Rob van Essen: "Ik roep nu ook 'zal 't gaan ja' tegen de kat!"

3 oktober 2020
Het Belgisch-Nederlandse schrijverspaar Lize Spit en Rob van Essen woont samen in Brussel. Een Nederlander en een Belgische samen in een relatie, dat maakt de taal aan beide kanten rijker. "We hebben al heel wat uitdrukkingen van mekaar geleerd!"

Lize Spit vertelt dat ze nog vóór hun eerste ontmoeting, wel al een boek van Rob van Essen had gelezen. Ze herkent hem ook in zijn literatuur: "Hij lijkt op hoe hij schrijft, met zijn humor en zijn manier van kijken naar de dingen om ons heen". Rob daarentegen las Het Smelt van Lize Spit na hun allereerste ontmoeting, en toen was hij al heel erg onder de indruk. "Toen ik haar beter leerde kennen, probeerde ik het nog eens te herlezen, maar dat ging niet meer. Ze zat er té veel in, en dan kwam het verhaal nog harder binnen." 

Door nu al enige tijd samen te wonen, zijn er hoe dan ook ook dingen veranderd in hun taal, er sluipen invloeden van de ene binnen in het Nederlands van de andere. "Ik roep nu ook spontaan tegen de kat 'zal 't gaan ja'", vertelt Rob van Essen, wat voor Vlamingen natuurlijk een zeer gekende uitdrukking uit het televisieprogramma FC De Kampioenen is. Ook in het schrijven heeft het in België wonen zeker een invloed gehad: "Brussel duikt meer op in de verhalen die ik tegenwoordig schrijf." 

Het is opmerkelijk hoe bepaalde uitdrukkingen trouwens heel anders zijn in het noord-Nederlands (wat wij hier al eens het 'Hollands' plegen te noemen) dan in het zuid-Nederlands (het 'Vlaams'), vertelt het schrijverskoppel. "In Nederland zeggen ze niet 'ik ben van mijn melk' maar wel 'ik ben van mijn apropos'", vertelt Lize Spit. En de kat wordt in Nederland blijkbaar niet bij de melk gezet, maar aan het spek gebonden. Dat vindt Rob van Essen toch vrij opmerkelijk: "Nederland is toch hét zuivelland, waarom gebruiken wij die uitdrukkingen met melk dan niet?" Ook de uitdrukking 'een boontje voor iemand hebben' kende Rob van Essen niet. 

De 'liefste' zin die Lize tegen Rob kan uitspreken, is 'ik hou van u'. "Iemand met u aanspreken in Nederland is heel officieel, hier in Vlaanderen is dat net heel intiem", vertelt hij. "Ik gebruik inderdaad heel vaak 'u' en 'ge', alleen tegen kinderen gebruik ik al eens 'je'", vult Lize Spit aan. 

Denken ze er soms aan om sàmen te beginnen schrijven? Lize Spit: "Soms grappen we daarover tegen mekaar, dat we een schrijverskoppel gaan worden die samen thrillers schrijven, maar voorlopig zijn we toch nog net iéts te gehect aan die uurtjes apart waarbij we in ons eigen universum kunnen klauteren."

Radio 1 Select