School belangrijker dan afkomst voor je resultaat

29 april 2019
© Pexels
De school waar een kind terechtkomt, is bepalend voor de resultaten. Zo blijkt een kansarme leerling op een school met veel kansrijke kinderen beter te presteren dan een kansrijke leerling in een kansarme school. Onderzoekers van de KULeuven stelden dat vast tijdens een evaluatie van het Gelijke OnderwijsKansenbeleid (GOK). "Te veel kwetsbare kinderen komen op dezelfde scholen terecht".

Het Gelijke OnderwijsKansenbeleid (GOK) startte in 2002. Voortaan kregen Vlaamse scholen extra middelen voor jongeren met specifieke kenmerken. Een laag gezinsinkomen is zo'n factor, maar ook anderstalig of een laaggeschoolde moeder. Onderzoekers van de KULeuven wilden nagaan of met die extra centen de leerkloof gedicht werd tussen kansrijke en kansarme kinderen.

Dat blijkt niet het geval. "De kloof is met ongeveer een vierde verminderd", zegt hoogleraar Ides Nicaise "maar de kloof blijft dus zeer groot." Concreet analyseerde zijn doctoraatsstudente Emilie Franck de resultaten van Vlaamse 15-jarigen op de internationale Pisa-test voor wiskunde en lezen tussen 2003 en 2015.

Extra middelen afvoeren dan maar?

"Zeker niet", reageert Nicaise "het GOK-beleid moet niet weg maar wel versterkt worden." De basisfinanciering van scholen is niet zo gelijk verspreid als we dachten in 2002, aldus de professor. Pas recentelijk is het inzicht gekomen dat het in concentratiescholen veel moeilijker is om gekwalificeerde leerkrachten aan te trekken en te houden. Dat betekent dat die scholen al minder bedeeld zijn in hun basisfinanciering. De middelen worden namelijk uitgerekend in lesuren, niet in centen. "En de huidige extra middelen zijn ontoereikend om dat te compenseren."

Doe dat Gelijke OnderwijsKansen beleid niet weg, versterk het

Volgens Nicaise moeten scholen ook beter begeleid worden bij het inzetten van de extra middelen voor kansarme scholieren. Nu denken leerkrachten vaak op individueel niveau. "Bij achterstand de leerling bijspijkeren en differentiëren is prima maar een zeer individuele benadering", zegt de professor. Idealer zou zijn dat de leerkrachten in concentratiescholen specifieke nascholing volgen (en dat je ze daarna ook kunt houden daar), dat die scholen een taalbeleid uitbouwen en een ouderwerking, etc.

Wat nu?

De aanbevelingen die Nicaise doet, gaan echter nog verder. Met extra middelen alleen kom je er volgens hem niet. Er zijn nog belangrijke andere factoren die ervoor zorgen dat de kansen beperkter blijven. Zittenblijven is er zo eentje. "In Vlaanderen zijn we bijna wereldkampioen, terwijl we weten dat het niet zoveel uithaalt", haalt Nicaise aan.

Te vroege oriëntering is er nog zo één. "Dat is zeer nefast voor de onderwijskansen. De keuze welke richting een leerling uit kan en wil moet op latere leeftijd." Professor Nicaise pleit er voor dat op systeemniveau meer inspanningen geleverd worden. Dàt zou het echte verschil kunnen maken voor kansarme kinderen om goede schoolresultaten neer te zetten. "Dàt zou de kloof tussen de kansarme en kansrijke kinderen substantiëel kunnen verbeteren."

Beluister het gesprek met Ides Nicaise in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook: