Tijd voor de avondklok

20 oktober 2020
Sinds gisteren hebben we allemaal een avondklok. We moeten binnen zijn om middernacht en mogen we weer buiten om vijf uur 's ochtends. Uiteraard om avondlijke uitspattingen tegen te gaan, samenkomsten waar ook het coronavirus maar wat graag van de partij zou zijn. We bestuderen het fenomeen van de avondklok vandaag. Hier en nu, of elders en in het verleden.

Voor de meesten onder ons is het al van de puberteit geleden dat ze voor een bepaald uur thuis moesten. Tenzij je natuurlijk in Antwerpen woont. Dan heb je deze zomer al eens mogen proeven van dat nachtelijke huisarrest. Hoe druk is het nog op straat? Brecht Devoldere trok naar het normaal gezien altijd levendige Astridplein in Antwerpen om de laatste wandelaars slaapwel te zeggen.

Ook in tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hier een avondklok ingevoerd. Maryse Seeldrayers is 89 jaar en heeft die avondklok in oorlogstijd meegemaakt. En dat was er eentje waarin men niet gewoon binnen moest zijn, maar waarbij het ook donker moest zijn. Warten De Herdt ging haar opzoeken.

We kunnen nog verder teruggaan in de tijd. Weet je hoe ze de avondklok in 't Frans noemen? Eigenlijk kan je daar wel een link vinden met de avondklok tijdens de Tweede Wereldoorlog, waar je vooral geen licht mocht maken 's avonds. In het Frans wordt dat ‘couvre-feu’. Naar de vuren die bedekt werden 's avonds. Vandaar ook het Engelse ‘curfew’, een verbastering van couvre-feu. En dat fenomeen gaat al terug tot in de middeleeuwen. Weet ook historicus Jelle Haemers

Ook elders in de wereld kennen ze avondklokken, zonder dat er daarom een verband is met corona. In Detroit kwam er bijvoorbeeld een avondklok als gevolg van Devil’s night, de avond voor Halloween, waar er traditioneel kwajongensstreken worden uitgehaald. Kwajongensstreken die weleens zo uit de hand liepen dat er een avondklok nodig was, vertelt Ward Bogaert.

In IJsland geldt al jaren algemeen een avondklok voor jongeren tot zestien jaar. Artikel 92 van de ‘Child Protection Act’. Koen Van de Putte woonde jarenlang in IJsland en weet waarom het land deze toch vrij drastische maatregel nam.

Ook mensen die een enkelband hebben of onder elektronisch toezicht staan kennen een avondklok. Ze krijgen strikte richtlijnen over wanneer ze hun huis mogen verlaten en wanneer ze weer binnen moeten zijn. Houden ze zich daar niet aan, dan gaan onmiddellijk de alarmen af. Stef draagt sinds januari zo'n enkelband. Hij vertelde reporter Brecht Devoldere hoe het is om volgens zo'n strikt uurrooster te leven.