'Vaccin-emotie' na een coronaprik: "De drang is groot en de euforie des te groter"

31 mei 2021
© Mat Napo (Unsplash)
"Stofje in m’n oog van dankbaarheid", "bedankt voor de knappe organisatie" of ook "eindelijk". Misschien heb je op Facebook of Twitter ook wel al dit soort berichten zien passeren? Waarom reageren we zo emotioneel op onze coronaprik? Enkele verklaringen in 'De Wereld Vandaag'.

Chris Van Tongelen is naast zanger bij de Romeo’s nu ook coördinator in het vaccinatiecentrum van Putte en merkt dat de mensen die langskomen heel blij zijn met hun vaccinatie. “Wij merken dat tegenwoordig dagelijks, vooral na dat tweede vaccin. Uiteraard ook bij het eerste, en je voelt ook via mailtjes en berichten: mensen doen er alles aan om toch zo snel mogelijk dat eerste en vooral het tweede vaccin binnen te rijven.” 

De drang is groot en de euforie des te groter als ze hun prik hebben gekregen.

Mensen contacteren dus ook de centra? “Absoluut. Ik beheer het e-mailadres van het centrum dus het is vooral via die weg dat er vragen binnenkomen. De drang is groot en de euforie des te groter als ze hun prik hebben gekregen.”

"Aan de kleinkinderen vertellen"

Hoe zal Chris Van Tongelen zelf op deze periode terugkijken? “Ik ga hierop terugkijken als iets uniek. Later, als de kleinkinderen vragen om iets te vertellen, dan zal het dit verhaal zijn denk ik. Ik ga hier heel raar op terugkijken, alsof dit nooit gebeurd is: ‘Hebben we dat nu écht meegemaakt?’ Maar je voelt langs alle kanten dat we er bijna zijn en de mensen zijn amper te houden.”

Later, als de kleinkinderen vragen om iets te vertellen, dan zal het dit verhaal zijn denk ik.

Dankbaarheid, hoop en optimisme

Leo Bormans is auteur van boeken over geluk en hoop. Binnenkort komt er een nieuw boek uit, ‘Hooptimisme’ over hoop en optimisme. Ligt het aan het feit dat we amper kunnen geloven wat er allemaal gebeurd is, dat we daar zo emotioneel op kunnen reageren eens die prik er dan is? “Er komen nu drie grote emoties bij ons binnen die ons gelukkig maken en hoopvol stemmen."

We weten al langer dat dankbaarheid, hoop en optimisme ons blij maken maar nu ervaren we het in levenden lijve.

"De eerste is dankbaarheid en dan is er hoop gekoppeld aan optimisme. Die drie emoties maken ons blij. Dat weten we al langer uit geluksonderzoek, maar we ervaren het nu in levenden lijve.”

Drie technieken van hoop

“We zien al lang in onderzoek naar onze hersenen dat het mechanisme van hoop ons gelukkig maakt. Ik ben dat de voorbije jaren gaan analyseren, lang voor COVID-19. Je ziet dat hoopvolle mensen drie technieken gebruiken. De eerste techniek is doelen stellen, de tweede is wegen vinden om die doelen te bereiken en de derde is eigenaarschap over je leven opnemen in plaats van slachtofferschap.”

Doelen stellen, wegen vinden om die doelen te bereiken en eigenaarschap over je leven opnemen zijn drie hoopvolle technieken.

“En we zien dat nu met die prikken tegen COVID-19 heel goed gebeuren. Mensen stellen doelen: ‘We gaan dat virus verslaan.’ We kunnen dat doel opdelen in kleine stappen. Dan heb je nog pathway thinking, dus wegen vinden om die doelen te bereiken. Ze gaan bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen en zetten zich in voor anderen."

We zien nu dat al die emoties samenkomen op dat ene moment.

"En dan als laatste heb je dus dat eigenaarschap. Niet zeggen van: ‘Waarom moet mij dat nu weer overkomen’, maar verantwoordelijkheid opnemen voor je leven en daar de gevolgen van zien. We zien nu dat al die emoties samenkomen op dat ene moment. Het gevoel van die vrijheid is er bijna, maar nog niet helemaal.”

Leren hoopvol in het leven te staan?

Er zijn natuurlijk ook veel mensen die nog geen uitnodiging hebben gekregen en bij wie dat zwaar weegt. Kan je leren om hoopvol in het leven te staan? “Ja, we hebben in onderzoek gezien dat hoopvol gedrag aanleerbaar is, zowel bij jonge kinderen en volwassenen. Daarom heb ik het woord ‘hooptimisme’ ontwikkeld: hoop is optimisme met opgestroopte mouwen."

Hoop is optimisme met opgestroopte mouwen.

"Je komt in actie, je gaat bepaalde dingen doen. En er zijn twee interpretaties van vrijheid. De ene is de gedachte van: ‘Dat al die regels maar wegvallen’, dat is een negatieve kijk op vrijheid. De positieve kijk is: ‘Kijk eens welke mogelijkheden ik heb en die moet ik nu benutten.’ En we zitten deze weken tussen die twee gevoelens van vrijheid in.”

Niet voor iedereen zo gemakkelijk

“Er zijn ook mensen die angstig en verkrampt zijn en die niet zomaar actie gaan ondernemen. We mogen daarbij ook niet vergeten dat voor bepaalde mensen een terras niet betaalbaar is. En er is ook veel verdriet, pijn en eenzaamheid geweest bij sommigen en die mensen mogen we niet loslaten.” 

Experiment met quarantaine

“Er is groot onderzoek gebeurd voor corona, waarbij men een groep mensen voor 500 dagen in quarantaine heeft gebracht. De meeste mensen kwamen uit die quarantaine met sociale groei, ze wisten niet dat ze zoveel konden betekenen voor anderen en bepaalde vaardigheden hadden."

Als er mensen dreigen af te haken in de samenleving, ga ze opzoeken en blijf contact houden.

"Maar daarvoor moest dat experiment wel aan een aantal voorwaarden voldoen: doelen stellen en die opdelen in stappenplannen, emoties blijven uitten, in interactie blijven en je niet afzonderen. Dat is nu een grote verantwoordelijkheid voor ons: als er mensen dreigen af te haken in de samenleving, ga ze opzoeken en blijf contact houden. Want het is maar door dat contact dat we hoopvol gedrag kunnen blijven ontwikkelen.”

Beluister het gesprek met Chris Van Tongelen en Leo Bormans in ‘De Wereld Vandaag’ via Radio 1 Select.

Lees ook: