Steeds meer Fransen (maar ook Belgen) aangewezen op voedselhulp: "Voedselbank is kanarie in steenkoolmijn"

24 december 2020
© Nicolas Maeterlinck (Belga)
In Frankrijk is het aantal mensen dat een beroep doet op de voedselbank sinds de coronacrisis met ongeveer 30 procent gestegen. Opvallend is dat veel jongeren, ook studenten, nu zijn aangewezen op extra hulp. "We zijn er ook zeker van dat dit niet zomaar voorbij zal gaan", zeggen ze bij de liefdadigheidsorganisatie Les Restaurants du Coeur. Ook in ons land stijgt het aantal mensen dat een beroep doet op voedselpakketten.

Met de kerstdagen is het druk in de Franse "Restos du Coeur", waar ze een voedselbank hebben overdag en voedselbedeling ’s avonds. Maar uitzonderlijk is de drukte niet. Sinds de coronacrisis is het aantal mensen dat een beroep doet op voedselhulp in de Franse grootsteden met liefst 30 procent gestegen.

"We zijn er ook zeker van dat dit niet zomaar voorbij zal gaan", zeggen ze bij Les Restaurants du Coeur, de liefdadigheidsorganisatie die in de jaren 80 werd opgericht door de Franse komiek Coluche. "Heel veel mensen die voordien al met moeite het hoofd boven water hielden met tijdelijke contracten of in het zwart betaalde klusjes, hebben hun inkomen nu zien wegvallen."

"Door Covid kunnen we niet meer buitenkomen om klusjes op te knappen", zegt Armand aan VRT-collega Steven Decraene, die een reportage maakte in een Resto du Coeur in Lyon. Armand is een jonge vader die een van de 150 tot 200 voedselpakketten komt ophalen die daar elke dag worden uitgedeeld.

Beluister de reportage van Steven Decraene in 'De Ochtend':

Lees verder onder het audiofragment. 

Stroomversnelling

De coronacrisis heeft alles in een stroomversnelling gebracht, maar de armoede in Frankrijk was de voorbijgaande jaren al stelselmatig gestegen.

Volgens gegevens van het van het nationale statistiekbureau INSEE (institut National de la Statistique et des Etudes Economiques) werd de armoedegrens in Frankrijk drie jaar geleden vastgesteld op 1.041 euro per maand voor een alleenstaande. Het gaat om 60 procent van het mediaaninkomen van de bevolking.

Wie dus beschikt over minder dan 1.041 euro per maand wordt beschouwd als arm. Het deel van de Franse bevolking dat in dat geval verkeert, schommelt al vele jaren rond 14 procent -goed voor 8,9 miljoen mensen.

Maar terwijl het dat in 2013 nog "maar" 13,8 procent was, was het aantal in 2018 -de laatste beschikbare cijfers- gegroeid tot 14,8 procent. Dat lijkt op het eerste gezicht misschien geen spectaculaire toename, maar het gaat wel ineens om meer dan 100.000 mensen méér.

Helft van de armen is jonger dan 30

Wat Franse onderzoekers zorgen baart, is dat meer dan de helft van de helft van die 8,9 miljoen Fransen in armoede jonger is dan 30 jaar. De jonge werknemers werken vaak met tijdelijke of flexibele contracten, wat hen in deze coronacrisis extra kwetsbaar maakt.

Het Institut Montaigne, een non-profit thinktank, heeft al gepleit voor een verdeling van "coupons de consommation", een beetje te vergelijken met de voedselbonnen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

En bij ons?

Net als in Frankrijk zijn ook bij ons de globale armoedecijfers die de coronacrisis mee in kaart brengen, nog niet bekend. "Maar we hebben natuurlijk wel indicaties dat het aan de onderkant van de samenleving erg moeilijk is en steeds moeilijker wordt", zegt Bea Cantillon, armoede-expert aan de Universiteit van Antwerpen.

"Het aantal mensen dat een beroep doet op voedselbanken is ook bij ons gestegen, naar schatting met zo'n 15 procent, terwijl het aantal voedselpakketten met zo'n 30 procent gestegen is."

"De voedselbanken zijn de kanaries in de steenkoolmijn", zegt Cantillon. "Dat zij vaker worden bezocht -trouwens al vóór de coronacrisis-, is een signaal dat er wel degelijk een fundamenteel probleem is in de werking van onze verzorgingsstaat."

Tijdens deze coronacrisis zijn er ongelooflijk veel maatregelen getroffen - de structurele werkloosheidsuitkering, overbruggingskredieten voor zelfstandigen, bijzondere hulp voor mensen met een leefloon- die hebben voorkomen dat de armoede massief is toegenomen.

"Maar wat we nog niet hebben gedaan, is bekijken wat er moet gebeuren wanneer deze moeilijke periode voorbij zal zijn", zegt Cantillon. "De kwetsbaarheid die naar boven is gekomen tijdens deze pandemie -een heel rijke samenleving, een zeer dure verzorgingsstaat, hoge belastingen, en tóch een groep van mensen die onderbeschermd zijn en voor wie we te weinig zorg dragen-, die moet ons doen nadenken over hoe we ons systeem kunnen verbeteren naar de toekomst toe."

Beluister het gesprek met Bea Cantillon in 'De Ochtend': 

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'