Professor over open brief die viraal ging: "Ik heb het gevoel dat het niet volledig doordringt bij mensen"

16 maart 2020
©Belga
“Brief aan de medemens. Ik moet reageren, ik ben het aan mezelf verplicht als wetenschapper.” Zo startte professor Wim Derave, inspanningsfysioloog aan de Universiteit van Gent, zijn open brief die viraal ging. “Ik was verontwaardigd. Oprecht verontwaardigd over het feit dat te weinig mensen de ernst van de situatie begrijpen”, vertelt hij in ‘Nieuwe Feiten’.

Wim Derave is geen viroloog, maar hij volgt als wetenschapper al langer de situatie. “Er is te weinig een besef dat het wel eens heel ernstig zou kunnen worden. En het verschil tussen héél ernstig of ernstig hangt af van ons gedrag. Ik heb het gevoel dat het niet volledig doordringt bij mensen.”

Het is een vijand die je niet ziet. “Het probleem is het volgende: er is een virus zich aan het verspreiden dat als we niets doen ongeveer 60 tot 70 procent van de bevolking zal treffen”, benadrukt Derave. De meeste mensen zullen gespaard blijven van ziektesymptomen, maar anderen zullen wel heel ernstig ziek worden. “Aangezien het om miljoenen mensen gaat in België, en daarvan een paar procent op intensieve zorg en aan de beademing moeten, kan geen enkel ziekenhuis volgen.”

Het is de naakte waarheid: in Italië gaat het mis

In dat geval zouden we in de situatie van Italië terechtkomen. “Daar sterven mensen op intensieve zorg omdat er te weinig ‘van alles’ is. Ze sterven nutteloos. We hebben te maken met criteria van in de oorlog en niemand is daarop voorbereid. ‘Wie red je wel en wie red je niet?’, dat zijn vragen die veel te moeilijk zijn voor mensen”, zegt Derave.

Zulke zaken zijn wij niet gewoon en kunnen we ons niet voorstellen. “Wij kennen die situatie niet en het is belangrijk dat mensen weten dat de situatie in Italië echt is en we die willen vermijden. Maar om die te vermijden moeten we vanaf nu radicaal ons gedrag helemaal aanpassen.”

“De situatie in Italië komt niet zo expliciet aan bod in de media, misschien om mensen niet bang te maken, maar het is de naakte waarheid: in Italië gaat het mis.”

Exponentiële curve

Derave beschrijft in zijn brief de besmettingsgraad: hoeveel andere mensen je kan besmetten als je het virus hebt. “We hebben te maken met een exponentiële curve. Denk aan een sneeuwbal die bovenop een berg ligt, plots begint te rollen en alsmaar groter wordt. Op een bepaald moment is die sneeuwbal niet tegen te houden en wordt dat een grote lawine. Vandaag, niet over twee dagen, zitten we op het moment dat we nog net onze hand voor die sneeuwbal kunnen leggen om te voorkomen dat hij te groot wordt.”

We moeten de aantallen die we zelf kunnen besmetten kleiner houden dan twee om geen exponentiële curve te hebben. “Maar dat betekent dat je nog maar met twee personen fysiek contact mag hebben. En meestal zijn dat de mensen bij wie je woont, dus daar houdt het al op.” Je zit vaak sowieso al over dat aantal.

Strengere maatregelen 

Thuisblijven is dus hoe dan ook de beste optie. “Maar niet iedereen kan en mag dat. Er zijn nu op heel veel werkvloeren discussies over wat ze moeten doen”, zegt Derave.

Landen die tot nu toe het virus in zeer degelijke mate hebben kunnen tegenhouden, zijn landen die in volledige lockdown zijn gegaan. “Dat kunnen we natuurlijk niet, we hebben mensen in de zorg en in de voedingssector nodig. Ook de kinderen van die mensen moeten opgevangen worden, enzovoort. Maar ik vermoed dat de overheid nog strengere maatregelen zal opleggen.”

Lees de open brief van professor Wim Derave:

Beluister hieronder het gesprek in 'Nieuwe Feiten':

Lees ook: