Staat er straks een belastingcontroleur naast de kerstboom?

12 december 2018
Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook kerst- en nieuwjaarscadeaus fiscale gevolgen met zich meebrengen, zegt columnist Michel Maus.

De feestdagen komen eraan en dat zorgt weer bij heel wat mensen voor de nodige cadeaustress, ook bij mijzelf moet ik toegeven. En dat niet zo zeer omwille van het feit dat ik weer inspiratie voor originele cadeau’s moet opdoen, maar wel omwille van de vraag wat ik voor mijzelf onder de kerstboom zal vinden. Pantoffels, pyama’s, Bongo-bonnen, … Ik kan er zo stilaan een winkel mee beginnen. Neen, geef mij uiteindelijk maar de goeie oude enveloppe als cadeau, dan kan ik mijzelf op een leuk hebbedingetje trakteren.

Alhoewel mijn familie ondertussen mijn cadeau-voorkeur kent en respecteert, is er altijd wel een of andere flauwe plezante nonkel die op kerst- of nieuwjaar een opmerking moet maken in de zin van “Hier zie manneke, uw zwart enveloppeke, helemaal belastingvrij”. Lachen, gieren, brullen natuurlijk. Tot ik de opmerking maak, dat hij daarvoor nu best nog drie jaar blijft leven. Dan wordt het plotseling stil. Want ja, ook het klassieke enveloppeke bij kerst- en nieuw is niet geheel zonder fiscale gevaren.

Niet dat u nu meteen moet vrezen dat er een belastingcontroleur naast uw kerstboom zal gaan staan, maar onder bepaalde omstandigheden kunnen ook kerst- en nieuwjaarscadeaus fiscale gevolgen met zich meebrengen. Dit is het gevolg van het feit dat in onze fiscale wetgeving een regel werd ingevoerd om te vermijden dat schenkingen die zijn gedaan kort vóór het overlijden van de schenker, onbelast zouden blijven. Wie roerende goederen, zoals geld, kunst, juwelen, auto’s etc. aan iemand anders wil schenken, kan dit doen voor een notaris. In dit geval moeten er schenkingsrechten worden betaald aan de fiscus. Deze schenkingsrechten bedragen in Vlaanderen bijvoorbeeld 3% als u aan kinderen of kleinkinderen schenkt en 7% als u uw neven of nichten wil bevoordelen. Deze schenkingen stellen geen probleem.

Maar als u roerende goederen schenkt, is de tussenkomst van een notaris geen verplichting. Roerende goederen kunnen ook door middel van een handgift, dat wil zeggen zonder tussenkomst van een notaris, worden geschonken en dan is er geen schenkingsrecht verschuldigd. Het enige probleem is dan wel, dat indien de schenker binnen de drie jaar overlijdt, u op de schenking successierechten zal moeten betalen en deze kunnen in het Vlaams Gewest oplopen tot 27% in rechte lijn ( dus tussen ouders, kinderen, kleinkinderen ) en tot 55% tussen bijvoorbeeld broers en zussen of ooms en tantes en neven en nichten.

Ja maar, hoor ik u denken, dat is toch niet van toepassing op kerst- en nieuwjaarscadeau’s? Wel ja en neen. De regel dat successierechten moeten worden betaald op handgiften die dateren van minder dan drie jaar voor het overlijden, geldt inderdaad niet voor “gebruikelijke schenkingen”. Wat dat is, heeft de fiscus verduidelijkt in een administratieve beslissing van 8 januari 1955. Gebruikelijke schenkingen zijn schenkingen waarvan het de gewoonte is ze te doen naar aanleiding van bepaalde gelegenheden en die eerder weinig belangrijk zijn in verhouding met de inkomsten van de schenker. Vooral die laatste voorwaarde stelt wel een aantal problemen en zorgt voor fiscale onrechtvaardigheid.

Immers deze voorwaarde laat toe dat er puur op basis van het “inkomen van de schenker” meer of minder volledig belastingvrij kan geschonken worden. En dat stuit natuurlijk gigantisch tegen de fiscale borst.

Als Albert Frère vorig jaar met Nieuwjaar zijn kleinzoon Cédric een enveloppe van tienduizend euro heeft gegeven naar aanleiding van de speciale gelegenheid van zijn benoeming als Regent bij de Nationale Bank, dan zal dit allicht door de fiscus als een gebruikelijke schenking worden beschouwd waarop nu na het overlijden van grootvader Frère geen successierechten zijn verschuldigd. Als mijn grootvader mij met Nieuwjaar tienduizend euro geeft naar aanleiding van de speciale gelegenheid van mijn verkiezing als Prins Carnaval, dan zal ik op dit bedrag wel successierechten moeten betalen als mijn grootvader binnen de drie jaar overlijdt.

Is dat fiscale rechtvaardigheid? Natuurlijk niet. Laat ons dus hopen dat zowel de nieuwe federale, als de nieuwe Vlaamse Minister van Financiën een pakje gezond verstand onder de kerstboom terugvinden, zodat we voor eens en voor altijd met deze regel komaf kunnen maken en voor iedereen op dezelfde manier kunnen gaan bepalen tot welk bedrag belastingvrij kan worden geschonken. Ik wens u bij deze allen een zalig kerstfeest en een voorspoedig Nieuwjaar.

Lees ook: