"Rechtspraak doe je niet op buikgevoel"

4 augustus 2021
Vandaag in #weetikveel alles rond strafrecht, de gast Ariane Braccio, is dan ook zelf strafrechter. Ze legt uit hoe objectiviteit kan gegarandeerd worden binnen de rechtspraak.

De rechters dragen een ongelofelijke verantwoordelijkheid, "maar daar zijn we ook voor opgeleid, rechtspraak dat doe je niet op buikgevoel," verklaart Braccio. "Elke rechter hanteert objectieve criteria om een straf uit te spreken. Je hebt de aard van het misdrijf, persoonlijk leed enzovoort, die criteria zijn objectief, de invulling is wel persoonlijk. Zo zijn veel van mijn collega's geneigd om jonge daders misschien milder te straffen." Daarom is er ook de optie om in beroep te gaan, legt Braccio uit.

In beroep

Ariane Braccio is zelf eerstelijnsrechter, wat betekent dat beroep steeds een optie is. En dat geeft haar rust. "Ik ben er mij van bewust dat ik als rechter alleen, de verantwoordelijkheid ook alleen draag voor mijn beslissing. Ik ben in 98% of 99% van mijn beslissingen heel overtuigd en zeker ben dat ik en correct en juist heb geoordeeld. Toch zijn er beslissingen dat ik denk nu had ik toch graag twee bijzitters gehad om een keer te overleggen."

Wanneer veroordeelden in beroep gaan, worden ze doorverwezen naar de graad van beroep. Een objectief systeem zo vindt Braccio. "In de graad van beroep doen drie rechters een uitspraak. Zij kunnen met drie overleggen en met drie oordelen. Met drie weet je ook steeds meer dan alleen." Dat kan verklaren waarom in beroep soms anders geoordeeld wordt, maar Braccio benadrukt dat ook veel bevestigd wordt.

Vrijspraak

Maar hoe komt het dan dat sommige daders vrijuit gaan of zachte straffen krijgen? "Ik zou het heel erg vinden om iemand onschuldig, schuldig te bevinden. Daarom is er ook de regel dat je bij twijfel vrijspreekt," verklaart Braccio. "Persoonlijk leed neem ik zelf wel altijd mee in de strafmaat, alsook het strafrechtelijk verleden. Maar als rechtbank moeten we boven de publieke opinie en de waan van de dag staan, iedereen verdient uiteindelijk ook een tweede kans. Wij hebben een volledig dossier, zo kan iemand al erg hard gewerkt hebben aan de problematiek die de daad heeft veroorzaakt. Dat moet je ook meenemen."

Maar straffen kunnen ook niet uitgevoerd worden soms en daar wringt het schoentje. Braccio is zelf namelijk overtuigd van de effectiviteit van zachtere straffen of minder lange gevangenisstraffen, maar ze moeten natuurlijk wel uitgezeten worden. "Waar ik woest van word, is als een straf niet of beperkt wordt uitgevoerd. Wij spreken straffen uit, maar hebben momenteel geen effect op hoe de straf wordt uitgevoerd."

Ze geeft wel nog mee dat aan het systeem gesleuteld wordt en verbetering op weg zou zijn.

Bekijk ook:

Lijst van artikels