Susan Sontag

17 november 2019
Het is een moeilijke opdracht om in enkele zinnen het belang van Susan Sontag te vatten. De beroemdste Amerikaanse opiniemaker van de tweede helft van de twintigste eeuw, de meest glamoureuze intellectueel van haar tijd, het publieke geweten van Amerika, een fenomeen, een icoon, dat soort woorden dringen zich dan op. Als je je genuanceerder wil uitdrukken over Susan Sontag, moet je een boek schrijven van om en bij de zevenhonderd bladzijden.

En dat heeft Benjamin Moser gedaan: Sontag, haar leven en werk is het resultaat van zeven jaar werk. 

Susan Sontag groeide op een een tijd zonder vrouwelijke rolmodellen - ze is geboren in 1933. De enige intellectuele vrouw over wie een biografie bestond, was Marie Curie. De academische wereld was exclusief mannelijk. Het is tegen die achtergrond dat Susan Sontag kon uitgroeien van het slimste meisje op de middelbare school - ze sloeg drie studiejaren over - tot hét intellectuele icoon van Amerika.

Het leek of Susan Sontag overal bij was. De Cubaanse revolutie, de bombardementen op Vietnam, de Jom Kipoeroorlog in Israel, de val van de Berlijnse muur, Sarajevo. Ze kende iedereen in New York én le tout Paris. Ze was één met haar tijd, schrijft Benjamin Moser, en dat maakt van haar biografie meteen ook een cultuurgeschiedenis van de tweede helft van de twintigste eeuw.

Het kan niet anders dan dat Benjamin Moser met groot ontzag aan zijn research begon. Susan Sontag dwingt bewondering af. Maar ik vermoed dat zeven jaar later het oordeel wat genuanceerder is. Susan Sontag blijkt een twijfelende, kwetsbare mens te zijn. Een diva ook, moeilijk om mee samen te leven, onbehouwen en ambivalent.

Dat was ze allemaal. Maar haar belang is dat ze het Amerika van haar tijd omarmd heeft. Ze beschreef het, ze bekritiseerde het en gaf het mee vorm. Zaterdag zit Benjamin Moser in Interne Keuken. Hij is Amerikaan, maar zijn Nederlands is fluent

Radio 1 Select