Suikerzieke man moet voet amputeren, gaat naar Georgië en voet geneest

2 december 2017
Een onwaarschijnlijk verhaal verscheen deze week in de Nederlandse media. Een Nederlandse man kreeg van de dokters te horen dat zijn voet moest worden geamputeerd vanwege een kwaadaardige bacterie. De man ging vervolgens uit eigen beweging op zoek naar een alternatief, reisde naar Georgië, liet zich er behandelen en acht dagen later was zijn voet helemaal genezen. Een mirakel? Neen, het werk van bacteriofagen. Rob Lavigne doet er al jaren onderzoek naar aan de KUL. Hij geeft tekst en uitleg.

Als het zo eenvoudig is, waarom hebben wij er dan nog nooit van gehoord? En waarom gebruikt niet elk ziekenhuis bacteriofagen? Maar vooral, wat zijn bacteriofagen? “Bacteriofagen zijn eigenlijk bacteriële virussen”, legt Rob Lavigne uit. “Zij kunnen bacteriën infecteren en vervolgens vernietigen. Een bacteriofaag gaat als een klein ruimteschip landen op die bacteriecel, injecteert zijn DNA, hackt de bacterie en laat ze vervolgens ontploffen. Zo gaat het echt letterlijk, want de rondspattende partikels van bacteriofagen kunnen op die manier andere bacteriën besmetten.

Een bacteriofaag landt als een klein ruimteschip op de bacteriecel, injecteert zijn DNA, hackt de bacterie en laat ze ontploffen

Is het dan een wondermiddel? “Jammer genoeg gaat de genezing vaak enkel op voor heel specifieke gevallen”, weet Lavigne. Het komt erop neer bacteriofagen enkel ingezet kunnen worden voor heel specifieke bacteriën, want in tegenstelling tot wat veel mensen denken, bestaat er niet zoiets als één ziekenhuisbacterie. “Bacteriofagen zijn scherpschutters die heel specifiek richten, dit in tegenstelling tot antibiotica die eerder atoombommen zijn.”

Bacteriofagen zijn scherpschutters die heel specifiek richten in tegenstelling tot de antibiotica die atoombommen zijn

Rob Lavinge zelf doet onderzoek naar bacteriofagen aan de KUL en ook in het brandwondencentrum in Neder-Over-Heembeek worden bij specifieke gevallen bacteriofagen gebruikt. Lavigne werkt bovendien nauw samen met het onderzoekscentrum in Georgië waar de Nederlandse man heen ging. Hij legt uit waarom er nog niet meer mee gewerkt wordt. “Er zijn ook gewoon een heel aantal administratieve horden te nemen, een enkele toepassing van bacteriofagen levert al een curverbak vol aan papierwerk. Het zit bij ons echt nog in een experimentele fase.”

Een enkele toepassing van bacteriofagen levert een curverbak aan papierwerk

Staan ze dan in Georgië veel verder met hun onderzoek of zijn het cowboys die maar wat avonturieren? “Geen van beide”, vindt Lavigne. “Ze hebben al meer dan zeventig jaar een traditie wat bacteriofagen betreft, in Europa is het door de hoge kwaliteitseisen veel moeilijker om nieuwe geneesmethoden toe te passen. Al is misschien ook wel verstandig om bacteriofagen niet langer te omschrijven als een behandeling met virussen”, lacht Lavigne.