Semmelweis

5 maart 2017
Bruno Vanden Broecke, Jos Verbist en Silke Thorrez spelen Semmelweis bij Theater Antigone. De Hongaarse arts Ignaz Semmelweis was de vader van de antiseptische methode, van het handen wassen voor de operatie zeg maar. Vanden Broecke, Verbist en regisseur Raven Ruëll schuiven aan tafel in de bar.

Midden 19e eeuw, in de tijd van Semmelweis gaan artsen recht van een autopsie naar een bevalling, zonder hun handen te wassen. Een dikke 30 % van de vrouwen overlijdt aan kraamkoorts. Semmelweis ontmaskert een gebrek aan hygiëne als boosdoener. Hij vraagt artsen hun handen te ontsmetten met chloorwater voor iedere operatie. Het experiment werkt : het sterftecijfer zakt terug tot 1,5 %! Zo simpel kan het zijn dus. Toch weigeren de artsen van het toonaangevende ziekenhuis in Wenen naar de 'jonge rebel' te luisteren. Ze hervallen in hun slechte gewoontes en het sterftecijfer piekt weer als nooit tevoren.

We schetsen de strijd van één man tegen een onwrikbaar instituut. Het ziekenhuis in Wenen was nochtans vooruitstrevend. Er werden al autopsies uitgevoerd. Maar handen wassen stond gelijk met toegeven dat je gefaald had als arts.
Jos Verbist

Het leven van Semmelweis is één grote tragedie. Hij vecht zijn hele carrière tegen onwil en onbegrip. Tot hij de pedalen verliest. Op het einde van zijn leven wordt hij geïnterneerd. Hij sterft cynisch genoeg aan een infectie, veroorzaakt door het gebrek aan hygiëne waartegen hij zijn hele leven vocht.

 

Semmelweis had het gelijk aan zijn kant. Maar hij kon het niet bewijzen. Er waren nog geen microscopen om bacteriën op te sporen. 'Je zwaait met een veronderstelling', zeiden zijn tegenstanders. Ze keken ook niet op een vrouw meer of minder. Want alleen arme vrouwen bevielen in het ziekenhuis. Daar lagen artsen niet van wakker. Daar konden ze ongestoord mee experimenteren.
Raven Ruëll
En dat is allemaal nog maar 150 jaar geleden. Schokkend om te ontdekken! Ze gingen gewoon met hun handen van een lijk in een vrouw. De ondraaglijke geur was een aanwijzing dat het fout zat. Als je handen stonken, waren ze besmet door kadaverdeeltjes.
Bruno Vanden Broecke
Sterven in het kraambed, kindersterfte, dat raakt ons vandaag ook nog. En dat gevecht van een jonge dokter tegen gevestigde artsen, daar gaan we absoluut dieper op in. Semmelweis was een dokter voor het volk avant la lettre.
Raven Ruëll

Na succesvolle samenwerkingen voor o.a. 'Het leven en werken van Leopold II' en 'Missie' gaan Raven Ruëll en Bruno Vanden Broecke nu met dit verhaal aan de slag. Jos Verbist en Silke Thorrez vervolledigen de cast.

Het is fijn om eens geen monoloog te spelen. Om met collega's als Jos Verbist en Silke Thorrez samen te werken. Prettig om nog eens in een driehoek te acteren.
Bruno Vanden Broecke

Semmelweis gaat op 9 maart in première bij Theater Antigone in Kortrijk.

Radio 1 Select