Ruben Mersch: "De klimaatopwarming is een stammenstrijd geworden"

28 januari 2019
Radio 1
We weten het al jaren: de aarde warmt op en de mens heeft daar een belangrijk aandeel in. Daar zijn zowat alle wetenschappers het over eens. Waarom zijn er dan toch nog mensen die het probleem minimaliseren? Of zelfs helemaal ontkennen? Sofie Lemaire sprak er over met bioloog en filosoof Ruben Mersch.

De klimaatdiscussie, dat is een stammenstrijd geworden, zegt Ruben Mersch. "Tot een tiental jaren geleden waren zowel links als rechts het eens over de klimaatproblematiek. Enkel over de manier waarop het aangepakt moest worden, werd er gebikkeld. Maar sinds kort is dat aan het veranderen. De polarisatie heeft toegeslagen." En dat is vreemd, want als je je basseert op de wetenschap, dan zie je duidelijk dat de CO2 één van de hoofdoorzaken is van de klimaatopwarming.

De kampenstrijd

Laat dat nu net het probleem zijn, zegt Mersch, want er zijn gewoon erg weinig mensen die zich voor hun mening basseren op de wetenschap: "Niemand ent zijn standpunt op stapels wetenschappelijke literatuur, de meeste mensen basseren zich op vertrouwen. Ook de mensen die het 'juiste' standpunt innemen."

Mersch geeft het voorbeeld van een lezing die hij onlangs gaf aan een zaal wetenschappers: "We speelden een filmpje waarin mensen gevraagd werd naar hun mening over GGO's (Genetisch Gemodificeerde Organismen). Al die mensen waren tegen GGO's. Wanneer ngevraagd werd waar die afkorting nu juist voor stond, moesten ze het antwoord schuldig blijven. Al die wetenschappers lachen natuurlijk. Maar toen we ze daarna een 'klimaat-quiz' voorlegden, bleek dat zij daar ook niets van bakten." Maar dat is niet eens zo vreemd, zegt Mersch, want iedereen bouwt een mening op basis van anderen. 

Een andere mening is niet per definitie dom

Daarom is het niet per definitie dom om een andere mening te hebben over de klimaatopwarming: "Dat betekent vooral dat je andere mensen vertrouwt, dat je andere 'peers' hebt." Volgens Mersch wordt het wel problematisch wanneer je die andere mening inneemt, net om de mening van de andere groep te counteren.

Klimaatontkenners een forum geven?

Of we klimaatontkenners wel aan bod mogen laten komen in de media? Ja, zegt Mersch: "Maar het is wel belangrijk om daar een kanttekening bij te plaatsen." "We zijn er ondertussen wel zeker van dat de mens mede verantwoordelijk is aan de klimaatverandering. Als ik dan stukken zie verschijnen waarin een andere mening wordt verkondigt, dan zouden daar op z'n minst wat kritische vragen in gesteld mogen worden. Dat gebeurt vandaag te weinig.