Vaccineren om kankers in te perken

10 februari 2020
© Drew Hays (via Unsplash.com)
Bijna 10% van de kankers ontstaat door een virus. Dat blijkt uit een onderzoek waarbij bijna 2700 kankertypes werden onderzocht. “Als we een vaccin ontwikkelen tegen een bepaald virus dat kanker veroorzaakt, kunnen we zo kankers vermijden” zegt oncoloog Filip Lardon in ‘Nieuwe Feiten’.

“We wisten al dat bepaalde kankers door virussen kunnen worden veroorzaakt” vertelt Filip Lardon, oncoloog aan de Universiteit in Antwerpen, in ‘Nieuwe Feiten’. Maar hij benadrukt dat het om een minderheid gaat. Nieuw is dat het onderzoek het genoom – de erfelijke identiteitskaart van een tumor - volledig in kaart heeft gebracht, en zo heeft men kunnen aantonen welke tumoren wel, en welke niet.

Welke virussen kunnen die tumoren dan zoal veroorzaken? “ Voornamelijk het Humaan Papillomavirus (HPV)” zegt Lardon. “We wisten al dat dat baarmoederhalskanker veroorzaakt, het is een seksueel overdraagbaar virus. Maar we hebben dankzij deze studie ook kunnen zien dat het bijvoorbeeld hoofd- en halstumoren, tumoren in de dikke darm en huidtumoren kan veroorzaken, omdat het virale DNA ook in dit tumortype is terechtgekomen.”

Hoe gebeurt dit precies?

Lardon verklaart ook hoe dat precies gebeurt: “Een virus is een stukje erfelijk materiaal, ingepakt in een enveloppe, dat zich niet zelf kan vermenigvuldigen. Het heeft dus altijd een gastheercel nodig om haar eigen erfelijk materiaal te vermenigvuldigen. Dus wat doen bepaalde virussen? Die spuiten zichzelf in in een gastheercel, eender welke menselijke cel, en hopen dan dat die gastheercel zich heel veel gaat vermenigvuldigen want zo wordt het eigen DNA ook vermenigvuldigd.”

Kortom: een virus gaat dus op zoek naar een potentiële gastheercel die het gaat omvormen naar een kankercel. Zonder dat virus was de kanker misschien potentieel aanwezig, maar niet ontwikkeld.

Kankers vermijden

Virussen zijn dus verantwoordelijk voor 10 % van de kankers, besluit Lardon. “Maar het heeft als voordeel dat we medisch kunnen ingrijpen. Denk bijvoorbeeld aan het vaccin tegen het Humaan Papillomavirus. We kunnen dus virussen gaan targetten met vaccins. En als we een vaccin ontwikkelen tegen een bepaald virus dat kanker veroorzaakt, kunnen we kankers vermijden.”

Meer weten? Beluister het integrale gesprek in ‘Nieuwe Feiten’:

Lees meer over het onderzoek via nature.com

Lees ook:

Radio 1 Select