Privacycommissie onderzoekt inzet van drones tijdens eindejaarsperiode: wat mag de politie en wat mag ze niet?

10 december 2020
Er klinkt kritiek op de beslissing van de Limburgse politiezone Carma om drones in te zetten tijdens de eindejaarsperiode om zo de coronamaatregelen te handhaven. De privacycommissie van de politie (COC) start een onderzoek. "Zomaar iedereen filmen, kan niet", zegt Grondwetspecialist Johan Vande Lanotte. "Dat is de definitie van een politiestaat."

De Limburgse politiezone Carma - die de steden Genk en Bree en de gemeenten As, Bocholt, Houthalen-Helchteren, Kinrooi, Oudsbergen en Zutendaal omvat - kondigde begin deze week aan dat ze tijdens de eindejaarsperiode drones zullen inzetten om te controleren op het samenscholings- en vuurwerkverbod. De beslissing roept heel wat vragen op naar de privacy van de inwoners uit de acht gemeenten. Met drones zou je kunnen bekijken wat er zich afspeelt in de tuin van sommige mensen.

Onderzoek

Daarom start het Controleorgaan op de Politionele Informatie (COC) een onderzoek naar hoe die controle met drones precies in z'n werk zal gaan. "Om welke drones en camera's gaat het", vraagt Frank Schuermans van het COC zich af. "Het is onduidelijk of het gaat over warmtecamera's of over gewone camera's. We gaan ook de wetgeving eens bekijken. Er is nu een ruime opvatting van het artikel dat politie toelaat om drones te gebruiken voor camerawerk. De vraag is of dat zo moet blijven."

Voorts wil het COC ook nagaan voor welke toepassingen de politiezone de beelden wil gebruiken. "De grootste vraag die zich zal stellen is of deze beelden ook kunnen gemaakt worden op private plaatsen en of men die beelden dan later kan gebruiken bij het opstellen van een proces-verbaal", verduidelijkt Schuermans. Het orgaan wil ook controleren of alle formele vereisten in orde zijn.

Worden drones misbruikt?

Voorlopig controleert het COC enkel politiezone Carma. "Het is één van de eerste zones die op dergelijke schaal de drones wil inzetten. Ook in andere zones wordt met het idee gespeeld, bijvoorbeeld in de politiezone Westkust." Mogelijk volgen er later nog onderzoeken in andere politiezones. Het COC kan het gebruik van drones verbieden, in alle politiezones.

Intussen zijn heel wat experten bezorgd over ieders privacy. "Je kan een drone geen onderscheid laten maken tussen een publiek domein of een privéterrein," zegt professor Mechatronica Stijn Derammelaere aan de Universiteit Antwerpen in "De wereld vandaag". "Ze zullen elke vuurkorf of terraswarmer zien als een plaats delict. Men legt zo een cameraschild over alle privétuinen. Al kan een infraroodcamera niet door uw gordijnen kijken."

Herbeluister hieronder het gesprek met Stijn Derammelaere in "De wereld vandaag":

Maar Derammelaere maakt zich dus wel zorgen over hoe de overheid de drones inzet. "De technologie van de drones wordt zo gebruikt voor doeleinden waarvoor het eigenlijk niet bedoeld is. Zo krijgt deze technologie een slecht imago, maar wij moeten er kunnen op vertrouwen dat de overheid de drones niet zal misbruiken."

Duidelijk vermoeden

Grondwetspecialist Johan Vande Lanotte deelt de bezorgdheid over een mogelijks onredelijke handhaving. "Drones kunnen gebruikt worden, maar je moet het gericht gebruiken. Er moet eerst een gericht en duidelijk vermoeden zijn", onderstreept Vande Lanotte in "De wereld vandaag". "Je kan niet in het wilde weg iedereen gaan filmen en dan kijken of er een overtreding tussenzit. Dat is de definitie van een politiestaat."

Naast de inzet van drones is er ook discussie over de vraag of de politie huizen mag binnengaan. "De politie moet altijd bellen naar het parket om toestemming te vragen om ergens binnen te gaan. Dat kan in principe snel gaan en het parket zal vaak de agenten volgen", zegt de Grondwetspecialist. "Maar in principe zullen agenten eerst gewoonweg altijd aanbellen natuurlijk", besluit hij.

Luister naar Grondwetspecialist Johan Vande Lanotte in "De wereld vandaag":

Bron: vrtnws.be en De wereld vandaag;