Peter Verlinden in gesprek met Nzanga Mobutu

21 juli 2017
Twintig jaar geleden vluchtte Joseph Mobutu Sese Seko met zijn familie van Congo naar Marokko. Het regime van Mobutu kwam zo na 32 jaar ten einde. VRT-journalist Peter Verlinden had over die periode een uitgebreid gesprek met Mobutu's oudste, nog levende zoon, Nzanga Mobutu.

Nzanga Mobutu was amper 27 toen hij in 1997 al een belangrijke rol begon te spelen voor zijn vader. "Eerst achter de schermen, nadien als woordvoerder", aldus Peter Verlinden.

Na de dood van zijn vader nam hij in zekere zin de fakkel over van zijn vader. "Hij ging zelf in de politiek en was van 2007 tot 2010 minister onder Kabila. Nadien vertrok hij opnieuw naar Marokko, gevlucht wil hij het zelf niet noemen."

Nzanga is de oudste zoon uit het huwelijk van Mobutu met zijn tweede vrouw en huidige weduwe, Bobi Ladawa Mobutu. "Pikant detail: toen Nzanga werd geboren in 1970 was Mobutu nog getrouwd met zijn eerste vrouw die toen nog leefde. Mobutu's weduwe, was toen nog zijn minnares."

Herinnering zuiver houden

Verlinden onderhoudt al jaren een goed contact met Nzanga, maar het lange interview verliep daarom niet gemakkelijk. "Hij laat niet graag in zijn kaarten zien en is een geslepen vos. Hij kent het klappen van de zweep en weet hoe media functioneren."

"Nzanga wil de verantwoordelijkheid niet dragen voor de corruptie, de puinhoop en ellende die Mobutu creëerde. Maar hij wil wel het imago en de herinnering aan zijn vader zuiver houden."

Het regime van Mobutu was een soort van kleptocratie, het bewind van de dieven. Hij bepaalde waar de middelen van de staat naartoe gingen.
Peter Verlinden

Extreme weelde

Het beeld dat de buitenwereld van Mobutu heeft, is er één van extreme weelde waarbij er miljarden verdwenen. "Mobutu zoog de staat leeg, maar herverdeelde dat geld op zijn beurt onder hoge militairen, ministers of provinciegouverneurs die voor hem belangrijk waren om aan de macht te blijven. Het was een soort van kleptocratie, het bewind van de dieven, en hij bepaalde waar de middelen van de staat naartoe gingen. Daardoor ging de staat uiteindelijk failliet, maar kon hij zijn macht en weelde uitbouwen. Die rijkdom ging niet alleen naar zichzelf en zijn familie."

Maar die familie leeft nog steeds in behoorlijke welvaart, nuanceert Verlinden. Al gaat het niet om de miljarden waarvan sprake. "Die zijn in al die jaren verspild. Dat maakt het natuurlijk niet minder erg voor de Congolese bevolking die middelen kwijtraakten."

Zit er nog politieke ambitie bij Nzanga? "Het verhaal van Kabila loopt stilaan ten einde, maar ik zie een Nzanga Mobutu pas een rol spelen in een nieuwe fase na het huidige regime. Dan is er nog een situatie in Congo die vergelijkbaar is met twintig jaar geleden, na Mobutu."

Radio 1 Select