"Nu blijkt dat de Homo Sapiens en de Neanderthaler het met elkaar gedaan hebben"

13 oktober 2018
Is onze evolutionaire geschiedenis fictief? Frank Westerman, auteur van ‘Wij, de mens’, vindt dat de werkelijkheid verre van af is en weigert zijn paleo-antropologisch werk te bestempelen als non-fictie. Hij zoekt bewijs bij sprookjes, vikings, mini-mensjes, reuzenratten en Neanderthalers.

“Paleo-antropologisch onderzoek heeft de structuur van een Russisch en Scandinavisch sprookje”, zegt Frank Westerman, gastschrijver aan de Universiteit van Leiden, in Interne Keuken. "Elke paleo-antropologische studie begint met: Er was eens, lang geleden, ver weg ... En dan moeten de mensen een list bedenken om te overleven onder de wilde dieren.”

Die wetenschap vertelt ons heel veel over hoe wij zelf naar de wereld kijken en hoe die soms anders in elkaar zit dan we zelf verwachten.

De werkelijkheid is soms barok

“Neem nu het graf van een vikingstrijder dat gevonden is”, geeft Westerman een voorbeeld. “Na DNA-onderzoek bleek dat de viking geen y-chromosoom had: het was een vrouw. Wij dachten dat het een man moest zijn, omdat wij ons niet konden voorstellen dat het een vrouw zou zijn.”

Down the rabbit hole

Voor een tweede voorbeeld neemt Westerman ons mee naar het Indonesische eiland Flores. “Daar is het geraamte van een mini-mensje gevonden in een grot.”

Westerman beschrijft de ontdekking van kleine mensen met kleine hoofdjes als feëriek. In de grot waren namelijk ook een soort van reuzenratten gevonden, en een ooievaarsoort van wel 1m80.

Het gaat om een soort spiegelwereld, wat wij groot vinden is daar klein en omgekeerd

“Het is geen fictie, maar wel down the rabbit hole. Daar heb je geen Alice in Wonderland voor nodig.”

1,1 procent Neanderthaler

"De wetenschap heeft nochtans lang gedacht dat de Homo Sapiens de Neanderthaler heeft uitgeroeid”, gaat Westerman verder. “Dat zegt veel over onze inborst. We zien onszelf als killer apes, als bloeddorstig. Nu blijkt dat de Homo Sapiens en de Neanderthaler het – zachtzinnig of niet – met elkaar gedaan hebben."

Westerman heeft een DNA-test gedaan van zichzelf. Daaruit blijkt dat hij 1,1 procent Neanderthaler is. “Mensen hebben gemiddeld 1 tot 4 procent Neanderthaler in hun DNA, daar zijn sporen van terug te vinden. Eerlijk gezegd ben ik wel blij dat bij mij het percentage laag is, anders zouden mijn studenten mij misschien uitgelachen hebben."

Herbeluister Interne Keuken hier.

Lijst van artikels