Opletten met metaforen?

21 oktober 2019
Metaforen, ze worden graag en veelvuldig gebruikt. Door politici ook. Met de metaforen voor de Brexit kan je een bibliotheek vullen. Maar ook de kandidaat-voorzitters van de CD&V lieten zich vorige week niet onbetuigd als metafoorkramers. Bijvoorbeeld de samenleving als voetbalveld, waarin soms langs de rechter- en soms langs de linkerflank wordt aangevallen, maar waar de goal toch in het midden staat. Metaforen, we moeten er misschien toch omzichtig mee omspringen, want hun impact is groot.

Vorige week ging het in De Wereld van Sofie over plusouders en hoe ze zich verhouden tot hun pluskinderen. Plusmama Katrien reageerde toen: “Ik zeg altijd: de mantel der liefde voor je eigen kinderen is een dikke pelsen jas - ook op moeilijke momenten, die voor je pluskinderen op moeilijke momenten is een K-way”

Soms draaien metaforen goed uit, soms wat minder. Professor Baldwin Van Gorp verdiept zich in metaforen (communicatiemanagement en journalistiek KULeuven). Hoe ze gebruikt worden om te framen. Maar ook hoe ze ten goede ingezet worden bij het spreken over psychische problemen.

Ook bij ziekte duiken vaak metaforen op. Mensen met kanker krijgen wel vaker te horen dat ze tegen die kanker ten strijde moeten trekken. Het nadeel is dan, dat als je de strijd verliest, dat blijkbaar aan jou als patiënt ligt… dat je dat in de hand zou hebben. Wie verliest, heeft niet goed genoeg gevochten? Anita Van Herck had zelf borstkanker en trekt nu ten strijde tegen de vecht- en oorlogsmetafoor. Ze doet haar verhaal aan reporter Brecht Devoldere.

Ook sportcommentatoren zijn vaak meesters in het vinden van metaforen. Ook de sport zélf (wielrennen, voetbal,…) wordt vaak als metafoor voor het leven gebruikt. Ward Bogaert dook in het VRT- archief, op zoek naar parels van metaforen.

Voor sommige mensen is het moeilijk metaforen te begrijpen en te hanteren. Kinderen met ASS hebben moeite om metaforen en beeldspraak niet letterlijk te nemen. Reporter Brecht Devoldere ging eens kijken hoe juf Katleen dat aanpakt in Ten Desselaer, een basisschool voor buitengewoon onderwijs in Lovenjoel.

Radio 1 Select