Pedagoog Philippe Noens: "Je kan niet niet opvoeden"

21 mei 2022
© Artur Aldyrkhanov (Unsplash)
Heel af en toe een pedagogische tik, dat kan toch geen kwaad? Een retorische vraag voor nagenoeg elke pedagoog en gezinswetenschapper. Het antwoord is voor alle duidelijkheid: nee. Een kind slaan, doe je niet. Geweld werkt averechts, blijkt keer op keer uit wetenschappelijk onderzoek. Toch blijft het debat gevoerd worden. De Belgische wet verbiedt de handeling ook niet. Pedagoog Philippe Noens nam het onderwerp als vertrekpunt voor zijn boek over opvoeden: ‘Mogen we nog wel straffen?’

“Uit onderzoeken blijkt dat de pedagogische tik negatieve gevolgen heeft: angststoornissen, een lager zelfbeeld…”, legt Philippe Noens uit. De pedagoog vindt het naar eigen zeggen "verschrikkelijk dat we het daar nog steeds over moeten hebben."

Andere, eerder zeldzame stemmen, zweren wel bij een pedagogische tik. Volgens hen heeft de controversiële opvoedingsmethode een positieve impact op de latere schoolcarrière. Maar hoe zien ouders in godsnaam nog de bomen door het pedagogische bos? “Misschien moet wetenschap niet het laatste woord hebben”, roept Noens op. “Praat met andere opvoeders en andere generaties.”

"Opvoeden is een inleiding op het leven" 

Maar zijn boek gaat over zoveel meer dan die beruchte pedagogische tik. Noens schrijft ook over de schoonheid van opvoeden: “Je kan niet niet opvoeden. Opvoeden, dat is een kind inleiden in het leven. Je trekt hen het leven in en toont hen een wijze van in het leven te staan.” De pedagoog noemt opvoeding ook een spel van actie en reactie, waarbij beide partijen een ander aspect belichten. "Het is aan ons om af en toe voet bij stuk te houden. Het is aan het kind om daar dan op te reageren. Anders zou het ook maar saai zijn!" 

Wie is het lievelingetje? 

In zijn publicatie gaat Noens geen taboe uit de weg. Een lievelingskind hebben, vindt hij geen hoofdzonde. “Dat favoritisme is er ook niet voor de eeuwigheid”, verduidelijkt hij. "Soms proberen we ons gezin krampachtig in balans te houden. Het idee dat we onze liefde en aandacht steeds in mooie porties moeten verdelen, hoeft en gaat ook niet altijd”, zegt Noens. "Maar een duidelijke contextualisering is steeds belangrijk." 

Lees ook