Universiteit van Vlaanderen

19 juni 2018
Inspirerende professoren en onderzoekers geven in colleges van 15 minuten het antwoord op een prikkelende vraag. Zo delen ze meteen ook de spannendste inzichten uit hun vakgebied met jou.

Hoeveel stress kan een mens aan?

Wist je dat het helemaal niet zo ongezond is om stress te hebben? Maar, we moeten ook niet overdrijven. Wanneer bereiken we onze stressgrenzen? Prof. dr. Elke Van Hoof kent als klinisch psychologe en stress-expert aan de VUB het antwoord.

Moet iedereen in de winter vitamine D slikken?

Spoiler: vitamine D is geen vitamine, maar een hormoon en hormonen maakt ons lichaam zélf aan. Maar... voor vitamine D heeft ons lichaam iets nodig: zon. Véééél zon. Meer dan er hier in de winter te zien is. Overwinteren op Tenerife dan maar? Of… vitamine D in pilletjes slikken? Prof. dr. Chantal Mathieu, endocrinologe aan de KU Leuven zet alle do's en dont's en nog veel meer op een rijtje.

Waarom werkt mijn wifi niet?

Het is een vraag die iedereen zich wel eens (gefrustreerd) stelt. We kunnen alvast verklappen dat het iets te maken heeft met het Amerikaanse leger en ook wel met dat fameuze internet of things. Na 15 minuten luisteren naar dit college van prof. dr. Steven Latré, expert in de computerwetenschappen en artificiële intelligentie aan de Universiteit Antwerpen, begrijp je helemaal waarom je wifi-signaal zo vaak hapert.

Smaakt je favoriete cola anders in Amerika?

Is het inbeelding, of smaakt dat blikje cola hier anders dan in Amerika? Wist je dat meer dan 90% van de voedingsproducten maar in één land verkrijgbaar zijn? Hoezo? Hebben wij dan andere smaakpapillen? Of spelen producenten een pienter spel? Prof. dr. Piet Pauwels van de Universiteit Hasselt leert je producten op een ander manier zien.

Hoe sta je minder lang in de file?

Aanschuiven op de autosnelweg, de verkeerde rij aan de kassa kiezen, wachten bij de damestoiletten. Sommige studies zeggen dat we zo'n drie jaar van ons leven bezig zijn met wachten. Of dit klopt of niet, daar spreken we ons in dit college niet over uit. Wat we wel kunnen doen, is de wetenschap inzetten om wachtrijen korter te maken. En dat is precies waar prof. dr. ir. Wouter Rogiest zich aan de Universiteit Gent mee bezig houdt. In een kwartiertje - zeker en vast geen verspilde tijd - geeft hij tips over hoe we wachttijden kunnen verminderen.

Hoe constructief is piekeren?

Woelen in je bed, ijsberen door de living, afwezig uit het raam staren... kan jij ook soms urenlang piekeren als er iets op je lever ligt? Wees dan blij, want piekeren is zinvol! Prof. dr. Ernst Koster van de Universiteit Gent legt uit hoe je ervoor zorgt dat je niet bij hem (of een collega-psycholoog) terecht komt door een overdosis gepieker.

Kunnen we met een deeltjesversneller het universum beter begrijpen?

Er waren mensen die dachten dat de wereld zou ontploffen als wetenschappers in de deeltjesversneller van Cern, nabij Genève, minuscule deeltjes met een gigantische energie tegen elkaar zouden doen botsen. De botsingen zijn intussen gebeurd, de wereld is niet ontploft, en prof. dr. Jorgen D'hondt van de VUB was euforisch. Want olala... wat hij allemaal te weten komt door twee ondenkbaar kleine deeltjes te laten botsen en dan naar de ravage te kijken, is ongelooflijk. En kan wetenschappers nog jaaaaren bezighouden. Hierbij alvast een voorproefje van 15'!

Waarom is Latijn leren geen tijdverspilling?

Een dode taal leren, het lijkt vandaag de dag wel het stomste wat je kan doen. Wetenschappen en levende talen leren, dat is de toekomst! Maar dat is buiten het enthousiasme van de Antwerpse latinist prof. dr. Christian Laes gerekend. Wedden dat je na het horen van dit college opnieuw de boeken induikt en Latijnse websites afschuimt?

Waarom is de Tour de France winnen niet meer belangrijk voor sponsors?

Wereldwijd besteden bedrijven elk jaar miljarden aan het sponsoren van sportwedstrijden. En nu komt KU Leuven-sportmarketeer prof. dr. Wim Lagae ons vertellen dat die bedrijven het niet belangrijk vinden of hun sporters winnen. Vreemd is dat. Zijn de verliezers dan stilaan de grote helden waar iedereen naar opkijkt? Of hebben die bedrijven gewoon geld te veel, professor Lagae?

Staat al van voor je geboorte vast hoe oud je wordt?

Prof. dr. Tim Nawrot van de Universiteit Hasselt is niet Madam Soleil, en toch kan hij min of meer voorspellen hoe oud iemand kan worden. Dat komt omdat hij milieu-epidemioloog is en telomeren kent én kan lezen. Hier volgt een lesje statistiek-meets-genetica-meets-epidemiologie-meets-milieukunde...

Wat gebeurt er met je hersenen als je slecht slaapt?

Om goed te kunnen slapen mag je niet te veel koffie drinken en niet te laat met je gsm bezig zijn. Dat weten we stilaan wel. Maar wat gebeurt er in je lichaam en je hoofd als je slecht slaapt? Prof. dr. Johan Verbraecken van de Universiteit van Antwerpe vertelt welke afval er in je hersenen achterblijft, welke tekorten je krijgt en hoe het komt dat je daarvan bleek ziet en wallen onder je ogen krijgt.

Waarom verlopen de Brexit-onderhandelingen zo moeilijk?

Theresa May vergelijken met een kat, de Brexit met de soeks van Marrakesh en de alternatieven met het bakken van een taart. Alleen de Gentse hoogleraar Dirk Van Poucke kan de onderhandelingen op zo'n beeldende en duidelijke manier uitleggen. Na het zien van dit college blijft enkel de vraag waarom het Verenigd koninkrijk en de Europese Unie niet even een kwartiertje de tijd uittrekken om naar prof. dr. Van Poucke te luisteren. Het zou jaaaaren tijd en miljoenen euro’s besparen.

Moeten we bang zijn voor de stad van de toekomst?

Bij een communicatiewetenschapper denk je spontaan aan iemand die kranten, radio of sociale netwerken bestudeert. Prof. dr. Pieter Ballon werkt als VUB-communicatiewetenschapper aan de stad van de toekomst. De verstedelijking explodeert en steden zijn voorzien van ontelbaar veel slimme computers en chips. Spelen wij weldra een rol in een sciencefictionfilm en moeten we bang zijn van die erg snuggere stad?

Leidt schelden tot een beter bestuur?

Een stevig potje schelden op sociale media is de politici van dit land niet vreemd. Wat denk je, leidt dit tot een goed bestuur? In de middeleeuwen was het alleszins het geval. Prof. dr. Jelle Haemers van de KU Leuven onderzoekt hoe gewone mensen het (scheld)woord gebruikten tegen de adel en burgerij om een beter bestuur te krijgen. En wat blijkt? Dat wij allemaal (ook onze politici) heel wat kunnen leren van die 'boertige' middeleeuwers. Het schelden gebeurde namelijk op een heel doordachte manier!

Doodt Alzheimer méér dan herinneringen?

Meer en meer mensen lijden aan Alzheimer. En wie iemand met Alzheimer kent, weet dat de ziekte méér is dan alleen maar vergeetachtig worden is. Redelijk ontstellend is dat artsen nauwelijks méér kunnen doen tegen de ziekte dan 100 jaar geleden. En toch... dr. Martijn Peters van de Universiteit van Hasselt kijkt hoopvol naar de toekomst.

Wat drijft iemand tot zelfmoord?

Als iemand zelfmoord pleegt is de eerste vraag die iedereen zich stelt: waarom? Waarom heeft hij/zij dat gedaan? En al te vaak wordt er dan een eenvoudig antwoord op gegeven: omdat hij liefdesverdriet had, omdat ze gepest werd, omdat hij een onverwerkt trauma had... Maar volgens prof. dr. Gwendolyn Portzky, van de Universiteit Gent, is het nooit zo simpel...

Wat heeft het spiraaltje met stenen en kamelen te maken?

Wist je dat je een sportzak moet meenemen naar de apotheker als je een spiraaltje gaat kopen? Want in een gewone zak past het niet! Dat is een akelig bericht voor iedereen die een spiraaltje overweegt. Maar VUB-professor gynaecologie Hendrik Cammu stelt alle vrouwen het komende kwartier gerust: het spiraaltje is een fantastische uitvinding. Maar het klopt wel van die sporttas...

Waarom ga jij vanavond weer te laat naar bed?

Wie kent het niet: 's avonds véél te lang tv kijken, 's morgens véél te moe wakker worden en vastbesloten zijn 's avonds extra vroeg te gaan slapen… En dan ga je 's avonds toch wéér te laat slapen. Hoe is dat toch mogelijk dat we er niet in slagen die ochtendlijke goeie voornemens 's avonds uit te voeren? Liese Exelmans doet aan de KU Leuven onderzoek naar ons media-gebruik en weet stilaan hoe het komt én wat we eraan kunnen doen!

Hoe groot is de kans dat je voor altijd bij elkaar blijft?

"Ik wil je man/vrouw zijn en ik beloof je trouw te blijven in goede en kwade dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid. Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven" Ja, ja, het zal wel. Tot er iemand anders langskomt? Of tot je elkaar beu bent? Tot je het echt niet meer kan verdragen hoe hij/zijn altijd zit te snuffen als jullie aan het eten zijn? Of… blijven jullie écht voor altijd bij elkaar? Prof. dr. Dimitri Mortelmans van de Universiteit Antwerpen kan je alvast vertellen hoe groot de kans is.

Hoe word je wereldmarktleider met je eigen bedrijf?

Ben jij een ambitieuze ondernemer en wil je de wereld met je bedrijf veroveren? Hoe zorg je ervoor dat de hele wereld voortaan alleen nog joùw producten koopt? Vergeet het gat in markt, vergeet geldverslindende marketingcampagnes. Het enige wat je moet doen is naar dit college van de Hasseltse expert internationale handel prof. dr. Piet Pauwels kijken en over 15 minuten weet je wat te doen!

Hoe kan men over 500 jaar nog aan je skelet zien of je arm of rijk bent?

Een skelet geeft meer prijs dan je denkt. Van een skelet uit de middeleeuwen kunnen archeologen bijvoorbeeld de sociale status of voedingspatronen van die persoon achterhalen. Hoe gaat dat juist in zijn werk? En wat kunnen ze allemaal zien? Méér dan je zou denken. VUB-onderzoekster Marit Van Cant vertelt er je alles over!

Koop je beter voorverpakt eten?

Het antwoord op deze vraag lijkt eenvoudig: natuurlijk niet! Voor het milieu is het toch sowieso beter om onverpakt voedsel te kopen? Denk maar aan heel de plastic soup in de oceanen. Maar wat nu als al die verpakkingen voedselverspilling tegengaan? Prof. dr. Frank Devlieghere weet er als expert in de levensmiddelenconservering aan de UGent alles van.

Hoe stop je het duizelen in bed als je teveel gedronken hebt?

Ken je dat gevoel: veel te veel gin tonics gedronken, eindelijk in bed ploffen en dan... begint plots alles om je heen te draaien? En dat terwijl je op dat moment alleen nog maar wil slapen! Gelukkig is er prof. dr. Floris Wuyts, evenwichtsexpert aan de UAntwerpen. Want hij leert je in dit college hoe je dat tollen kan stoppen en gewoon rustig je roes kan uitslapen.

Waarom nemen rationele mensen domme beslissingen?

Mensen zijn de meest intelligente wezens op deze planeet. Toch slagen we er niet altijd in de beste keuzes te maken. Waarom maken we denkfouten? Prof. dr. Wouter Duyck is psycholoog aan de Universiteit van Gent en tracht ons wegwijs te maken in ons eigen brein. Vanuit de cognitieve psychologie analyseert hij de feilbaarheid van ons brein en de vreemde hersenkronkels die we soms maken.

Worden Europese gevangenen nog gefolterd?

"Hey! Wat voor vraag is dat nu? Nee toch? We leven toch niet meer in de middeleeuwen?" Is dat je reactie als je deze vraag leest? Als je ons een beetje kent, weet je dat het niet zo eenvoudig is, want dan zouden we de vraag niet stellen. De Brusselse prof. dr. in de criminologie Sonja Snacken tast samen met jou de (pijn)grenzen van het gevangeniswezen in Europa en België af en confronteert je met enkele ethische dilemma's.

Waarom moet je banger zijn van je eigen gsm dan van een gsm-mast?

Nimby kenden we al: not een gsm-mast in my backyard! Wil je ook weten wat ALATA betekent? luister dan goed naar prof. dr. Guy Vandenbosch, stralingsexpert aan de KU Leuven. Dan weet je meteen ook waarom je toch maar best niet met je gsm naast je hoofdkussen slaapt.

Waarom mag je de holocaust wél ontkennen?

In ons land is het ontkennen van de Holocaust bij wet verboden. En dat is niet goed en niet juist, vindt prof. dr. Patrick Loobuyck. Prof. Loobuyck is moraalfilosoof aan de UAntwerpen en UGent en hij ontkent zelf de Holocaust niet, maar legt wel uit waarom hij om filosofische redenen vindt dat hij het recht heeft om de Holocaust te ontkennen. Dit college gaat dan ook niet alleen over de Holocaust, maar over vrijheid van meningsuiting.

Waarom verstaan dove Vlamingen en Nederlanders elkaar niet?

Er bestaan nog heel wat misverstanden over gebarentaal. Bijvoorbeeld dat gebarentaal een beperkte woordenschat heeft, of dat je in gebarentaal niet over gevoelens kan praten. Of ook dat Nederlandse doven en Vlamingen elkaar even goed verstaan als horenden. Niet dus! Prof. dr. Myriam Vermeerbergen, taalkundige aan de KU Leuven, wil met veel plezier al deze vooroordelen de wereld uit helpen.

Staan er in 2070 palmbomen op de purperen hei?

In Maasmechelen staat een teletijdmachine, de Ecotron. Die bestaat uit 14 glazen stolpen waaronder planten groeien. Dr. Natalie Beenaerts, expert milieubiologie aan de UHasselt, legt in een kwartiertje uit hoe ze met die Ecotron te weten zal komen welke planten er over 50 jaar op de Limburgse heide staat. Nog altijd heide? Of maakt die geen schijn van kans meer, en zullen de kokosnoten er uit de palmbomen vallen?

Zijn belastingen onrechtvaardig?

Dit college is ten zeerste aanbevolen voor politici en revolutionairen. Want professor Michel Maus waarschuwt: de revolutie is nabij.

Koop je beter glazen of plastic flessen?

Je staat in de supermarkt, je geeft een feestje en wil wat frisdrank kopen. Dan slaat de twijfel toe: koop je glazen flessen of toch maar die plastieken die een pak minder wegen?

Een college van Karine Van Doorsselaer.

Mag je belastingen ontwijken?

Wielrenners en tennissers die naar Monaco emigreren, fortuinlijke Belgen die zich in Zwitserland of Luxemberg huisvesten, bedrijfsleiders maar ook kleine zelfstandigen wiens naam genoemd wordt in het Panamaschandaal... Er wordt wel eens gegrapt dat belastingontwijking de nationale sport van de Belgen is. Maar mag het altijd/soms/nooit? UHasselt-professor fiscaal recht Niels Appermont legt uit waarvoor je in de gevangenis kan terechtkomen en waarvoor enkel in de hel.

Waarom wordt je voorgesneden appel niet bruin in de supermarkt?

Hatelijk, nog voor je appel helemaal op is, begint hij al bruin te worden. Liever een voorgesneden exemplaar kopen in de supermarkt dan. Maar is dit wel zo gezond? Hoe zorgen ze er in de supermarkt voor dat die appel niet bruin wordt? Spuiten ze er allerlei stoffen in? En zijn die dan gevaarlijk? Veel vragen, en gelukkig kent ook iemand het antwoord: prof. dr. ing. Imca Sampers, microbiologe aan de Universiteit Gent.

Waarom kan je op bol.com nog geen teletijdmachine kopen?

Hoe leuk zou het zijn om bij je volgende vakantie niet enkel naar een ander land, maar ook naar een andere tijd te reizen? Je kan je oma ontmoeten als ze jouw leeftijd had en misschien de Tweede Wereldoorlog vermijden door Hitler toe te laten op de kunstschool. Niet zonder gevolgen dus! Professor Barabas, euh, professor Pieter Thyssen - fysicus en filosoof aan de KU Leuven - vult zijn dagen helaas niet met het bouwen van een teletijdmachine, maar wel met het filosoferen over de consequenties ervan. Want wat als jij nu diezelfde oude lieve oma per ongeluk vermoordt, hoe kon je dan geboren zijn?
 

Word je dik van de pil?

Baas is eigen buik! Dat was het moto van de feministen in de jaren 60. De pil heeft hier ontegensprekelijk een bijdrage geleverd aan de ontvoogding van de vrouw. Maar wat gebeurd er daar allemaal in die buik nadat je een pilletje hebt gekregen? In eerste instantie zorgt het er natuurlijk voor dat je elke maand niet meer vruchtbaar bent. Maar, volgens de overlevering zijn er enkele nare consequenties. Je zou er minder goesting door krijgen, het zou niet 100 procent betrouwbaar zijn en je wordt er dik van. Maar wat klopt daar nu eigenlijk van? Professor Hendrik Cammu is gynaecoloog aan KU Leuven start zijn verhaal bij het prille begin en onderscheid daarna de feiten van de fictie.
 

Drink je binnenkort water uit de noordzee?

Jij mag dan misschien wel elke keer de kraan dichtdoen terwijl je je tanden aan het poetsen bent... eigenlijk is dat maar een symbolisch zuinig zijn met water. Als je weet dat er 70 liter water nodig is voor een kopje koffie, 4000 liter voor één biefstuk én dat er elk jaar méér mensen méér koffie en biefstuk willen, dan begrijp je dat we op zoek moeten gaan naar méér drinkbaar water. En net als voor zovele wereldproblemen, kunnen we daarvoor rekenen op wetenschappers. En op dr. Marjolein Vanoppen van de UGent.

Kunnen we over 10 jaar elke kanker genezen?

Prof. dr. Filip Lardon is oncoloog aan de Universiteit van Antwerpen. Dagelijks gaat hij met zijn onderzoeksteam op zoek naar nieuwe middelen om kanker te bestrijden. En er is hoop! Want hoewel er steeds meer mensen kanker krijgen, worden de behandelingen ook steeds effectiever. Hoe effectief? Professor Lardon legt het beeldend uit.

Einstein vs Edison - wie had het meest briljante idee voor verlichting?

Dat zowel Einstein als Edison twee briljante kerels waren, daar bestaat geen twijfel over. Maar wiens ideeën waren het revolutionairst op vlak van verlichting? Dat Einstein zich bezig hield met de speciale relativiteitstheorie, quantumfysica en grappig op de foto staan, dat wisten we al. Maar hield hij zich ook bezig met verlichting? Wel... Aan de UHasselt weten ze het antwoord en prof. dr. Jean Manca - zelf ook fysicus - verklapt het in dit college!

Kan tijd kapot?

Kan tijd kapot? En wat is tijd eigenlijk? Prof. dr. Walter Weyns van Antwerpen is gefascineerd door tijd. Deze ogenschijnlijk gemakkelijke vraag is namelijk niet zo eenvoudig te beantwoorden. Eerst probeert hij tijd te definiëren en als dat gelukt is, gaat hij na of tijd kapot kan. Of het de socioloog lukt om in een beperkte tijdspanne van 15 minuten een antwoord te formuleren, hoor je in dit college.

Vakantie griepepidemie stoppen?

Alles doet pijn, je hebt koorts en voelt je belabberd? De griep is in het land en je bent ongetwijfeld te dicht in de buurt gekomen van de "flinke" collega die vorige week per se nog met 39° koorts wilde komen werken. En jij niet alleen... Als zowat de helft van het land ziek in bed ligt, is een vakantie dan dé oplossing? Prof. dr. Niel Hens heeft het uitgezocht.

Waarom beslist Europa hoe een Kinder Surprise eruit ziet?

De Europese Unie houdt zich bezig met een hele hoop belangrijke dingen: bepalen met welke kracht de ogen van je teddybeer met koordjes worden vastgemaakt in de kop, de snelheid van tikkende ruitenwissers, de grootte van een varkensstal en zelfs het uiterlijk van een Kinder Surprise. Je zou haast denken dat er van een euro- of vluchtelingencrisis geen sprake is. Prof. dr. Hendrik Vos legt uit hoe de vork in de steel zit.

Waarom word je ongelukkig van chips en chocola?

Ben jij een emo-eter? Grijp je als je je even minder voelt al snel naar koeken en andere ongezonde dingen. Geen goed idee, het zal je alleen maar ongelukkiger maken! Voedingsexpert dr. Nathalie Michels legt uit waarom. Luister en leer, en eet misschien tijdens dit college nog rap een grote zak chips leeg. Want alles is over een kwartiertje anders. Voortaan denk je bij chips... aan darmbacterieën.

Kunnen topvoetballers nog meer verdienen?

Zou jij nee zeggen tegen een weekloon van 200 000 euro? Wij ook niet! Er is helaas niemand die het ons aanbiedt. Maar topvoetballers krijgen het wél. En dat vinden we dan soms wel wat schandalig. Maar 't is niet hun eigen schuld. 't Is de wet van vraag en aanbod. Prof. dr. Wim Lagae van KU Leuven bekijkt of die vraag nog zal stijgen en of topvoetballers over 5 jaar nog méér kunnen verdienen, of nu toch al aan de top zitten.

Hoe genees je een depressie: praten of pillen?

Van pillen word je een zombie, van praten een egocentrische zaag die alleen maar verder wegzinkt in een depressie. Psychiater Koen Demyttenaere van de Universiteit Leuven, maakt al snel duidelijk dat dat dit vooroordelen zijn die niet kloppen. Maar wat is dan de meest efficiënte manier om een depressie te bestrijden? Praten of pillen?

Waarom blijven mensen rond vulkanen wonen?

Vulkanen. Je zou echt gek moeten zijn om er naast te gaan wonen. Toch doen heel wat mensen het; en overal op aarde. Drs. Sam Poppe is vulcanoloog aan de VUB en maakt met jou een wereldreis om dit fascinerende natuurfenomenen te bekijken. Want zoals een gezegde zegt: "de vulkaan neemt, maar geeft ook". Maar wat geven die vulkanen dan precies?

Lokt kortsluiting in de hersenen autisme uit?

De hersenen van een mens bestaan uit 86 miljard neuronen en vormen eigenlijk één ongelooflijk complex elektriciteitsnetwerk. Dus is het niet verwonderlijk dat er af en toe iets misgaat en een kortsluiting ontstaat. Maar hoe dat misgaan dan autisme kan uitlokken of schizofrenie, dat legt neurobioloog prof. dr. Bert Brône van UHasselt je uit.

Hoe maak je goud?

Professor Piet Van Duppen van de KU Leuven kan datgene waar de alchemisten jarenlang naar gezocht hebben: hij kan van goud maken. Echt waar! En toch zit hij niet te rentenieren op een tropisch eiland. Waarom niet? Omdat hij zo goed is om het volk (ons allemaal dus) uit te leggen hoe het moet. En... euh... eigenlijk ook omdat het niet zó eenvoudig is. Maar hij kan het wel!

Waarom mag je slangengif drinken?

In sommige talen maakt men een onderscheid tussen twee soorten gif: in het Engels spreekt men over ‘venom’ wanneer gif via een wonde in het lichaam terechtkomt, ‘poison’ slaat op gif dat wordt opgenomen via de spijsververting. Slangengif is venom en kikkergif is poison. Maar wie denkt dat hij hiermee een veilig antwoord heeft op de vraag van het podcastcollege luistert beter verder naar hoe professor Roelants een sapje met slangengif drinkt. Het is misschien wel een kwestie van leven of dood. ...

Is potlood sterker dan staal?

Natuurlijk is potlood niet sterker dan staal! Want een potlood kan je zo breken en een staalstaafje vandezelfde dikte absoluut niet. En waarom dan toch deze vraag? Omdat potlood wel héél sterk kan worden als je er een heel dun laagje van hebt. Que?? Dr. Ben Van Duppen legt deze revolutionaire bevinding uit in deze podcastaflevering.

Hoe kan je mensen onzichtbaar maken?

Vliegen, super sterk zijn, onzichtbaar worden: het zijn allemaal krachten die we aan superhelden of tovenaars toeschrijven. Nochtans, volgens prof. Vincent Ginis van de VUB zal onzichtbaarheid niet veel langer enkel in onze verbeelding bestaan. Hij werkt namelijk aan een echte onzichtbaarheidsmantel en hij legt jou uit hoe die zal werken!

Waarom halen zoveel hoogbegaafden geen diploma?

Je zou kunnen denken dat voor mensen een IQ van 135 alles vanzelf gaat. Ze moeten een les Latijn maar één keer lezen en dan onthouden ze alles en ze begrijpen met een klein beetje moeite ingewikkelde formules. En toch hebben vele hoogbegaafden géén diploma. Zijn ze te lui of sociaal onaangepast? Prof. dr. ir. Kathleen Venderickx legt uit waarom mensen met een IQ van 135 evenveel begeleiding nodig hebben als mensen met een IQ van 65.

Heeft Jezus echt bestaan?

Jezus liep over water, kon de stommen doen spreken en is verrezen na zijn kruisiging. De betere fantasy-schrijvers kunnen het zo gek niet verzinnen. Toch geloven overal ter wereld heel veel mensen in hem. Maar heeft hij ook echt bestaan? Was hij wie we denken dat hij is? Had hij ook een zusje? Wat weten we allemaal zéker over hem? Prof. dr. Hans Geybels is theoloog én historicus en spit voor jou de bronnen uit in dit college!

Heb jij een dubbelganger?

Elvis en Michael Jackson hebben blijkbaar dubbelgangers bij de vleet. Ieder jaar staat er wel weer een imitator op die beweert The King te zijn. Maar hoe zit het bij jou? Hoe groot is de kans dat er iemand rondloopt met exact dezelfde haarkleur, neus, oren en ogen, lengte en breedte? Onbestaand of toch heel heel klein, denk je? Misschien brengt het college van professor Sylvia Wenmackers je op andere gedachten.

Hoe hard waren de Spartanen voor hun kinderen?

De Spartaanse jeugd had het enkele duizenden jaren geleden niet moeten riskeren om de hele nacht uit te gaan en de hele voormiddag in hun bed te liggen. Of 's avonds voor een scherm te hangen en wat onnozele selfies te maken. Orde en tucht! Daar stonden de opvoeders toen op. Maar klopt het ook dat ze hun gehandicapte pasgeborenen doodden? Prof. dr. Christian Laes van de Universiteit Antwerpen neemt je mee naar het oude Griekenland voor een gedisciplineerd lesje in de Spartaanse opvoedkunde.

Gaan slimme computers de wereld veroveren?

Is het een kwestie van tijd voor een leger van gemuteerde computers de mensheid zullen verslaan en we voortaan in dienst zullen staan van genadeloze machines? In tientallen films wordt ons zo'n wereld voorgesteld. Maar zal "The Terminator" ooit écht bestaan? Prof. dr. Steven Latré is computerwetenschapper en expert in artificiële intelligentie en legt uit waar computers toe in staat zijn.

Waarom geloof jij fake news?

Dat er fake-news-fabriekjes bestaan, dat weten we intussen. Maar waarom lezen we al dat fake news? En herkennen we het altijd? En hoe komt het dat we het ook geloven. Of toch een beetje geloven. Professor Ike Picone vertelt hoe je je kan wapenen tegen vals nieuws.

Hoe vind je het perfecte cadeau?

Is een Bongobon altijd een fout cadeau? Geef je beter gewoon geld? Mag je een verlanglijstje vragen? Of zelf terloops tegen je lief zeggen dat je een ring met een smaragd héél mooi vindt en koorden armband afschuwelijk? De do's en don'ts van cadeaus geven en kregen, beluister je hier. Uiteraard wetenschappelijk onderbouwd door prof. dr. Dimitri Mortelmans, socioloog aan de UA.

Zijn robots binnenkort onverwoestbaar?

Professor robotica Bram Vanderborght begint dit college wat agressief: hij heeft een erg schattig robotje bij zich en dan .... schopt het met de woorden "alles voor de wetenschap" bijna van het podium. En dat te bewijzen dat ze aan de VUB werken aan onverwoestbare robots. Maar hoe ver staat die wetenschap al in de praktijk? Luister snel als je wil weten of dit robotje al onverwoestbaar is...

Wat veroorzaakt al die chaos in je hoofd?

Ken je dat gevoel, dat je een pen neemt om iets op te schrijven, en dat je dan niet meer weet wàt? Je bril zoeken terwijl hij op je hoofd staat (wat een cliché!)? Je laptop openklappen en niet meer weten waarom? Nee, je wordt niet gek! Je bent gewoon een kind van je tijd: met 1001 dingen tegelijk bezig - werken, whatsappen, mails in 't oog houden, en ondertussen een gesprek voeren. En... van dit soort gedrag word je... euh... een beetje gek. Maar professor Van Hoof heeft ook goed nieuws: je kan er iets aan doen!

Bestaan buitenaardse wezens?

Professor Katrien Kolenberg zit niét elke avond in haar tuin op Marsmannetjes te wachten onder een piramide van zilverpapier. Professor Kolenberg is astronoom en berekent en bedenkt gewoon op een rationele manier waar er buitenaardse wezens kunnen bestaan. Maar wees gewaarschuwd: na het zien van dit college zal je je bijzonder nietig voelen. Je zal beseffen dat je niet méér bent dan één zandkorrel...

Hoe klinkt de kosmos?

Tot enkele jaren geleden keken astronomen in de ruimte en aan de hand van wat ze zagen, konden ze vanalles berekenen. Dat was heel interessant en indrukwekkend. Maar... ze weten dat ze maar 5% van al wat er is kunnen zien. Sinds enkele jaren waait er een nieuwe wind door de wereld van de kosmologen, want nu kunnen ze ook naar de ruimte luisteren. Prof. dr. Thomas Hertog van de KU Leuven vertelt hoe ze daarin geslaagd zijn en wàt ze dan kunnen horen. Hoe klinkt de kosmos? Listen and learn! 

Kunnen dieren slagen voor een wiskunde-examen?

Je goudvis heeft nog nooit de familiequiz gwonnen en je hond stak nooit een poot toe bij je huiswerk. En toch weet je kat hoe dat luikje openmoet en kraakt een kraai zijn nootjes onder rijdende auto's. Is dit het gevolg van nauwkeurige observatie, toeval of intelligentie? Prof. dr. Rudi D'Hooge van de KU Leuven legt in dit college uit hoe intelligent dieren daadwerkelijk zijn.

Zou jij nog gaan werken met een basisinkomen?

Elke maand - of je nu werkt of niet - een bepaald bedrag op je rekening zien verschijnen, dat is een basisloon. Steeds meer mensen zijn vóór, maar het brengt natuurlijk heel wat vragen met zich mee. Is het betaalbaar? Hoe groot moet dit bedrag zijn? En, is dat niet allemaal slecht voor onze economie? Want wie zou nu nog gaan werken? Prof. dr. Ive Marx van Universiteit Antwerpen vergelijkt de voor- en de nadelen, zodat iedereen zelf kan beslissen. En jij, wat zou jij doen? Zou jij nog gaan werken?

Hoe versier je juridisch verantwoord een vrouw?

Hoeveel slagroomtaarten, repen chocolade, kilo's chips (want ook daarin zit suiker) kan je eten tot je er letterlijk bij neervalt? Prof. dr. Chantal Mathieu van de KU Leuven krijgt in het ziekenhuis dagelijks mensen over de vloer die lijden aan de gevolgen van teveel suiker eten en er op termijn aan kunnen sterven: mensen met diabetes. Elk jaar hebben meer en meer mensen diabetes. En heel wat mensen beseffen niet eens dat ze eraan lijden...

 

Kan je sterven van te veel suiker?

Hoeveel slagroomtaarten, repen chocolade, kilo's chips (want ook daarin zit suiker) kan je eten tot je er letterlijk bij neervalt? Prof. dr. Chantal Mathieu van de KU Leuven krijgt in het ziekenhuis dagelijks mensen over de vloer die lijden aan de gevolgen van teveel suiker eten en er op termijn aan kunnen sterven: mensen met diabetes. Elk jaar hebben meer en meer mensen diabetes. En heel wat mensen beseffen niet eens dat ze eraan lijden...

Zijn alle moslims mogelijke terroristen?

Staat in de Koran dat geweld toegestaan is? En dan blijkbaar ook tegen moslims, want de meeste slachtoffers van terreur zijn moslims? Voor een keer geen hevig debat hierover, maar prof. dr. Sami Zemni die als politocoloog rustig en redelijk uitlegt wat de link is tussen islam en terreur. En voor wie nu al commentaar wil geven: eerst luisteren!

Waarom warmen bitcoins de aarde op?

Heb jij zeven jaar geleden voor een luttele 50 euro in bitcoins geïnvesteerd? Proficiat, jij bent intussen waarschijnlijk miljonair. Maar wist je ook dat de milieu-impact van de bitcoin daardoor tot een torenhoog niveau is gestegen? Maar hoe dan? Prof. dr. ir. Bart Preneel van de KU Leuven heeft als cryptoloog zelf bijgedragen tot de uitvinding van de bitcoin. De perfecte persoon dus om ons wegwijs te maken in de wondere wereld van de bitcoins. Zowel voor beginners als gevorden een leerrijke uiteenzetting over het nut, de werking en de gevolgen van virtueel geld.

Waarom vinden slimme vrouwen geen nieuw lief?

Paniek op de partnermarkt! Want prof. dr. Dimitri Mortelmans, socioloog aan de UAntwerpen, heeft verteld dat slimme vrouwen geen nieuw lief vinden na een echtscheiding. En nee, dit college gaat niet over verliefdheid en chemische processen. Het gaat over drie heilige sociologische principes. En over downdaten. De wijze raad van professor Mortelmans krijg je er gratis en voor niks bij!

Waarom zie je sterretjes als je plots opstaat?

Hoe komt het dat je sterretjes ziet als je plots rechtstaat? Nee, het antwoord is niét: omdat je bloed naar je benen stroom. Prof. dr. Wuyts is fysicus en doet al jarenlang onderzoek aan de Universiteit van Antwerpen. En dat doet hij op astronauten die pas terug zijn op aarde en vaak kort na hun landing flauwvallen. Benieuwd wat de link is? Luister dan snel!

Kunnen we vulkanologen 100 % vertrouwen?

Binnenkort een reisje naar de Filippijnen of IJsland gepland? Let dan goed op, want wat als die slapende vulkanen toch plots wakker schieten? Kan je hierover betrouwbare informatie verzamelen? Sterk staaltje gokwerk van vulkanologen? Of zijn hun voorspellingen toch iets of wat wetenschappelijk onderbouwd? Sam Poppe is de enige vulkanoloog van Vlaanderen en mag daarom alle dagen in zijn zandbank spelen.