"Onze kathedraal is het symbool van een stad die nooit af is"

21 december 2020
We trappen de kerstvakantie af met een #weetikveel over de stad Antwerpen. Historicus én burgemeester van Antwerpen Bart De Wever kwam alles vertellen over zijn geliefde stad.

Antwerpen mag zichzelf al 800 jaar een stad noemen. En al even lang zijn de bewoners van de stad eigenwijs. Zo wou Antwerpen in de 16de eeuw geen bisschopp in hun midden.

"Antwerpen was een intellectueel broeinest en werd ook een broeinest van de reformatie. Het zal hier vol protestanten, calvenisten, lutheranen, ... Er was een geest van tolerantie", aldus Bart De Wever.

Toen Karel V werd opgevolgd door Filips II, een ware pilarenbijter, werd er eens braaf gelachen in Antwerpen, maar deed het volk verder zijn goesting.

Bisdom

Op een bepaald moment besliste de katholieke kerk dat ze meer grip wilden krijgen op de stad Antwerpen. Er zou een bisdom gemaakt worden van Antwerpen, met de Onze-Lieve-Vrouwe­kerk die zou omgedoopt worden tot Onze-Lieve-Vrouwe­ka­the­draal. Maar de stad is er twintig jaar lang in geslaagd om de komst van een bisschop tegen te houden, want onder meer het stadsbestuur zag het niet zitten dat een bisschop zich zou komen moeien met het bestuur.

De Onze-Lieve-Vrouwe­ka­the­draal werd dus niet speciaal gebouwd door de katholieke kerk om hun bisschop in te verwelkomen. De Onze-Lieve-Vrouwe­ka­the­draal was al sinds de twaalfde eeuw een kerk en is daarmee volgens historicus De Wever een van de oudste kerken.

Deels van de stad

Ondertussen is de kathedraal eigendom van verschillende partijen. Zo is de toren eigendom van de stad, terwijl het schip eigendom is van de kerkfabriek. Vroeger deed de kenmerkende toren dienst als uitkijktoren, waar ook een brandwacht zat. Die kon met de hulp van een grote stormklok het volk waarschuwen bij een brand. 

Grootste van de wereld

In 1521 opent een jonge Keizer Karel de kerk, maar die zegt per direct dat hij een grotere kerk wil, aangezien hij de belangrijkste man ter wereld is. "Antwerpen moest de grootste kerk van de wereld bouwen in opdracht van een jonge Keizer Karel, maar in 1533 gebeurt er een ramp, de kathedraal brandt af", vertelt De Wever.

Op dat moment kijkt Keizer Karel niet meer om naar de kerk en dus wordt er gefocust op de restauratie, eerder dan op de grootte van het gebouw.

Die restauratie is een lang leven beschoren, want tot op vandaag wordt er nog steeds gewerkt aan de kathedraal.

Geen twee torens

Toch is het iets anders dat opvalt aan de kathedraal, dan is het wel dat er maar één in plaats van twee torens op het gebouw staat. "Ja, onze kathedraal is het symbool van een stad die nooit af is", zegt Bart De Wever.

De burgemeester is ook niet van plan om een tweede toren te laten plaatsen op de kathedraal, want "het is geen Antwerpse arrogantie, maar onze toren is de meest perfecte gotische toren van de wereld". Het is de enige toren die als een perfecte raket tot boven is opgebouwd uit steen. "Hoe men dat heeft kunnen bouwen in de 15de, 16de eeuw is onvoorstelbaar", aldus De Wever. "Daar past voor mij geen tweede toren naast", besluit de burgervader.

 

De hele uitzending herbeluisteren?