Politiek en administratie reageren na 'Pano' over falende milieucontroles: "Hallucinant"

23 september 2021
© Belga
Zowel voormalig Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege (CD&V) als de voorzitter van de PFOS-onderzoekscommissie Hannes Anaf (Vooruit) willen dat de ambtenaren die gisteren getuigden in 'Pano' hun informatie doorgeven aan de onderzoekscommissie. In de reportage vertelden verschillende ambtenaren dat het niet altijd mogelijk is om de vervuiling van bedrijven goed te controleren, door besparingen en terughoudende leidinggevenden.

In 'Pano' getuigden verschillende milieu-inspecteurs gisteren anoniem. Ze vertelden dat het niet altijd mogelijk is om de vervuiling bij bedrijven goed te controleren, door personeelsbesparingen en een gebrek aan prioriteit. Volgens de inspecteurs was er ook sprake van beïnvloeding door hun leidinggevende, onder andere in het dossier van de PFOS-vervuiling door chemiebedrijf 3M in Zwijndrecht.

'Pano' sprak voor de reportage met een tiental bronnen binnen het Departement Omgeving, dat onderdeel is van de Vlaamse administratie. Het departement laat weten dat de reportage hen "geraakt heeft". "Indien praktijken van obstructie van handhaving plaatsvonden, is dat schokkend en onaanvaardbaar", klinkt het.

Het departement wil nu nagaan of deze "aantijgingen op waarheid berusten". "Klokkenluiders zien we niet als deel van het probleem, maar als deel van de oplossing", zegt de administratie. "We gaan kritische vragen niet uit de weg. Ongetwijfeld zijn er nog verdere verbeterpunten, daarin investeren we continu."

De getuigenissen in de reportage gaan over de afgelopen vijftien jaar. In die periode waren achtereenvolgens Kris Peeters (CD&V), Hilde Crevits (CD&V), Joke Schauvliege (CD&V) en ook kort Koen Van den Heuvel (CD&V) Vlaams minister van Leefmilieu. Op dit moment bekleedt Zuhal Demir (N-VA) die positie.

Ik roep de bronnen uit de 'Pano'-reportage op om uit de anonimiteit te treden en al hun informatie te delen met de onderzoekscommissie.
Joke Schauvliege, voormalig minister van Leefmilieu voor CD&V

Joke Schauvliege (CD&V) was minister van Leefmilieu van 2009 tot 2019. Ze is heel duidelijk: er is nooit invloed geweest vanuit haar kabinet naar de milieu-inspectie. Volgens Schauvliege werkte de inspectie volledig autonoom. Over de personeelsbesparingen zegt de voormalige minister dat ze het regeerakkoord uitvoerde, wat een besparing van 6 procent vastlegde voor alle administraties. Volgens Schauvliege werd er echter "met mate en selectief bespaard op milieuhandhaving", al kon niet iedereen die op pensioen ging worden vervangen binnen de dienst.

“Ik heb als minister nooit economie boven gezondheid of milieu gezet", zegt Schauvliege. Ze wenst nu haar volle medewerking te verlenen aan de onderzoekscommissie in het Vlaams Parlement. "Ik roep de bronnen uit de 'Pano'-reportage op om uit de anonimiteit te treden en al hun informatie te delen met de onderzoekscommissie zodat de rotte appels uit het systeem gaan en zodat alle mogelijke fouten die gemaakt zijn kunnen blootgelegd worden", klinkt het.

(lees verder onder de foto)

© Thierry Roge (Belga)
© Thierry Roge (Belga)

Ook haar voorganger op Leefmilieu, huidig Vlaams vice-ministerpresidnet Hilde Crevits (CD&V), wil dat klokkenluiders zich melden. "Alle inspectiediensten in Vlaanderen moeten in volle autonomie hun controles kunnen doen", zegt Crevits.

"Als inspecteurs het gevoel hebben dat dit niet het geval is, moeten ze daarmee naar de bevoegde instanties stappen. Vlaanderen beschikt over een onafhankelijke interne auditdienst en er is een efficiënte klokkenluidersregeling om ambtenaren te beschermen die misbruiken willen aanklagen."

Ook de voorzitter van de Vlaamse onderzoekscommissie over PFOS Hannes Anaf (Vooruit) reageerde vanmorgen. "Wie wist wat wanneer? Dat wil de onderzoekscommissie nagaan", zegt hij in 'De Ochtend'.

Ik zou het heel erg appreciëren als de mensen die de moed hadden om te getuigen in de 'Pano'-reportage, dezelfde moed aan de dag leggen om in de onderzoekscommissie te komen getuigen.
Hannes Anaf, voorzitter Vlaamse PFOS-onderzoekscommissie (Vooruit)

"Dan is dit is een nieuw element", klinkt het over de 'Pano'-reportage. Anaf noemt de getuigenissen van de milieu-inspecteurs "hallucinant". "Ik zou het heel erg appreciëren als de mensen die de moed hadden om te getuigen in de Pano-reportage, dezelfde moed aan de dag leggen om in de onderzoekscommissie te komen getuigen", vraagt Anaf.

(lees verder onder de foto)

© Jasper Jacobs (Belga)
© Jasper Jacobs (Belga)

Vanuit de oppositie reageert ook Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege (Groen). Volgens Mieke Schauvliege laat de Vlaamse regering "de industrie doen". "Toezicht en handhaving van milieuregels draaien vandaag vierkant. Tot vandaag wordt er gesneden in het aantal omgevingsinspecteurs. Je kunt niet een milieubeleid voeren en tegelijkertijd snoeien in de toezicht en handhaving ervan", zegt ze.

Mieke Schauvliege vraagt zich ook af "of het niet stilaan tijd wordt om de politieke beslissing over vergunningen op te heffen". Over zulke vergunningen zou een onafhankelijke administratie misschien beter kunnen oordelen, klinkt het. "Een ambtellijke afweging op basis van duidelijke richtlijnen en normen biedt meer garantie op gelijke behandeling van iedereen. Want politieke inmenging is schering en inslag, blijkt uit de Pano-reportage." Groen botst al maanden met de huidige minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) over de vergunning van gascentrales.

Ook de fractieleider van de PVDA in het Vlaams Parlement, Jos D'Haese, reageerde via Twitter. Hij noemt de "politieke verantwoordelijkheid in de PFOS-affaire verpletterend".

"Wij beschikken slechts over twee milieu-ambtenaren", klaagt de burgemeester van Zwijndrecht André Van de Vyver (Groen) aan. "De Vlaamse regering moet investeren in dat soort dingen, in plaats van te besparen", zegt hij. "Dat geldt niet enkel voor de chemische sector en grote bedrijven, maar voor alle niveaus."

Beluister het gesprek met Hannes Anaf (Vooruit) in 'De Ochtend' via Radio 1 Select

Bekijk de aflevering van 'Pano' via vrt.nu

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook: