"Protest moet ergens toe leiden"

7 februari 2017
Apache-hoofdredacteur Karl van den Broeck maakt zich bedenkingen bij de beelden van Madonna en Scarlett Johansson op de Women’s March, de dag na de inauguratie van Donald Trump. Karl is zelf iemand die graag betoogt, maar uitsluitend betogen en dan huiswaarts gaan met het gevoel dat je je plicht gedaan hebt, dat is verkeerd. “Er zijn oneindig veel manieren om aan politiek te doen. Er is meer mogelijk dan enkel je ongenoegen te uiten op Twitter.”

Volgens Karl voelt de burger zich ten onrechte monddood en machteloos. Zeventien jaar terug, toen hij de jongerenbijlage Mix van de Morgen oprichtte was hij hier al van overtuigd. Het waren toen bewogen tijden, de affaire Dutroux was net uitgebroken, het spaghetti-arrest leidde tot de Witte Mars. Eén van de meest frappante beelden, aldus Van Den Broeck, was de onaangekondigde mars van schoolkinderen van Boom naar het justitiepaleis van Antwerpen, over de A12. “Ik zag schoolkinderen samen met de juf kaartjes met de namen van An en Eefje, Sabine en Laetitia aan balonnen binden en oplaten. Ik vond dat te mager. Ik vond dat te weinig.”

Het ging volgens Van Den Broeck namelijk om disfuncties binnen het politie-apparaat en justitie. Als we wilden verhinderen dat er een nieuwe zaak-Dutroux zou uitbreken, dan moest er op politiek niveau iets veranderen. “Er was veel engagement. Er moest iets veranderen. Maar niemand wist hoe.”

Van Den Broeck startte daarom een wekenlange “maak je eigen wet”-campagne in de Mix. Die campagne was gebaseerd op het oudste democratische recht dat we hebben: het petitierecht. Al sinds de middeleeuwen staat het elke burger vrij om een verzoek te richten aan de koning, op voorwaarde dat het voorzien is van een petitie met een minimum aantal handtekeningen. Dit recht is altijd blijven bestaan, maar meestal gebeurde er niets mee. De campagne van de Mix had tot doel er een wet van te maken: als er genoeg handtekeningen zijn, dan is het parlement verplicht om de vraag te behandelen.

Het was Steve Stevaert die dit voorstel voordroeg, het werd goedgekeurd en sinds eind jaren ‘90 kan je in het Vlaams Parlement een hoorzitting afdwingen als je 15.000 handtekeningen hebt kunnen verzamelen. “We noemen deze wet nog steeds de wet de Mix.” Alle actiecomités in Antwerpen hebben al gebruik gemaakt van de wet en zo ook de inwoners van Doel. Poetsvrouwen hebben de wet gebruikt toen de Vlaamse Overheid de regeling rond de dienstencheques wou aanpassen. “Elk jaar gebeurt het twee of drie keer. Het die hoorzittingen verschijnen ook telkens in de media. Maar nooit wordt erbij gezegd dat het was omdat ze het hebben afgedwongen. Dat is jammer, want net dat zou de burger extra moed geven.”

Waar de wet ook voor gebruikt kan worden, is voor het afdwingen van een referendum. Maar wat dit betreft, moet Karl Van Den Broeck Antwerps burgemeester Bart De Wever gelijk geven toen die zich uitsprak tegen referenda.

“Ik heb nog heel weinig referenda gezien voor iets. Ze zijn bijna altijd tegen iets.” Maar het komt erop neer dat “politiek niet iets is waar je heel ver van afstaat, waar je niet aankan. Als je wil kan je heel sterk betrokken zijn bij de interne keuken van zo’n parlement."