Tobias Leenaert: “Het heeft tien jaar geduurd voor ik vlees heb kunnen afzweren"

25 december 2020
Tobias Leenaert (© Daisy Dirickx)
Vandaag was veganist, auteur van ‘How to create a vegan world’ en blogger Tobias Leenaert te gast bij Annemie Peeters in ‘Bruggenbouwers’. Annemie nodigt gasten uit die staan voor bepaalde waarden en normen en die hij/zij met vuur verdedigt, maar die zich ook kan verplaatsen in de waarden en normen van iemand anders. Als veganist moet Tobias wel bruggen bouwen, om zijn boodschap over te brengen aan zij die nog niet overtuigd zijn van het veganistische gedachtegoed.

Doorgaans eet de mens gemiddeld een achttal verschillende groenten, iets waar de veganist wel van opkijkt. Veganisten zweren vlees, vis en dierlijke producten af en blijven steevast bij plantaardige vervangproducten. Een levensstijl die veel ophef veroorzaakt bij vleeseters, omdat ze zich wel eens aangevallen kunnen voelen door de plantaardige tegenstander. Veganist Tobias Leenaert probeert de nadruk te leggen op de positieve voordelen van veganisme, om zo mensen te overtuigen van het gezonde gedachtegoed. “Ik ga mezelf niet een beter mens of jou een minder goed mens noemen omdat je wel of niet vlees eet”, aldus Leenaert.

EVA

Leenaert was tot 2015 directeur van het 'Ethisch Vegetarisch Alternatief', of EVA, een vereniging die hij zelf mee uit de grond stampte. Hierin proberen ze door middel van verschillende initiatieven, zoals lezingen en evenementen, mensen te onderwijzen over een vegetarische levensstijl. “Ik ben al twintig jaar veganist, maar daarvoor was ik vegetariër en zelfs een fervent vleeseter. Het heeft tien jaar geduurd voor ik vlees heb kunnen afzweren, want ik at heel graag vlees. Het dierenleed heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat ik gestopt ben.”

Kritiek die veganisten vaak over zich heen krijgen, is dat ze te radicaal zijn en hun waarden en normen te vurig verdedigen. “We lijken radicaal omdat we zo ver staan van de norm, namelijk dat je twee keer per dag vlees eet. Maar ik denk dat je er ver vanaf moet staan, omdat er veel verkeerd is met de norm. Hierdoor kan het wel eens zijn dat we de zaak met iets te veel passie verdedigen, wat ertoe leidt dat anderen zich er vervreemd van gaan voelen. Dat is dus niet de ideale manier van communiceren”, vertelt Leenaert.

Ik ben principieel, maar als er eens iets gebeurt waar iemand die zijn best heeft gedaan toch iets vergeet, dan ga ik het waarschijnlijk opeten omdat de schade groter is als ik het niet opeet

Stel dat je grootmoeder een veganistische maaltijd gemaakt heeft, maar bij het dessert geen rekening heeft gehouden met eieren die in de cake zitten. “Dan kan ik begrijpen dat sommige veganisten een uitzondering zullen maken”, vertelt Leenaert. “Maar ik kan ook heel goed begrijpen dat er veganisten zijn die voet bij stuk zullen houden. Vaak maken ze geen uitzondering omdat ze bang zijn dat vleeseters weer gaan zeggen dat alles zomaar weer kan. Ik ben principieel, maar als er eens iets gebeurt waar iemand die zijn best heeft gedaan toch iets vergeet, dan ga ik het waarschijnlijk opeten omdat de schade groter is als ik het niet opeet.”

Sommigen vragen zich eveneens af of veganisme voor altijd is. “Sommigen krijgen er genoeg van en stoppen er na een aantal maanden of jaren mee. Dat gebeurt nu eenmaal. Maar het wordt wel almaar makkelijker om veganistisch te worden, omdat er steeds meer alternatieven voorhanden zijn.”

Inspiratiebronnen

Een vast onderdeel van ‘Bruggenbouwers’ is de zoektocht naar inspiratiebronnen. Voor Tobias zijn dat meerdere mensen, onder wie Sam Harris, Bert Brandsma, Jef Vervoort en Ruben Mersch. Deze laatste schreef een handleiding om te leren van mening te verschillen, iets wat Leenaert enorm belangrijk vindt. “Als iemand een andere mening heeft, denken we al snel dat die persoon een slecht mens is, maar het is juist heel nuttig om allemaal anders te denken, dat is de basis van onze democratie”, vertelt Mersch. “We gaan altijd van mening verschillen, over veel dingen en met veel mensen. We moeten dat leren doen op een veel mooiere manier dan dat we nu doen”, beaamt Leenaert.

Je moet het lef hebben om te beseffen dat je eigen mening ook fout kan zijn. Als je denkt dat je gelijk hebt, dan kan je geen constructieve discussie aangaan

“Vragen stellen is de beste manier om tot een constructief gesprek te komen, want dan maak je duidelijk dat je het standpunt van iemand anders respecteert. Nieuwsgierigheid is de oplossing voor de polariteit”, vertelt Mersch. “Je moet het lef hebben om te beseffen dat je eigen mening ook fout kan zijn. Als je denkt dat je gelijk hebt, dan kan je geen constructieve discussie aangaan.”

Leenaert vult aan: “We moeten durven erkennen, dat hoe hard we ook proberen onze waarden en normen te verdedigen, dat dat niet altijd lukt en dat we soms hypocriet zijn. Hypocrisie mag, maar als je de mildheid kunt opbrengen van je mening te veranderen, en fouten te erkennen, dan zou de wereld toch mooier zijn.”

Kinderen

Leenaert heeft enkele jaren geleden met zijn partner de bewuste keuze gemaakt om geen kinderen te krijgen, een keuze waar niet iedereen altijd even hard achterstaat. “Ik heb nooit de behoefte gehad om kinderen te hebben. Het was zeker geen ecologische keuze, maar het is wel een mooi neveneffect natuurlijk. Ik begrijp dat mensen kinderen willen. Maar als ik een kind zou willen, dan zou ik er liever een kind adopteren. Dat wil niet zeggen dat ik iemand veroordeel die toch kinderen heeft of wilt, ik heb respect voor hen”, aldus Leenaert.

Als er iets is wat we moeten onthouden, dan is het wel dat meningen verschillen en respect belangrijk is. “Het is zo gemakkelijk om veganisten als radicaal weg te zetten, maar ik zou pleiten voor respect voor de keuze dat die mensen maken. Ook al kan het heel principieel overkomen, we doen het met het idee om zoveel mogelijk leed te voorkomen”, besluit Leenaert.

Herbeluister ‘Bruggenbouwers’ met Tobias Leenaert: