President Poetin erkent pro-Russische regio's in Oekraïne en stuurt 'vredestroepen'

22 februari 2022
Adrien Fillon / Hans Lucas
De Russische president Vladimir Poetin zegt dat hij troepen gaat sturen naar de pro-Russische regio's Donetsk en Loegansk "om de vrede te handhaven". Eerder op de avond erkende Poetin de zelfverklaarde volksrepublieken in het oosten van Oekraïne als onafhankelijke staten. Zowel de EU als het Witte Huis laten weten dat er sancties zullen volgen.

Het Russische leger moet "de vrede handhaven" in de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk, in het oosten van Oekraïne. Daarvoor heeft de Russische president Vladimir Poetin twee decreten ondertekend, berichten Russische persagentschappen.

De twee decreten van de president vragen het ministerie van Defensie dat de "gewapende krachten van Rusland de functies van het behoud van de vrede op het grondgebied" van Donetsk en Loegansk verzekeren.

Het is voorlopig niet duidelijk wanneer Russische troepen naar de gebieden in het oosten van Oekraïne trekken. Poetin heeft wel al een akkoord gesloten met de leiders van Donetsk en Loegansk om er Russische militaire basissen te kunnen bouwen.

Het conflict escaleert 

Tijdens een televisietoespraak eerder op de avond had de Russische president Vladimir Poetin bekendgemaakt dat hij de onafhankelijkheid van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk in het oosten van Oekraïne erkent. De erkenning is een nieuwe stap in de escalatie van het conflict aan de grens met Oekraïne.

Nu Poetin de regio's als onafhankelijke republieken erkent, kan hij de regio's openlijk militair steunen, troepen over de grens sturen en zijn grip op Oekraïne versterken. Zo'n erkenning betekent in principe ook het einde van de Minsk-akkoorden, die de basis vormen van overleg over een duurzame vrede in Oost-Oekraïne.

Het is nog de vraag hoe Poetin de erkenning zal invullen, zegt Oost-Europakenner Jan Balliauw. "Gaat het over de volledige provincie, of alleen het grondgebied van de echte volksrepublieken (dat is ongeveer de helft van de provincie)? En geeft hij misschien nog tijd aan het Westen om Oekraïne onder druk te zetten om toch verder te gaan met het Minsk-vredesproces?"

EU komt met sancties

De Britse premier Boris Johnson keurt de erkenning van Donetsk en Loegansk af en noemt ze een "zware schending van de soevereiniteit" van Oekraïne. Europees Raadsvoorzitter Charles Michel en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen komen met een gezamelijk persbericht naar buiten waarin ze de erkenning "in de sterkst mogelijke bewoordingen" veroordelen. "Deze stap is een flagrante schending van zowel het internationaal recht als de akkoorden van Minsk", zo klinkt het. "De Unie zal reageren met sancties tegen degenen die betrokken zijn bij deze illegale daad."

Onze minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès herhaalt het standpunt van de EU in naam van ons land. "We zullen nauw samenwerken met EU- & NAVO-partners voor een krachtige, eensgezinde reactie", zo klinkt het op Twitter.

Het Witte Huis heeft intussen bekendgemaakt dat de Amerikaanse president Joe Biden een presidentieel besluit zal tekenen dat onder meer nieuwe investeringen in en handel met de zelfverklaarde volksrepublieken zal verbieden. De Oekraïense president Volodimir Zelenski laat weten dat hij "de gebeurtenissen van de afgelopen uren" heeft besproken met Biden en dat ook een gesprek met de Britse premier Boris Johnson op de planning staat. In Oekraïne is intussen de nationale veiligheidsraad bijeengekomen.

Ook de secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg veroordeelt Rusland voor de erkenning van de separatistische gebieden. "Moskou blijft het conflict in Oost-Oekraïne aanwakkeren door financiële en militaire steun te verlenen aan de separatisten" aldus Stoltenberg. "Het probeert ook een voorwendsel te creëren om Oekraïne opnieuw binnen te vallen."

Moskou blijft het conflict in Oost-Oekraïne aanwakkeren door financiële en militaire steun te verlenen aan de separatisten

Om 3 uur vannacht kwam de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bijeen om de toestand in Oekraïne te bespreken in een spoedzitting. Onder meer de VS, Frankrijk en Oekraïne hadden daar om gevraagd.

Erkenning, geen annexatie

Dat alles terwijl er eerder vandaag nog nieuw diplomatiek overleg was aangekondigd over de crisis rond Oekraïne. Het oplaaiende geweld was onderwerp van een speciale zitting die president Poetin vandaag bijeenriep met de nationale veiligheidsraad, de top van het leger en de inlichtingendiensten.

Tijdens de zitting, die werd uitgezonden op de staatstelevisie, kwam de erkenning van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk aan bod. Hun leiders riepen Poetin op om de separatische regio's te erkennen als onafhankelijke landen. De Russische president suggereerde dat te overwegen. 

Daarna ging het dus snel, want enkele uren later kondigt Poetin de erkenning van Donetsk en Loegansk aan, het parlement moet de beslissing nu enkel nog officieel goedkeuren. De erkenning van de separatistische regio's behelst voor alle duidelijkheid geen annexatie of toevoeging van die regio's aan het Russische grondgebied.

In Oost-Oekraïne neemt de spanning al dagenlang toe. De leider van Donetsk heeft alle weerbare mannen opgeroepen om zich te melden voor militaire dienst om te vechten tegen het Oekraïense regeringsleger. Hij zegt dat het gebied onder vuur ligt van Oekraïense militaire eenheden of milities. De Oekraïense regering ontkent dat.

De tweede man van de volksmilitie van Donetsk, Edoeard Basoerin, zei tegen Russische media dat morele steun uit Rusland het belangrijkst is, maar dat Donetsk ook financiële en militaire hulp van Rusland nodig heeft.

Rusland zegt zelf ook dat de spanningen aan de grens met Oekraïne blijven oplopen. "De provocaties en het schieten nemen toe, en dat baart ons uiteraard zorgen", liet Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov weten bij het Russische persagentschap TASS.

Rusland zegt dat vandaag een grenspost in de regio Rostov is beschoten door Oekraïne, maar Oekraïne ontkent dat. Het Russische leger zegt ook dat het vijf indringers uit Oekraïne heeft gedood die met militaire voertuigen de grens overstaken. Een Oekraïense soldaat zou gevangen zijn genomen. Oekraïne zegt dat dat Rusland nepnieuws verspreidt over Oekraïense provocaties als voorwendsel voor een inval.

Bekijk hier ook de toelichting door Jan Balliauw in "Laat":

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'