Ooit vrij

4 november 2019
Vanavond aflevering 2 van ‘Ooit Vrij’, een nieuw programma op Vier, waarin gedetineerden gevolgd worden op hun weg terug naar de maatschappij. Zo’n 10.000 mensen zitten op dit moment bij ons achter de tralies, 10.000 mensen die nagenoeg allemaal op een dag weer hun weg in de samenleving moeten vinden. En evident is dat zeker niet.

Tess Uytterhoeven en Thijs Jaspaert, programmamakers bij Woestijnvis, vertellen wie ze allemaal gevolgd hebben voor deze reeks.

Nagenoeg elke gedetineerde komt op een dag vrij en moet terug zijn of haar plek in de maatschappij vinden en opnemen. Meestal gebeurt dat stapsgewijs. Tot het team dat de reclassering begeleidt vindt en gelooft dat hij of zij er klaar voor is en geen gevaar meer vormt voor de samenleving. Nathalie Valcke, psychologe bij de psychosociale dienst van de gevangenis van Dendermonde , is iemand die dat soort beoordelingen doet. Goeiemorgen!

René zat 5 jaar en 10 maand in de gevangenis van Leuven. De laatste twee jaar zat hij in een regime van beperkte detentie. En nu zit zijn straf er helemaal op en komt hij vrij. Zonder voorwaarden. Zijn zak staat klaar en zijn cel is proper gekuist. Net voor hij zijn eerste stappen buiten zette als vrij man, sprak hij met onze reporter Brecht Devoldere.

Wanneer we horen dat iemand kans maakt op vervroegde invrijheidsstelling is er soms geregeld onbegrip. Vooral bij slachtoffers van een misdrijf of nabestaanden. Zoals bij Suzanne. Zij was nog een kind toen haar moeder op nieuwsjaarsnacht brutaal in mekaar werd geslagen en achtergelaten werd op het dak van een parking. Ze overleefde de aanval niet. De dader staat nu op het punt om vervroeg vrij te komen. Net voor de finale hoorzitting zocht Brecht Devoldere haar op.

In hoeverre hebben nabestaanden en slachtoffers een stem in dit verhaal? Sonja Snacken, hoogleraar criminologie aan de VUB, bent gespecialiseerd in het gevangeniswezen en het strafrechterlijk beleid.

Maar wat als je als gedetineerde niet meer wil vrijkomen? Seriemoordenaar Staf van Eyken - ook bekend als ‘De vampier van Muizen’- is zo iemand. De langst zittende gedetineerde van ons land ook. Gerechtsjournaliste Machteld Libert leerde hem kennen toen ze twintig jaar geleden een radiodocumentaire maakte over hem. 

 

Radio 1 Select