Primeur: niet één "ozondag" gemeten deze zomer, voor het eerst sinds begin van de metingen in 1978

1 oktober 2021
De ozondrempel is dit jaar nog niet één keer overschreden geweest. Dat is voor het eerst sinds het begin van de ozonmetingen in 1978. "Dat is zeker goed nieuws", zegt Frans Fierens van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL). Maar we hebben er helaas zelf geen verdienste aan: we hebben deze primeur enkel te danken aan het regenachtige weer van de voorbije kwakkelzomer.

Tijdens een normale zomer waarschuwt IRCEL wel een paar keer dat de zogenoemde informatiedrempel voor ozon wordt overschreden. Dat betekent dat er op minstens één plaats in België meer dan 180 microgram ozongas per kubieke meter lucht werd gemeten. Als dat gebeurt, moet de overheid de bevolking informeren.

Maar dat heeft IRCEL dit jaar dus nog niet één keer moeten doen en dat is dus heel uitzonderlijk, zegt woordvoerder Frans Fierens in het Radio 1-programma “De wereld vandaag”. “Sinds het begin van de ozonmeting, en dat is toch al sinds 1978, hadden we nog nooit een jaar gehad waarin de ozondrempel overschreden werd. Dit jaar is dus wel uniek.”

Wat is ozon?

Ozon is een gas dat bestaat uit drie zuurstofatomen (O₃) en ontstaat op warme dagen door de inwerking van zonlicht op lucht die vervuild is met stikstofoxiden (vooral afkomstig van auto’s en industrie) en vluchtige organische stoffen.

Schadelijk

We kennen ozon vooral van de ozonlaag rond de aarde. Op een hoogte van 15 tot 45 kilometer beschermt die gaslaag het aardoppervlak tegen de schadelijke UV-stralen van de zon.

Maar in de onderste luchtlagen, waar wij in leven, is te veel ozon schadelijk voor mensen, dieren en planten. Als er te veel ozon in de lucht zit, kan je last krijgen van prikkende ogen, hoest, irritatie van de slijmvliezen en een longfunctievermindering. Vooral mensen met longaandoeningen, kinderen en ouderen hebben hier sneller last van.

Nadeel versus voordeel

Zoals wijlen Johan Cruijff zei, heeft elk nadeel zijn voordeel. Het regenachtige weer van de voorbije zomer hebben velen als een groot nadeel ondervonden, maar het had dus het grote voordeel dat er door de weinige zonneschijn weinig ozon is gevormd in de lucht.

"Dat is zeker goed nieuws", zegt Frans Fierens opgetogen. Maar ook in dit jaar zonder ozonpieken werd de Europese streefwaarde op lange termijn, namelijk 120 microgram per kubieke meter als hoogste achtuurgemiddelde van een dag, wel op de meeste meetplaatsen overschreden. De strengere waarde van 100 microgram, die de Wereldgezondheidsorganisatie nastreeft, werd zeker overschreden.

Echt heel gezond was het dus ook weer niet. Bovendien werden we nu één keer geholpen door het slechte weer. Als het komende zomers weer warm wordt zoals de voorbije jaren, zullen we dus weer hoge ozonwaardes krijgen als we niets doen om de uitstoot van onze auto’s en industrie verder terug te dringen.

Beluister het gesprek met Frans Fierens uit 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select.

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'