Phara de Aguirre: "We vinden niet dat we in de fout zijn gegaan"

3 december 2015
Gisteren werd een reportage van 'Koppen' op het laatste nippertje verboden. In die reportage ging Phara de Aguirre undercover op Facebook met een valse naam. Alleen blijkt die naam te lijken op de naam van een bestaand iemand, en dus greep de rechter in. Phara reageert voor het eerst, in Hautekiet.

Het was een bewogen dag voor Phara de Aguirre en haar eindredacteur Lin Delcour.

 

WE RECONSTRUEREN DE FEITEN

Phara de Aguirre maakte voor 'Koppen' een reportage over de gevaren van de sociale media. Ze stuurde met een vals profiel (dat van een 14-jarige jongen) vriendschapsverzoeken naar tientallen tieners. Die tieners gingen zonder probleem op het vriendschapsverzoek in. Tien meisjes lieten zich ook verleiden tot een afspraak.

Voor het experiment werd een fictieve naam gebruikt. Alleen bleek die naam erg te lijken op de naam van een bestaand iemand: een student. Zijn vader vreesde voor imagoschade, en eiste daarom een dwangsom als de reportage toch werd uitgezonden.

VRT heeft op het laatste ogenblik moeten beslissen om de geplande reportage vandaag niet uit te zenden. dr de Brusselse rechtbank verboden.

— Koppen (@koppentv) December 2, 2015

 

PHARA REAGEERT IN HAUTEKIET

"Om 15u22 kregen we een mail van een advocatenbureau. Om 15u30, amper 8 minuten later dus, moesten we uitdrukkelijk en schriftelijk bevestigen dat er in de uitzending ‘geen enkele verwijzing zou worden opgenomen naar de naam van de persoon in kwestie’ . Ook alle posts op het internet waarin de naam van die persoon was vermeld moesten onmiddellijk verwijderd worden."

 

Ook de directeur van de betrokken school werd op een intimiderende manier gecontacteerd.

Phara schakelde meteen de juridische dienst van de VRT in. Zij zagen geen problemen in de reportage. Maar om 20 uur stond er plots een gerechtsdeurwaarder aan de deur: “De vader vroeg 1 miljoen euro per inbreuk. De rechter was gelukkig zo slim om daar niet op in te gaan, en vroeg 10.000 euro”

 

Phara had eerst ook nog geprobeerd de vader van de jongen te contacteren. Alleen schreef die man het telefoonnummer van de school onder zijn mail, en niet zijn eigen telefoonnummer.

Ze kon dus alleen via mail reageren: "Ik heb erop gehamerd dat het om een vals profiel van een jongen ging. En hem gevraagd om pas na de uitzending te oordelen. Maar helaas."

En de naam "wegbeepen" of "blurren", was dat dan geen optie?  Het was sowieso te laat om dat nog allemaal aan te passen, zegt Lin Delcour. Maar het was ook geen optie, zegt Phara:

We hebben ervoor gekozen om zijn naam niet weg te beepen. Dat willen we niet. Want we vinden niet dat we in de fout zijn gegaan.

 

Wordt ongetwijfeld vervolgd. De redactie van Koppen liet alvast in een persbericht weten dat ze ervan uitgaan dat de reportage volgende week wordt uitgezonden.

 

Mag een rechter eenzijdig een uitzending verbieden?

Grondwetspecialist en professor mediarecht Koen Lemmens (KU Leuven) is duidelijk: "De Belgische grondwet zegt al sinds 1831 dat preventieve censuur van de geschreven pers niet mag. Of dat ook geldt voor radio en tv, staat niet expliciet in de grondwet."

"In 2011 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in een soortgelijke zaak geoordeeld dat een Belgische rechtbank het uitzenden van een (in dit geval) RTBF-reportage niet zomaar kan verbieden."

"Een rechter zal nu ten gronde een uitspraak moeten doen", besluit professor Lemmens.

 

Lees ook: Uitzending van 'Koppen' verboden: censuur of imagoschade?