Schaf die groene aflaten af

13 juni 2017
Niemand wil die ecocheques nog
"Jaarlijks wordt een half miljoen aan eurocheques niet uitgegeven. Weggegooid geld, behalve voor de bedrijven die ze drukken."
Mensen stimuleren om groene aankopen te doen. En bedrijven een fiscaalvriendelijk beloningssysteem aanbieden. Het klinkt goed, maar de ecocheques werken niet (meer), zegt ondernemer Inge Geerdens. Werknemers vergeten ze uit te geven of kopen er kerstversiering mee. En voor werkgevers betekent het een hele hoop nutteloze administratie. Hoog tijd dus om ze af te schaffen!

Voortaan kan je alle planten en bloemen betalen met ecocheques, las ik onlangs in de krant. Het moet zijn dat ik wat gemist heb. In het tuincentrum waar ik kom, betalen mensen al jaren zowat alles met die ecocheques. Planten en bloemen, uiteraard. Maar evengoed kerstversiering. Ah ja, want nu met groene LED-technologie. Aan de kassa knijpen ze graag een oogje dicht. Maar kan je het die handelaars kwalijk nemen?

Niemand krijgt nog uitgelegd wat je met die cheques dan wel kan kopen. En als klanten het woord groen op een verpakking zien staan, gaan ze er haast vanuit dat je het met ecocheques mag betalen. Dat is ook de marketingafdeling van de producenten niet ontgaan...

Het was nochtans goed bedoeld. Met de ecocheque zouden mensen bewuster en duurzamer gaan consumeren. Een doordachte zet van de overheid: subsidiëren aan aanbodzijde, sensibiliseren aan vraagzijde.

Als ik even rond me kijk, zijn we vooral in dat eerste stuk sterk vooruitgegaan. "Groen" is vandaag economisch interessant en dat kunnen we alleen maar toejuichen. Heel wat jonge bedrijven zetten duurzaamheid voorop en dat trekt ook de oude economie mee in de goeie richting. Zelfs in de dienstverlenende sector is duurzaam een belangrijk onderscheidend element geworden, bijvoorbeeld in de strijd om talent.

Mensen hechten steeds meer belang aan de sociale én ecologische voetafdruk van hun werkgever. Toch laten diezelfde mensen nog steeds zonder blikken of blozen goedkope plastic spullen overvliegen vanuit China. Je kan dus bezwaarlijk argumenteren dat we ons gedrag ten gronde hebben aangepast.

Het psychologische effect is weggeëbd. De ecocheque is verveld tot een groene aflaat. We kopen er onze zonden mee af. En het hele systeem is intussen een complete farce, waarbij de overheid zich gewillig schikt naar het lobbywerk van een drietal grote bedrijven die er veel geld aan verdienen.

Voor de werkgevers is de ecocheque een grotere last dan een lust. Zeker voor de KMO's. In tegenstelling tot de grote bedrijven, hebben ze eerder zelden een eigen HR-afdeling. Vaak is het een one (wo)man show. Zoals bij mij. Bedrijfsleider annex financieel directeur annex personeelsverantwoordelijke, enzovoort.

En op de werkvloer lopen mensen al lang niet meer warm voor de ecocheque. Je kan natuurlijk niet elk jaar nieuwe kerstversiering kopen. Allicht daarom houden we jaarlijks zo'n half miljoen ecocheques op zak. Ze worden gewoon niet uitgegeven. Leuk voor de bedrijven die ze drukken, een pak minder voor alle andere bedrijven en hun werknemers. Lees: de belastingbetaler.

Daarom, beste overheid: hou het simpel, haalbaar en interessant. Vorm de ecocheque om in een nettovergoeding. Gebruik het geld dat vandaag verloren gaat voor ecologische subsidies en sensibilisering. Vijf minuten politieke moed, iemand?