Positief testen, maar toch niet besmettelijk zijn: hoe komt dat? En is quarantaine dan wel altijd nodig?

2 september 2020
© Danny Gys (Belga)
Moeten mensen die positief testen op het coronavirus wel altijd in quarantaine? De vraag dringt zich op nu blijkt dat mensen die positief testen niet altijd besmettelijk zijn. Maar volgens viroloog Steven Van Gucht is de vraag onterecht, want 'positief testen' en 'in quarantaine gaan' hebben weinig met elkaar te maken.

Opvallend nieuws uit Hasselt: daar heeft men 17 recente COVID-gevallen opnieuw onderzocht. En wat bleek? 16 van de 17 bleken bij het afnemen van de coronatest al niet langer besmettelijk. Toch moesten ze in isolatie.

“Dit komt wel vaker voor” reageert viroloog Steven Van Gucht (Sciensano) in ‘Nieuwe Feiten’. “Alles hangt een beetje af van de context” zegt hij.

“Wanneer je een patiënt hebt, die de typische symptomen heeft, en die positief test, dan kan je vrij zeker zijn dat het om een actieve of recente infectie gaat die waarschijnlijk ook besmettelijk is.”

“Het wordt wat moeilijker wanneer je mensen gaat testen die geen symptomen hebben. Als ze zwak positief testen, zijn er twee mogelijkheden. Ofwel zijn het mensen die nog aan het begin van de infectie zitten: het moet allemaal nog beginnen en ze gaan besmettelijk worden in de dagen nadien. Ofwel gaat het om een oude infectie: ze zitten al in een verdere fase en het virus is al op zijn retour, en is waarschijnlijk niet meer besmettelijk. Het kan soms weken tot maanden duren dat we nog altijd een positief signaaltje kunnen oppikken met de PCR-test, maar het virus is niet meer actief.”

Dat laatste is wat er waarschijnlijk gebeurd is in Hasselt. Maar waarom moesten de mensen dan in quarantaine? “Ik denk dat men daar uit voorzorg onmiddellijk besloten heeft om de mensen te isoleren. Maar bij nader onderzoek zijn er dan veel aanwijzingen geweest dat het waarschijnlijk toch om een oude infectie ging die niet meer besmettelijk was. Men kan kijken naar de context.”

En wat met antistoffen?

Antistoffen in het bloed kunnen ook uitsluitsel geven, geeft Van Gucht aan: “Wanneer je iemand hebt, die geen symptomen heeft - maar wel met een zwak positieve PCR-test - bij wie men antistoffen in het bloed vindt, dan geeft dat toch redelijk sterke bewijskracht om te vermoeden dat het om een oude infectie gaat.”

Zo’n bloedtest zou dus zeker een bijkomende strategie kunnen zijn, zegt Van Gucht. “Artsen gebruiken dat ook, maar niet systematisch. Er zijn immers beperkingen aan: we weten dat een deel van de patiënten nooit antistoffen ontwikkelt. Of ze verdwijnen heel snel uit het bloed. En dat zijn natuurlijk de moeilijke gevallen.” Het zou in dat geval kunnen dat dat het begin is van een asymptomatische infectie, en dat die persoon potentieel heel veel mensen gaat besmetten in de komende dagen.

Kiezen voor test met kwantitatief signaal

Hoe groot de groep is die uit voorzorg, maar ten onrechte, in quarantaine moet, kan Van Gucht niet zeggen. “Ik denk dat we dat echt niet kunnen berekenen op dit ogenblik, alleen al omwille van het feit dat veel testen het niet toelaten om de sterkte van het signaal te meten: de test is gewoon positief of negatief. Het hangt een beetje van labo tot labo af: in sommige labo’s heeft men een test die dat wel toelaat, in andere niet. Heel vaak kunnen we het zelfs niet beoordelen.”

Daarom raadt Van Gucht aan om bij het implementeren van nieuwe testen in labo’s altijd te kiezen voor een test die toelaat om een kwantitatief signaal af te lezen. “De sterkte van het signaal geeft heel waardevolle, bijkomende informatie voor de arts om de situatie goed te kunnen beoordelen.”

Quarantaine altijd nodig?

“De vraag of iemand in quarantaine moet gaan, heeft niets te maken met een test”, aldus Van Gucht. “Mensen worden in quarantaine geplaatst als er een reële kans is dat ze met het coronavirus in contact zijn geweest. Ze hoeven op dat moment nog niet eens getest te zijn. De kans is trouwens groot dat ze negatief testen.”

Mensen worden in quarantaine geplaatst als er een reële kans is dat ze met het coronavirus in contact zijn geweest.

“De quarantaine duurt 14 dagen, omdat dat de periode is waarin symptomen zich kunnen ontwikkelen”, verduidelijkt Van Gucht. “In die periode wordt er gewoonlijk ook een test afgenomen. Als die positief is, dan volgen 7 dagen isolatie en wordt er nagegaan met wie de patiënt in contact is geweest. Maar de quarantaine staat daar dus los van.”

Beluister het gesprek met Steven Van Gucht in 'Nieuwe Feiten':

Bron: vrtnws.be en 'Nieuwe Feiten'

Lees ook:

Radio 1 Select