Schaduwlicht

30 april 2022
Wereldberoemd maar onbekend. Haar naam zegt u niets. Victorine Meurent. En toch kent u haar. Ik bedoel, u weet hoe ze er uitziet. Victorine Meurent is de blote mevrouw die de hoofdrol speelt in Le déjeuner sur l'herbe, het meersterwerk van Edouard Manet.

Victorine Meurent was de muze van Edouard Manet. Ze stond niet alleen model voor Le Déjeuner, zij is het ook die voor Manet L’Olympia verbeeldt. En zijn stierenvechter. En de roodharige mevrouw in zijn fantastische schilderij Le chemin de fer. En dit en dit en dit, elke keer Victorine. Eén keer heeft Manet Victorine geportreteerd als zichzelf.

Zowel Le déjeuner sur l'herbe als L' Olympia wekten destijds verontwaardiging. Een naakte vrouw zonder de sluier van de mythologie... En de schandaalreputatie van de schilderijen straalde af op Victorine.

"Hoer!", werd haar nageroepen op straat en ze werd bespuugd en bespot. Ze is de geschiedenis ingegaan als een prostituee, vaker dronken dan nuchter. En jong gestorven, uiteraard.

Petra Thijs heeft Schaduwlicht geschreven, waarin ze probeert het ware verhaal van Victorine Meurent bij elkaar te puzzelen. Haar kwalijke reputatie is een geval van geschiedvervalsing. (Tekst loopt door onder de afbeelding)

Schaduwlicht, Petra Thijs (Uitg. Pelckmans)

Het was de eerste biograaf van Edouard Manet, een zekere Adolphe Tabarant, die Victorine heeft beschreven als une épave immonde, een vies, vuil wrak. Maar Victorine was geen prostituee en ze is niet jong gestorven. Ze is 83 geworden.

Victorine Meurent was zelf kunstenares, maar dat heeft Tabarant weggemoffeld. Ze heeft verschillende keren tentoongesteld in het Parijse Salon, soms zij aan zij met Manet. Maar toen na haar dood haar huis werd verkocht, is de inboedel opgestookt, inclusief de schilderijen. Slechts twee resten er ons: Palmzondag en een zelfportret.

Petra Thijs doet morgen in Interne Keuken het ware verhaal van Victorine Meurent.

Beluister het volledige gesprek :