Rotte appels

17 november 2020
Minister Weyts maakte onlangs bekend dat hij nieuwe manier van evalueren wil gaan toepassen in het onderwijs. We moeten "de uitwassen van het systeem aanpakken" en het imago van het lerarenberoep opkrikken. "Diegenen die het systeem van de vaste benoeming gebruiken als beschermend schild voor onwil of onbekwaamheid, moeten eruit", zegt Weyts. “We viseren alleen de kleine groep die het imago van het lerarenkorps besmeurt, de rotte appels.” Hoe zit het met dat fenomeen van “rotte appels”?

Is de gebrekkige evaluatiecultuur in het onderwijs inderdaad een oud zeer en hoe komt dat? Is het erger in het onderwijs dan in andere sectoren? En, hoe krijg je dat opgelost? Vragen voor Dirk Van Damme, onderwijsexpert bij de OESO.

“Rotte appels”, je vindt ze waarschijnlijk in allerlei sectoren, departementen, bedrijven? Maar is het wel zo simpel : haal de rotte appels uit de mand en de problemen zijn opgelost? Alvast niet volgens Marc Buelens, organisatiepsycholoog en emeritus professor aan de Vlerick Business School, hij wil eerder het algemene klimaat of een bedrijfscultuur viseren, eerder dan individuen.

In de VS waren er bij het politiegeweld tegen zwarte betogers reacties van politie-oversten dat het om “one bad apple” zou gaan, of “a few bad apples”. De uitdrukking wordt inderdaad meestal defensief gebruikt: om de reputatie van de rest van de groep (het gehele korps) te verdedigen wordt gezegd: het probleem is eigenlijk zeer klein hoor! Ward Bogaert ziet comedians en talkshowhosts in de VS sindsdien hun best doen om de oorspronkelijke betekenis van de “bad apple” (“een rotte appel brengt de hele mand tot schand!’”) opnieuw ingang te doen krijgen.

Soms kan een hele groep zich gestraft worden omwille van 1 rotte appel. In de regio rond Veurne werd onlangs een jachtverbod ingesteld tot eind juni 2021. Een paar jagers hadden illegaal gekweekte patrijzen gelost om ze daarna af te schieten. De reactie die er op volgde was “waarom worden 150 jagers gestraft voor één rotte appel?” Reporter Brecht Devoldere trok er op uit met Carlos Roelens, voorzitter van wildbeheerseenheid Westland.

Tom Hannes vult nooit maar dan ook nooit tevredenheidsenquêtes in, want zegt hij, ze stimuleren een “rotte appel ideologie”. Dat verdient een woordje uitleg! Want zijn die enquêtes net niet bedoeld om de beste kwaliteit te garanderen van producten en diensten?

Waarom spreken we eigenlijk van rotte appels? En niet van rotte peren? Of rotte bananen? Is het rottingsproces van appels dan het snelst, of het meest besmettelijk voor ander fruit? Vragen voor professor Bart Nicolai, bio-ingenieur KULeuven.