"Taal is een pover middel om de mentaliteit van mensen te veranderen"

12 juni 2018
De discussie tussen blank versus wit leeft al een tijdje. Volgens gekleurde mensen heeft het woord blank haar wortels in het kolonialisme, terwijl wit gewoon een kleur is. Maar anderzijds is er een verschil in connotatie tussen wit en zwart geld. Bavo Claes buigt zich over de kwestie in zijn middagjournaal.

Beste luisteraar, ik moet op mijn woorden letten vanmiddag, want het luistert nauw. Ik wil namelijk iets kwijt over dat deel van de mensheid dat een lichte huidskleur heeft. De wetenschap spreekt van de europide mens, of het Kaukasische ras. Nou ja, ras, laten we zeggen: de uit de Kaukasus stammende mensensoort met als volkenkundig kenmerk een eh, vaalbeige teint. De kleur van kort aangebakken zalm.

Welnu, ik vind het geheel terecht dat andersgekleurde inwoners van de Lage Landen erop staan deze bleekscheten blanken te noemen. Dat woord roept immers meteen associaties op met kwalijke fenomenen als minderheidsregimes, kolonialisme, overheersingsdrang en arrogantie: iemand blanke noemen is zoveel als een verwijtende vinger naar hem opsteken. Prima, bleekscheten mogen voelen dat ze een collectieve schuld te dragen hebben. Donkerder gekleurde landgenoten verzetten zich dan ook met recht en reden tegen blanken die nu opeens witten genoemd willen worden. Wit is altijd schoon nietwaar; wit is smetteloos en ongerept; wit is, in de leer der symbolen, de kleur van de onschuld. Als je bij iemand een wit voetje haalt krijg je zijn sympathie; als je in het wit trouwt straal je maagdelijke puurheid uit; de witte vlag staat al eeuwen voor vredelievendheid. Ik heb de witte waterlelie lief is een van de mooiste Nederlandse dichtregels.

Wat zegt u nu? Heb ik het verkeerd begrepen? Willen de getinte mensen het woord blank juist afschaffen, en vervangen door wit? Oei. Wat nu? De journalisten van de Nederlandse publieke omroep hebben alvast beloofd voortaan wit te zullen zeggen als ze blank bedoelen, behalve in waar de blanke top der duinen. De VRT is minder toeschietelijk: de ombudsman van de nieuwsdienst pleit voor een samenleving waarin niet iedereen achter elk woord van 'n ander slechte bedoelingen vermoedt. En daar zit iets in. Niet elke bleke die zichzelf blanke noemt, koestert de bijgedachte dat zwarte mensen niks waard zijn. Hij noemt zich blanke, gewoon omdat dat zo in het woordenboek staat. En als hij er toch stiekem bij zou denken: negers zijn stom, dan zal dat helaas niet veranderen als hij zichzelf witte noemt, of kleurloze... Taal is een pover middel om de mentaliteit van mensen te veranderen. Vraag maar aan de donkerbruine Amerikanen, die achtereenvolgens nikker, neger, zwarte en Afro-Amerikaan zijn genoemd, en nog altijd ongestraft door de politie doodgeschoten worden.

Lees ook: