Rudi Vranckx: "Je gaat in shock als de eerste bommen vallen, dan komen de angst en onzekerheid"

25 februari 2022
© VRT
Hoe voelt oorlog? Hoe verteert een mens al dat leed om zich heen? En ‘went’ gruwel op een of andere manier? Met meer dan dertig jaar oorlogsverslaggeving op de teller, vragen we het aan de journalist en de mens Rudi Vranckx.

Beluister het gesprek met Rudi Vranckx in 'De Wereld van Sofie via Radio 1 Select

De bommen in Kiev roepen bij Rudi Vranckx herinneringen op aan Bagdad en Kabul. “Eerst ga je in shock. Daarna volgt de angst, dan komt de onzekerheid.” De oeroude reflex om weg te rennen komt naar boven, vertelt Vranckx. “Dat merk je ook aan de kilometerslange files. Je bent niet meer rationeel. Je wil weg, maar waarheen?”

Je bent niet meer rationeel. Je wil weg, maar waarheen?

Ondanks zijn jarenlange verslaggeving in conflictgebieden, raakt de oorlog in Oekraïne hem: “Ik beeld me dan in hoe het moet zijn in die metrostations. Je mag je niet laten meeslepen, want dan gaat het licht uit.” In zo’n gevaarlijke situaties gaat hij in een andere modus. “Alles wordt veel intenser, ik begin scenario’s op te bouwen.”

Net een film

Vranckx maakte zijn eerste oorlogsreportages in 1989, met de val van de Roemeense dictator Ceausescu. Het leek een film, vertelt hij daarover. “Want ja, dat is je enige referentie.” Na die verslaggeving kreeg hij een stevige mentale opdoffer. “Ik bevond me in zo’n intense staat, de zekering ging uit.”

Emotie laten 

Emotie toelaten beschouwt hij als zijn redding. “Je moet aanvaarden als journalist dat je een mens bent en dat je geraakt wordt. Je moet dat een eerlijke plaats geven. Wanneer Poetin met kille blik op cynische wijze de oorlog ontketent, ben ik geen journalist die denkt: ieder zijn waarheid.” Razernij, nodeloos geweld en cynisme, beschouwt Vranckx als “de afgrond.”

Een oorlog, besluit hij “is niet het grote verhaal, maar de optelsom van menselijke verhalen. Het is onze taak die verhalen te zoeken.”

Beluister het gesprek met Rudi Vranckx in 'De Wereld van Sofie via Radio 1 Select

Lees ook: