Transparanter, digitaler, maar met minder centen: dit leert de nieuwe beheersovereenkomst van de VRT

10 december 2020
Daar is ze dan, de langverwachte nieuwe beheersovereenkomst tussen Vlaanderen en de VRT. Die legt voor de komende vijf jaar, dus tot en met 2025, vast wat de precieze opdracht van de openbare omroep moet zijn en op welk budget het bedrijf daarvoor kan rekenen.

"De VRT wil alle Vlamingen informeren, inspireren en verbinden, en zo de Vlaamse samenleving versterken", zo leest de eerste zin van de missie van de VRT. Wat dat precies inhoudt, staat in de zowat 50 pagina's die daarop volgen. En daar zitten ook wel wat nieuwe elementen in.

Dat de VRT in haar aanbod vooral moet inzetten op informatie en cultuur - naast onder meer sport en ontspanning - is al jaren zo. De Vlaamse cultuur en geschiedenis moeten daarbinnen een prominente plek krijgen, zo staat er ook te lezen. Elke week moet de VRT daarmee minstens 85 procent van alle Vlamingen bereiken.

Dat aanbod moet ook de diversiteit van Vlaanderen weerspiegelen. Dat moet nog beter: tegen 2025 moet de VRT streven naar 48 procent vrouwen (nu 40%) in haar programma's, 9,5 procent mensen van buitenlandse origine (nu 7,5%) en 2 procent mensen met een beperking (nu 1,5%). Wel anders dan vroeger: die aandelen worden niet meer voortdurend strikt geturfd, wel af en toe getest met steekproeven.

Neutraal

De VRT moet volgens de beheerovereenkomst een "dam bouwen tegen desinformatie": nepnieuws ontkrachten via factchecks op alle mogelijke kanalen. De nadruk ligt op correct nieuws, niet op snelheid. En nieuws en duiding moeten onpartijdig, onafhankelijk en neutraal blijven. Om dat na te gaan, zal de VRT ook meewerken aan vergelijkend onderzoek daarover.

Op vlak van sport mag de openbare omroep wel nog rechten kopen van belangrijke toernooien en wedstrijden, maar de VRT moet zich ook "terughoudend opstellen" als er ook interesse is bij de commerciële omroepen, volgens Vlaams minister van Media Benjamin Dalle (CD&V) .

Audio en video troef, ook online

Vormelijk staan audio en video centraal, ook online, al wordt tekst niet weggedrukt. Nieuwsberichten in tekst op vrtnws.be blijven dus mogelijk, maar tegen 2025 moet 65 procent van die berichten gespekt zijn met audio en/of video.

Het digitale aanbod van de VRT moet verder ook inspelen op het veranderende mediagebruik en dus ook te vinden zijn op "nieuwe" socialmediaplatformen als Instagram of TikTok. 

VRT.NU blijft een belangrijk platform van de openbare omroep om zijn video en audio ook op een digitale manier aan te bieden. Ook internationale reeksen zullen nog beschikbaar blijven, zij het niet meer vóór de eerste aflevering ook echt op tv is uitgezonden.

Lagere dotatie

Ook de interne organisatie van de VRT staat de laatste maanden volop voor het voetlicht, na onenigheid aan de top en een kritische audit door Audit Vlaanderen. Zo'n onderzoek zal voortaan elk jaar gebeuren. Onder meer over de contracten met schermgezichten, stemmen en digitale talenten staat er te lezen dat de VRT zich "marktconform, kostenbewust en terughoudend" moet opstellen. Wat de VRT daar globaal aan uitgeeft, zal ook worden opgenomen in het jaarverslag.

Hoe je het ook draait of keert, financieel wordt het plaatje een pak krapper. De Vlaamse regering had dat eerder al aangekondigd. De jaarlijkse basisdotatie van de Vlaamse overheid daalt van 265 miljoen euro volgend jaar naar 258 miljoen euro in 2025. Maar door onder meer vergrijzings- en andere kosten zal de VRT het binnen 5 jaar met ruim 25 miljoen euro minder werkingsmiddelen moeten doen.

Het reclameplafond van de VRT wordt voor 2021 begrensd op 77,8 miljoen euro. Nadien wordt het aangepast aan de omvang van de reclamemarkt.

Om dat in de praktijk haalbaar te maken is er wel een eenmalige som van 16 miljoen euro voorzien om de VRT te reorganiseren en digitaal om te vormen, zegt minister Dalle.

Luister naar VRT-CEO Frederik Delaplace in De wereld vandaag:

Bron: vrtnws.be