Overheid repatrieert gezinnen met kinderen op zelfde vliegtuigen als gewelddadige criminelen

16 januari 2017
Uit onderzoek van De Standaard blijkt dat de overheid "special flights" gebruikt om gezinnen met jonge kinderen naar hun land van herkomst uit te wijzen. Normaal zijn die gereserveerd voor criminelen die een te groot gevaar voor commerciële vluchten vormen.
Sinds 2013 procedeerde De Standaard op basis van de Wet op Openbaar Bestuur tegen de minister van Binnenlandse Zaken - eerst Joëlle Milquet (CDH), later Jan Jambon (N-VA) - om de inspectieverslagen van gedwongen repatriëringen in handen te krijgen. Omdat we er niets over weten, schrijft de krant, die het hele systeem een "blackbox" noemt. 
Ze kreeg die documenten uiteindelijk in handen en daaruit blijkt een praktijk die stevige kritiek uitlokt. De overheid zou niet aarzelen om ook jonge gezinnen met kinderen op special flights te zetten, die gereserveerd zijn voor (vaak gewelddadige) criminelen. Soms hadden die gezinnen zich al eerder verzet tegen een gedwongen uitwijzing, soms ook niet.

Gescheiden van baby

Zo is er het verhaal van de 28-jarige Ketevani, een Georgische die samen met haar man en dochter van drie en net geen één wordt uitgewezen. Ook aan boord: vijf Albanezen, mogelijk met een strafblad. Zij mocht niet bij haar baby blijven tijdens het opstijgen.
Of het wedervaren van een Nigeriaanse moeder die gescheiden van haar man werd uitgewezen, terwijl - zo citeert De Standaard het inspectieverslag - aan boord ook een landgenoot zou gezeten hebben die is "gekend voor kinderpornografie". Daarnaast zijn er verhalen van verschillende gezinnen die zijn uitgewezen zonder dat de inspectie aanwezig was. Of van een Albanees meisje van dertien dat geboeid werd gerepatrieerd (nadat ze zich fysiek verzet had).

Heftige kritiek

Zoiets lokt kritiek uit. Van de Leuvense criminoloog Stephan Parmentier bijvoorbeeld, die rapporteur was van de commissie-Vermeersch. Na de dood van de Nigeriaanse vluchtelinge Semira Adamu formuleerde die aanbevelingen voor een humaan terugkeerbeleid.
"We hebben toen speciaal aandacht besteed aan kwetsbare groepen, zoals gezinnen en zwangere vrouwen", zegt hij aan de krant. "We hebben nooit met zoveel woorden gezegd dat gezinnen niet op een special flight mochten worden gezet, maar alleen omdat we er nooit bij hebben stilgestaan dat het ooit zo ver zou komen. Dit is totaal aberrant."
"Voor ons kan dit niet", zegt ook Baudouin Van Overstraeten in de krant. Hij is directeur van Jesuit Refugee Service (JRS), een ngo die de gesloten centra bezoekt. "Het hoger belang van het kind moet altijd centraal staan. Hoe kan een militaire vlucht in het belang zijn van het kind?"

Gebeurt dit vaak?

Gebeurt dit vaak? Op die vraag geeft De Standaard geen uitsluitsel. "Dat wilde de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) ons ondanks aandringen niet zeggen", schrijft de krant. "Maar op basis van de inspectieverslagen ging het in 2013 om zeker drie families, in 2015 om één familie en in 2016 (tot en met augustus) om nog eens drie families. In totaal waren er 23 minderjarigen bij betrokken."

Nog andere problemen

Overigens kaart de krant ook nog andere problemen aan die uit de inspectieverslagen blijken. Zo is er sprake van gewelddadige incidenten, bijvoorbeeld als een groep van 25 Congolezen uit 127bis weggehaald wordt, hevig verzet biedt en één escorteur door zijn beschermingsvest in de arm gebeten wordt.
Of repatriëringsvluchten in een te klein vliegtuig, waardoor de veiligheid niet gegarandeerd kan worden. Of er zijn klachten over "gammele" politiebussen, die desondanks gebruikt worden om uitgeprocedeerden naar het buitenland te repatriëren.