Palings

14 december 2019
Een jongen stapt in een poppenkast, doet het gordijntje open en zegt: “Hallo. Ik ben Menno. Ik ben zes jaar. Ik ga het over palings hebben.” Vervolgens probeert hij minutenlang tevergeefs een paling in een pot met water te wringen. Het beest glibbert er steeds vanonder. Moegestreden doet Menno het gordijntje weer dicht.

Heerlijke televisie. Het moet ergens midden jaren tachtig geweest zijn. Achterwerk in de kast, het legendarische kinderprogramma van de VPRO. Mooi ook om zien hoe de jongen ondanks zijn toenemende wanhoop geen enkele keer ‘f*ck’ of ‘sh*t’ durft te zeggen. Kinderen waren toen goed opgevoed. Zelfs de Nederlandse.

Wat een prachtige metafoor ook. Dat laatste hebben we nu pas door. Omdat we een boek hebben gelezen over paling: ‘De lange weg naar huis’ van Patrick Svensson. Blijkt dat de paling niet alleen voor dat jongentje ongrijpbaar is, maar voor de hele mensheid. We weten bijna niks over dat beest. En wat we wel weten kunnen we niet bewijzen. Wetenschappers noemen dat ‘het palingmysterie’. Ze worstelen er al eeuwen mee.

Waar wordt hij geboren en waar gaat hij dood? Dat weten we niet. U denkt van wel. Dat weten we. Wij vertellen het zelf ook graag op café: dat een paling één keer in zijn leven helemaal de oceaan oversteekt om zich in de Sargassozee te gaan voortplanten. Maar nu blijkt dat er nog nooit iemand in de Sargassozee een paling gezien heeft. Zelfs geen dode. En toch denken wetenschappers dat het verhaal klopt. Geef toe: raar.

“In sommige gevallen moet je beslissen wat je wil geloven. En de paling is zo’n geval.” staat ergens in het boek. Wij vragen zaterdag aan Wouter Cajot wat we daar van moeten denken.