"Schaamte over seks is vaak nodeloze schaamte"

10 december 2018
Als je Heleen Debruyne en Anaïs Van Ertvelde in hun podcast ‘Vuile Lakens’ zonder enige gêne over seksualiteit hoort praten , dan zou je denken dat ze geen enkele schaamte kennen. Zo zit er een scène in 'Vuile Lakens' waarin Heleen en Anaïs met behulp van een speculum letterlijk bij elkaar naarbinnen kijken en beschrijven wat ze zien. Hoe schaamteloos is Heleen Debruyne?

Heleen Debruyne: "Toen we met Vuile Lakens begonnen, hadden we zelf niet het gevoel dat we taboedoorbrekend bezig waren. We waren gewoon zelf heel nieuwsgierig, praatten vaak over lichamelijkheid en seks, en gingen die dingen onderzoeken. We vonden het allemaal razend interessant, dus wilden we dit ook met de wereld delen. Voor we het wisten waren we twee vrouwen die geen schaamte kenden."

"Ik ben dan beginnen nadenken over waar die schaamte bij anderen vandaan komt. Schaamte is een universele emotie, maar waar je je precies voor schaamt, dat wordt bepaald door je omgeving. Iedere cultuur legt daarbij eigen accenten. In onze maatschappij leerden we vroeger om al wat met seksualiteit te maken heeft, gênant te vinden. Dat is historisch en biologisch te verklaren: seks is altijd een daad geweest met verstrekkende gevolgen, je krijgt er namelijk kinderen van. Maar intussen kennen we al zo lang anticonceptie dat we dat stadium toch al voorbij zouden moeten zijn. Schaamte over je seksleven of over bepaalde lichaamsfuncties is vaak nodeloze schaamte. Wanneer je beseft dat schaamte niet alleen uit jezelf komt, maar ook aangeleerd is, dan begin je je af te vragen: waarom doen we hier zo moeilijk over?"

Is er een sekseverschil als het over schaamte gaat?  Heleen: "Zoals vrouwen het moeilijk hebben om over menstruatiebloed te spreken, zie jij bij veel heteromannen dat alles was met anale seks te maken heeft nog een groot taboe is. Er is trouwens weinig wetenschappelijk onderzoek naar mannen en anale seks, dat wijst ook al op een zekere schaamte." Hebben mannen sowieso meer schroom over hun seksleven te praten dan vrouwen? "Er bestaan niet echt cijfers over maar we hebben voor Vuile Lakens ooit een mannen- én een vrouwenpanel samengesteld. De vrouwen begonnen meteen honderduit over hun seksleven te praten, terwijl de mannen eerst heel ongemakkelijk op hun stoel zaten te schuifelen. Achteraf waren de mannen overigens wel heel blij dat ze een keer vrijuit konden praten over wat ze lastig vonden aan seksualiteit. Ze vonden het best jammer dat ze daar zelden over spraken met andere mannen. "

Wanneer is Heleen wél beschaamd? "Als ik iemand tekort gedaan heb, of als ik een feitelijke fout gemaakt heb..."

Lees ook: