter vriend als Benjamin. Of dan Benjamin?

21 april 2021
"Nooit had ik een beter vriend als Benjamin" zong Louis Neefs. Moet dat niet 'dan Benjamin' zijn? Neen, dat moet niet, want volgens de nieuwe versie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) - die enkele dagen geleden is voorgesteld - zijn ‘dan’ en ‘als’ evenwaardig.

Nadat enkele dagen geleden de discussie over die (voor velen) vervelende dt-regel weer oplaaide, versoepelt de nieuwe versie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst nu wel andere eeuwenoude grammaticale regels. Zo mag je voortaan bijvoorbeeld zeggen dat je nooit een betere vriend als Benjamin had.

"Versoepelen is een groot woord", zegt linguïst Timothy Colleman in 'Nieuwe Feiten'. "Ook als je naar de tweede editie kijkt (die dateert van 1997, red.), zijn we over zulke kwesties eigenlijk al vrij genuanceerd. In de praktijk komen beide varianten al heel erg lang voor. Taalkundig gezien kan je dan ook niet zeggen dat het ene beter is dan het andere. Een grammatica die de realiteit van het taalgebruik goed wil beschrijven, moet de gebruiker informeren dat het constructies zijn die allebei kunnen."

Maar toch moeten we wel opletten volgens Colleman. "Er zijn mensen die die regel wél heel belangrijk vinden. Als je geen risico wil nemen in bepaalde situaties houd je daar maar beter rekening mee. Daarvoor willen we wel waarschuwen."

Lees verder onder de lyrics-video van 'Mijn vriend Benjamin' 

Maar ook andere grammaticale regels gaan op de schop. Zo kan je nu ook zeggen dat iemand een "hele grote neus" heeft in plaats van een "heel grote neus". "De traditionele grammaticale regel zegt dat je bijwoorden nooit mag verbuigen", vertelt Colleman. "Maar in de praktijk hoor je al eeuwen een hele grote neus. Daar is niets verkeerd mee. Sommige bijwoorden kan je perfect verbuigen, maar dat is niet overal het geval. Een erge vriendelijke jongen klinkt bijvoorbeeld heel vreemd." 

"In grammatica is het vaak geen kwestie van juist of fout"

In grammatica is het vaak geen kwestie van juist of fout, concludeert Colleman. "Heel vaak is het zo dat je voor dezelfde inhoud twee of drie verschillende grammaticale constructies hebt, die je in verschillende omstandigheden kan gebruiken."

"Vooral in Vlaanderen denken we namelijk nog vaak dat we enkel Standaardnederlands mogen gebruiken in formele situaties. Maar we kunnen ons ook wat informeler uitdrukken in Standaardnederlands en dan kunnen we ook vormen gebruiken, die we misschien niet zouden gebruiken als we een formele tekst zouden schrijven", aldus Colleman.

Beluister het gesprek met linguïst Timothy Colleman in 'Nieuwe Feiten' via Radio 1 Select

Bron: vrtnws.be en 'Nieuwe Feiten'

Lees ook: